"Bir metnin ana düşüncesi, yazarın tek bir ayrıntıyı değil parçanın tümünü yöneten temel savıdır." Bu tanım hangi soruyu yanıtlar?
- A) Metinde kaç cümle kullanılmıştır?
- B) Yazar hangi yılda doğmuştur?
- C) Sözcüklerin kökleri nelerdir?
- D) Parçanın fiziksel uzunluğu nedir?
- E) Yazarın asıl söylemek istediği nedir?
Doğru cevap: E
Çözüm: Ana düşünce, parçanın tamamına yön veren temel yargıyı bulmaya çalışır.
Hayvanların insan özellikleriyle konuşturulabildiği, sonunda bir ders çıkarılabilen anlatı türü hangisidir?
- A) Sone
- B) Mensur şiir
- C) Eleştiri yazısı
- D) Fabl
- E) Günlük
Doğru cevap: D
Çözüm: Fabl, hayvan kahramanlar ve örtük ya da açık öğretici sonuçla tanınır.
"Korku, önümde yükselen aşılmaz bir duvar gibiydi." İfadenin açıklayıcı özelliği hangisidir?
- A) Bir araştırmacının görüşüne dayanma
- B) İki bilimsel yöntemi sayıyla karşılaştırma
- C) Bir kavrama terimsel tanım getirme
- D) Olayları zamansal sırayla aktarma
- E) Soyut duyguyu somut görüntüyle anlatma
Doğru cevap: E
Çözüm: Korku duygusu duvara benzetilerek somutlaştırılmıştır.
"Köyün evleri tek katlıyken kıyıdaki yeni binalar dört beş katlıdır." Cümlede hangi düşünceyi geliştirme yolu vardır?
- A) Tanık gösterme
- B) Örneklendirme
- C) Karşılaştırma
- D) Öyküleme
- E) Kişileştirme
Doğru cevap: C
Çözüm: İki yerleşim yapısı kat sayısı ölçütüyle karşılaştırılmaktadır.
“Ne güzel bir gün!” ifadesi hangi cümle türüne örnektir?
- A) Ünlem cümlesi
- B) Soru cümlesi
- C) Koşul cümlesi
- D) Bağlı cümle
- E) Olumsuz cümle
Doğru cevap: A
Çözüm: Şaşma/beğenme duygusu ünlem değeriyle aktarılmıştır.
“Okulda bekledik.” cümlesindeki -da ekinin görevi hangisidir?
- A) Bağlaç
- B) Çokluk eki
- C) Tamlayan eki
- D) Yapım eki
- E) Bulunma durum eki
Doğru cevap: E
Çözüm: “Okulda” sözcüğünde -da bulunma durumu ekidir ve bitişik yazılır.
"Sabahları eskisi kadar erken kalkmıyor." cümlesinden hangisi çıkarılabilir?
- A) Kişinin artık sabahları hiç kalkmadığı
- B) Kişinin sabahları sürekli geç kaldığı
- C) Geçmişle şimdiki kalkış saati arasında fark olduğu
- D) Kişinin her gün aynı saatte kalktığı
- E) Kalkış saatinin kesin olarak bilindiği
Doğru cevap: C
Çözüm: Karşılaştırma geçmişteki erken kalkma derecesinin bugün aynı olmadığını bildirir, saat veya sıklık belirtmez.
Birleşik sözcüklerin yazımı bakımından hangi cümle doğrudur?
- A) Birçok öğrenci araştırmaya katıldı.
- B) Hiç bir öğrenci sınıftan çıkmadı.
- C) Bir kaç kişi kapıda bekliyordu.
- D) Çalışmanın pekçok aşaması var.
- E) Herkez bu belgeyi okudu.
Doğru cevap: A
Çözüm: Birçok bitişik yazılır; diğer seçeneklerde hiçbir, birkaç, pek çok ve herkesin yazımı yanlıştır.
“Bütün öğrenciler soruyu çözdü.” cümlesinin öznesi hangisidir?
- A) Öğrenciler soruyu
- B) Soruyu
- C) Bütün öğrenciler
- D) Çözdü
- E) Soruyu çözdü
Doğru cevap: C
Çözüm: Özne sıfat tamlaması hâlindeki “bütün öğrenciler” grubunun tamamıdır.
"Anketin yüz katılımcısından altmışı toplu taşıma kullandığını bildirdi. Bu sonuç, anket grubunda toplu taşımanın yaygın olduğunu gösterir." Parçada hangi yöntem kullanılmıştır?
- A) Bir yazarın sözünü kanıt olarak kullanma
- B) Olayları tarih sırasına göre öyküleme
- C) Duyusal ayrıntılarla mekân betimleme
- D) Tüm kent nüfusuna ilişkin kesin hüküm verme
- E) Sayısal veriye dayanarak sınırlı bir sonuç çıkarma
Doğru cevap: E
Çözüm: Veri, ankete katılan yüz kişilik grupla sınırlı olarak yorumlanmaktadır.
"Arşivler belgeleri içeriklerine, tarihlerine ve üretildikleri kurumlara göre sınıflandırabilir. Böylece araştırmacılar ilgili kayıtları daha kolay bulur." Parçanın baskın işlevi hangisidir?
- A) Bir olayı kahramanlarla öykülemek
- B) Mekânın renklerini tasvir etmek
- C) Başka bir görüşü alaya almak
- D) İki sanatçıyı değer bakımından kıyaslamak
- E) Bir uygulamanın işleyişi ve yararını açıklamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Sınıflandırma yöntemi ve sonucu nesnel bir açıklama çerçevesinde anlatılır.
"Bir köprü, yalnız iki kıyıyı birleştirmez; insanların birbirine ulaşma imkânlarını da çoğaltır." Cümlenin anlam ekseni hangi karşıtlığa dayanır?
- A) Fiziksel işlev ile toplumsal işlev arasındaki genişlemeye
- B) Köprülerin yararlı ve zararlı türlerine
- C) Kıyılardaki bitki örtülerinin farklılığına
- D) Ulaşım araçlarının tarihsel gelişimine
- E) Köprü yapımındaki maliyet çeşitlerine
Doğru cevap: A
Çözüm: Parça somut bağlantı işlevinden insanlar arası erişim ve etkileşim işlevine geçer.
Divan edebiyatında sevgili, aşk, ayrılık konuları etrafında kurulan ve ilk beyiti kendi içinde uyaklı olan nazım biçimi hangisidir?
- A) Mesnevi
- B) Rubai
- C) Gazel
- D) Terkibibent
- E) Murabba
Doğru cevap: C
Çözüm: Gazel, matla beyti genellikle aa uyaklı lirik bir nazım biçimidir.
"Bazı okurlar dijital kitabın basılı kitabı bütünüyle ortadan kaldıracağını savunuyor. Oysa iki ortam farklı ihtiyaçlara karşılık verebilir; biri taşınabilirliği, diğeri kâğıt deneyimini öne çıkarabilir." Parçanın baskın anlatım biçimi hangisidir?
- A) Öyküleyici
- B) Tartışmacı
- C) Betimleyici
- D) Yalnız tanımsal
- E) Salt kronolojik
Doğru cevap: B
Çözüm: Karşı görüş aktarılmış ve ona gerekçeli bir alternatif savunulmuştur.
“Güzelleşmek” sözcüğünün yapımı için hangisi uygundur?
- A) Güzel + leş + mek; addan fiil türetimi ve isim-fiil eki
- B) Güzel + ler; yalnız çokluk eki
- C) Güz + el; geçmiş zaman eki
- D) Güzel + de; bulunma eki
- E) Güzel + im; yalnız kişi eki
Doğru cevap: A
Çözüm: “Güzel” tabanından -leş ile fiil kurulur; -mek isim-fiil ekidir.
“Görevli öğrencilere yeni kuralları açıkladı.” cümlesinin belirtili nesnesi hangisidir?
- A) Görevli
- B) Öğrencilere
- C) Açıkladı
- D) Görevli öğrencilere
- E) Yeni kuralları
Doğru cevap: E
Çözüm: “Neyi açıkladı?” sorusunun cevabı sıfat tamlaması olan “yeni kuralları”dır.
"Bir uzman “Bu yöntemin bütün koşullarda en iyi çözüm olduğunu söyleyemeyiz” demiştir. Yazar bu alıntıyı, yöntem seçiminin bağlama göre yapılması gerektiği savını desteklemek için kullanır." Bu alıntının metindeki işlevi hangisidir?
- A) Olay kişilerinin doğrudan konuşmasını öyküleme
- B) Görüşü dayanaklandıran tanık gösterme
- C) Mekânı canlandırmak için diyalog oluşturma
- D) Somut nesneyi soyut kavrama benzetme
- E) Verilen sayıları oran hâline getirme
Doğru cevap: B
Çözüm: Uzmanın sözü, yazarın bağlama duyarlı yöntem seçimi savını temellendirmek için aktarılmıştır.
"Yazarın ikinci romanı da ilk romanı gibi ödül aldı; buna karşın üçüncü romanı henüz değerlendirilmedi." cümlesinde hangi sonuç kesin değildir?
- A) İlk romanın bir ödül aldığı
- B) İlk iki romanın aynı ödülü aldığı
- C) İkinci romanın bir ödül aldığı
- D) Üçüncü romanın henüz değerlendirilmediği
- E) Yazarın en az üç romanının bulunduğu
Doğru cevap: B
Çözüm: İki romanın ödül almış olması ödüllerin aynı olduğu anlamına gelmez; cümle ödül türünü belirtmez.
“Yol kenarındaki söğüt bana ‘Bekle, daha gitme’ diye seslendi” cümlesinde intak sanatının bulunduğunu gösteren kanıt hangisidir?
- A) Söğütün yol kenarında olduğunun söylenmesi
- B) Cümlede bir yer tamlayıcısı bulunması
- C) Fiilin geçmiş zamanla çekimlenmesi
- D) İnsan dışı söğütün doğrudan konuşturulması
- E) Yol sözcüğünün somut anlam taşıması
Doğru cevap: D
Çözüm: İntak için kişileştirmeden öte, insan dışı varlığa söz söyletilmesi gerekir.
“Birisi geldi; birkaç öğrenci de sınıfa girdi.” cümlesindeki “birisi” ve “birkaç” için hangi sıralama doğrudur?
- A) Belgisiz sıfat – belgisiz zamir
- B) İki soru zamiri
- C) Belgisiz zamir – belgisiz sıfat
- D) İki durum zarfı
- E) İşaret zamiri – bağlaç
Doğru cevap: C
Çözüm: “Birisi” adın yerine geçer; “birkaç” öğrenci adının miktarını belirsiz biçimde belirtir.