Konuşma seslerinin fiziksel özelliklerini ve üretimini inceleyen dil bilimi dalı hangisidir?
- A) Ses bilimi (fonetik)
- B) Anlam bilimi (semantik)
- C) Söz dizimi (sentaks)
- D) Edimbilim (pragmatik)
- E) Metin dil bilimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Ses bilimi, seslerin oluşum ve akustik özelliklerini inceler.
Türkçede “dal” ve “tal” sözcüklerini ayıran /d/ ile /t/ sesleri hangi kavrama örnektir?
- A) Söylem bağlamı
- B) Biçem özelliği
- C) Sözlük birimi
- D) Ses birimi (fonem)
- E) Söz dizimsel öbek
Doğru cevap: D
Çözüm: Anlam ayıran en küçük ses karşıtlığı ses birimidir.
“Evler” sözcüğündeki “-ler” eki hangi dil bilgisel birimin örneğidir?
- A) Hece vurgusu
- B) Biçim birimi (morfem)
- C) Tümce ögesi
- D) Ses olayı
- E) Sözce bağlamı
Doğru cevap: B
Çözüm: Çokluk anlamı taşıyan -ler, görevli biçim birimidir.
Bir sözcüğün yüzyıllar içinde geçirdiği anlam değişimini araştıran yaklaşım hangisidir?
- A) Eşzamanlı dil incelemesi
- B) Sesletim araştırması
- C) Artzamanlı dil incelemesi
- D) Diyalog çözümlemesi
- E) Anlık söyleyiş karşılaştırması
Doğru cevap: C
Çözüm: Tarihsel değişim artzamanlı incelemenin konusudur.
Bir kişinin “Burası çok sıcak!” sözünü pencerenin açılmasını istemek için kullanması hangi alanla açıklanır?
- A) Edimbilim
- B) Biçim bilgisi
- C) Ses bilgisi
- D) Sözlük bilimi
- E) Lehçe araştırması
Doğru cevap: A
Çözüm: Edimbilim, sözün bağlamdaki amaç ve etkisini inceler.
Saussure’ün gösterge anlayışında “gösteren” kavramı neyi karşılar?
- A) Kavramın işaret ettiği nesneyi
- B) Zihindeki ses imgesini
- C) Bir metnin ana düşüncesini
- D) Cümlenin yüklem türünü
- E) Okuyucunun kültürel geçmişini
Doğru cevap: B
Çözüm: Gösteren işitim imgesidir; gösterilen kavramdır.
Orhun Yazıtları Türkçenin hangi tarihî döneminin temel metinlerindendir?
- A) Çağatay Türkçesi
- B) Göktürk Türkçesi
- C) Osmanlı Türkçesi
- D) Türkiye Türkçesi
- E) Harezm Türkçesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Orhun Yazıtları Göktürk dönemi yazılı Türkçesini yansıtır.
“Kutadgu Bilig”in yazarı kimdir?
- A) Yusuf Has Hacip
- B) Kâşgarlı Mahmud
- C) Ahmet Yesevî
- D) Ali Şîr Nevâî
- E) Edip Ahmet Yüknekî
Doğru cevap: A
Çözüm: Kutadgu Bilig Yusuf Has Hacip tarafından yazılmıştır.
“Dîvânu Lugâti’t-Türk”ün yazarı kimdir?
- A) Yusuf Has Hacip
- B) Şinasi
- C) Fuzûlî
- D) Âşık Veysel
- E) Kâşgarlı Mahmud
Doğru cevap: E
Çözüm: Türk dilinin söz varlığını tanıtan eserin yazarı Kâşgarlı Mahmud’dur.
Ali Şîr Nevâî, Türk edebiyatının hangi tarihî koluyla özellikle ilişkilendirilir?
- A) Göktürk yazıt geleneği
- B) Çağatay edebiyatı
- C) Garip şiiri
- D) Servetifünun romanı
- E) Anonim halk masalı
Doğru cevap: B
Çözüm: Nevâî Çağatay Türkçesinin önemli edebî temsilcisidir.
Nitelikli bir çocuk kitabı seçerken öncelikle hangi ölçüt birlikte gözetilmelidir?
- A) Yalnızca çok sayıda öğüt içermesi
- B) Yetişkinlere özgü ağır terimler kullanması
- C) Gelişim düzeyine uygunluk ve edebî değer
- D) Her sayfada uzun açıklamalar bulunması
- E) Görsellerin metinden bağımsız olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Çocuk edebiyatı hem çocuğa görelik hem sanatsal nitelik gerektirir.
Hayvanların insan özellikleriyle konuşturulabildiği, sonunda bir ders çıkarılabilen anlatı türü hangisidir?
- A) Sone
- B) Mensur şiir
- C) Eleştiri yazısı
- D) Fabl
- E) Günlük
Doğru cevap: D
Çözüm: Fabl, hayvan kahramanlar ve örtük ya da açık öğretici sonuçla tanınır.
“Bir varmış bir yokmuş” gibi belirsiz zamanla başlayan olağanüstü anlatı türü hangisidir?
- A) Biyografi
- B) Gezi yazısı
- C) Masal
- D) Tiyatro eleştirisi
- E) Bilimsel makale
Doğru cevap: C
Çözüm: Masalda yer ve zaman çoğunlukla belirsizdir, olağanüstülük görülebilir.
Resimli çocuk kitaplarında görsellerin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Okuma sürecini bütünüyle gereksizleştirmek
- B) Bütün karakterleri birbirine benzetmek
- C) Metindeki olay örgüsünü bozmak
- D) Anlamı metinle birlikte kurmak
- E) Yalnız boş alanları doldurmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Görsel ile sözel anlatım birlikte anlam oluşturabilir.
Anonim halk şiirinde maninin yaygın hece ölçüsü kaçlıdır?
- A) Yedili hece
- B) Sekizli hece
- C) On birli hece
- D) On dörtlü hece
- E) On beşli hece
Doğru cevap: A
Çözüm: Mani genellikle yedi heceli dörtlüklerle söylenir.
Âşık edebiyatındaki koşmanın yaygın hece ölçüsü kaçlıdır?
- A) Yedili hece
- B) Sekizli hece
- C) Dokuzlu hece
- D) On beşli hece
- E) On birli hece
Doğru cevap: E
Çözüm: Koşmada yaygın kalıp 11 hece ölçüsüdür.
Âşık şiirindeki semainin yaygın hece ölçüsü kaçlıdır?
- A) Beşli hece
- B) Yedili hece
- C) On birli hece
- D) On dörtlü hece
- E) Sekizli hece
Doğru cevap: E
Çözüm: Semai sıklıkla sekizli hece ölçüsüyle söylenir.
Divan edebiyatında beyitlerin kendi içinde kafiyelendiği “aa / bb / cc” düzeni hangi biçime özgüdür?
- A) Gazel
- B) Kaside
- C) Murabba
- D) Mesnevi
- E) Tuyuğ
Doğru cevap: D
Çözüm: Mesnevide her beyit kendi içinde uyaklı olduğundan uzun anlatılara elverişlidir.
“Şair Evlenmesi” adlı tiyatro eserinin yazarı kimdir?
- A) Namık Kemal
- B) Halit Ziya Uşaklıgil
- C) Şinasi
- D) Tevfik Fikret
- E) Ömer Seyfettin
Doğru cevap: C
Çözüm: Şair Evlenmesi, Şinasi’nin tiyatro eseridir.
Garip şiirinin kurucuları arasında yer alan şair hangisidir?
- A) Fuzûlî
- B) Nâbî
- C) Şeyh Galip
- D) Cenap Şahabettin
- E) Orhan Veli Kanık
Doğru cevap: E
Çözüm: Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Garip hareketinin öncüleridir.