“Ne güzel bir gün!” ifadesi hangi cümle türüne örnektir?
- A) Ünlem cümlesi
- B) Soru cümlesi
- C) Koşul cümlesi
- D) Bağlı cümle
- E) Olumsuz cümle
Doğru cevap: A
Çözüm: Şaşma/beğenme duygusu ünlem değeriyle aktarılmıştır.
“Çocuk kapıyı açtı.” cümlesi yapısına göre hangi türdedir?
- A) Sıralı cümle
- B) Bağlı cümle
- C) Şartlı birleşik cümle
- D) Ki’li birleşik cümle
- E) Basit cümle
Doğru cevap: E
Çözüm: Tek çekimli yüklem vardır; yan cümlecik bulunmaz. Bu nedenle yapısı basittir.
“Ali geldi ve Ayşe gitti.” cümlesi yapısına göre hangisidir?
- A) Basit cümle
- B) Eksiltili cümle
- C) Devrik isim cümlesi
- D) Şartlı birleşik cümle
- E) Bağlı cümle
Doğru cevap: E
Çözüm: İki yargı “ve” bağlacıyla bağlanmıştır.
“Kapı açıldı, çocuklar içeri girdi.” cümlesinin yapısı hangisidir?
- A) Basit cümle
- B) Tek isim cümlesi
- C) Eksiltili cümle
- D) Sıralı cümle
- E) Şartlı birleşik cümle
Doğru cevap: D
Çözüm: İki çekimli yüklem virgülle yan yana getirilmiştir.
“Arkadaşlar, sınav başlıyor!” ifadesinde “Arkadaşlar” sözünün görevi hangisidir?
- A) Belirtili nesne
- B) Yer tamlayıcısı
- C) Cümle dışı seslenme unsuru
- D) Yüklem
- E) Zarf tümleci
Doğru cevap: C
Çözüm: Seslenme sözü, temel cümle ögelerinden biri olarak yükleme bağlanmaz.
“Kapı açıldı.” cümlesinde “kapı” sözcüğünün görevi hangisidir?
- A) Gerçek özne
- B) Belirtili nesne
- C) Zarf tümleci
- D) Yer tamlayıcısı
- E) Sözde özne
Doğru cevap: E
Çözüm: Edilgen “açıldı” fiilinde kapı yapanı değil eylemden etkilenen varlığı bildirir.
“Geleceğini biliyorum.” cümlesinde “geleceğini” sözünün temel görevi nedir?
- A) Özne
- B) Yer tamlayıcısı
- C) Zarf tümleci
- D) Cümle dışı unsur
- E) Belirtili nesne
Doğru cevap: E
Çözüm: “Neyi biliyorum?” sorusuna “geleceğini” yanıtı gelir; fiilimsi adlaşmış nesnedir.
“Bütün bunlar çok önemliydi.” cümlesi yüklemin türüne göre hangisidir?
- A) Fiil cümlesi
- B) İsim cümlesi
- C) Birden çok yüklemli sıralı cümle
- D) Şartlı birleşik cümle
- E) Yüklemsiz söz grubu
Doğru cevap: B
Çözüm: “Önemliydi” ad soylu sözün ek-fiille yüklem olmasıdır.
“Yağmur yağarsa evde kalırız.” cümlesi yapı bakımından hangi türdür?
- A) Basit cümle
- B) Bağlı cümle
- C) Şartlı birleşik cümle
- D) Bağımsız sıralı cümle
- E) Eksiltili cümle
Doğru cevap: C
Çözüm: “Yağarsa” şart yan yargısı, “kalırız” temel yargısıdır.
“Biliyorum ki sen de geleceksin.” cümlesinin yapısında hangi özellik vardır?
- A) Yalnız tek basit yüklem
- B) Ki bağlacıyla kurulan birleşik yapı
- C) Eksiltili söz dizisi
- D) Yalnız sıfat-fiil grubu
- E) Bağlaçsız sıralama
Doğru cevap: B
Çözüm: “Ki” iki yargıyı birleştiren bağdır; sorunun terimlendirmesinde ki’li birleşik yapı olarak değerlendirilir.
“Dönünce beni ara.” cümlesinin yapısı hangisidir?
- A) Bağımsız sıralı cümle
- B) Bağlı cümle
- C) Eksiltili isim cümlesi
- D) Zarf-fiil yan cümlecikli birleşik cümle
- E) Tek sözcüklü ünlem cümlesi
Doğru cevap: D
Çözüm: “Dönünce” zarf-fiil yan cümleciğidir; “ara” temel yüklemdir.
“Ali kapıyı açtı, Ayşe pencereleri kapattı.” cümlesi yapı bakımından hangisidir?
- A) Bağımlı sıralı cümle
- B) Basit cümle
- C) Şartlı birleşik cümle
- D) Eksiltili cümle
- E) Bağımsız sıralı cümle
Doğru cevap: E
Çözüm: Yargıların özneleri ayrıdır ve aralarında ortak öge bulunmaz.
“Ali içeri girdi, çantasını bıraktı.” cümlesi yapı bakımından nasıl adlandırılır?
- A) Bağımlı sıralı cümle
- B) Bağımsız sıralı cümle
- C) Basit cümle
- D) Ki’li birleşik cümle
- E) Eksiltili cümle
Doğru cevap: A
Çözüm: İkinci yüklemin öznesi yine Ali olarak anlaşıldığından özne ortaktır.
“Salondaki bütün kapılar akşam kilitlendi.” cümlesinde özne ve zarf tümleci hangileridir?
- A) Salondaki bütün kapılar – akşam
- B) Salondaki – kapılar
- C) Bütün kapılar – kilitlendi
- D) Akşam – salondaki
- E) Gizli özne – akşam kilitlendi
Doğru cevap: A
Çözüm: Edilgen yüklemde kapılar grubu sözde özne, “akşam” zaman zarf tümlecidir.
“Kitap okumak çocuklar için yararlıdır.” cümlesinin yüklemi bakımından türü hangisidir?
- A) Fiil cümlesi
- B) Sıralı fiil cümlesi
- C) Bağlı cümle
- D) İsim cümlesi
- E) Yüklemsiz cümle
Doğru cevap: D
Çözüm: Cümlenin yüklemi “yararlıdır” ad soyludur; “okumak” isim-fiil olarak özne grubunda yer alır.
“Beni çağırdılar, fakat seslerini duymadım.” cümlesindeki ikinci yargının gizli öznesi hangisidir?
- A) Onlar
- B) Ben
- C) Sen
- D) Biz
- E) Siz
Doğru cevap: B
Çözüm: “Duymadım” yükleminin birinci tekil kişi eki “ben” gizli öznesini gösterir.
“Akşam kütüphaneden getirilen eski kitaplar masaya bırakıldı.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?
- A) Kütüphaneden
- B) Masaya
- C) Akşam kütüphaneden getirilen eski kitaplar
- D) Bırakıldı
- E) Eski kitaplar masaya
Doğru cevap: C
Çözüm: “Bırakıldı” edilgen fiildir; “kitaplar” sıfat-fiil grubuyla birlikte sözde özneyi oluşturur.
“Uzun bir aradan sonra yeni sezonun ilk gösterimi başladı.” cümlesinde “uzun bir aradan sonra” grubunun görevi nedir?
- A) Belirtisiz nesne
- B) Zaman bildiren zarf tümleci
- C) Gerçek özne
- D) Belirtili nesne
- E) Yüklem
Doğru cevap: B
Çözüm: “Ne zaman başladı?” sorusuna zaman ilişkisiyle yanıt veren bütün söz grubu zarf tümlecidir.
“Günlerdir beklediğimiz sonuçlar açıklanınca herkes rahatladı.” cümlesindeki temel yüklem hangisidir?
- A) Rahatladı
- B) Beklediğimiz
- C) Açıklanınca
- D) Sonuçlar
- E) Herkes
Doğru cevap: A
Çözüm: “Beklediğimiz” sıfat-fiil, “açıklanınca” zarf-fiildir; ana yargının çekimli yüklemi “rahatladı”dır.
“Öğretmen bugün öğrencilerin yazdığı metinleri dikkatle değerlendirdi.” cümlesinin öge dizilişi hangisidir?
- A) Özne – belirtili nesne – yer tamlayıcısı – yüklem
- B) Özne – zarf tümleci – belirtili nesne – zarf tümleci – yüklem
- C) Zarf tümleci – özne – yer tamlayıcısı – nesne – yüklem
- D) Özne – iki yer tamlayıcısı – yüklem
- E) Belirtisiz nesne – özne – zarf – yüklem
Doğru cevap: B
Çözüm: Öğretmen özne; bugün zaman zarfı; öğrencilerin yazdığı metinleri belirtili nesne; dikkatle durum zarfı; değerlendirdi yüklemdir.