"Onu ikna etmek için uzun uzun anlattı." cümlesinde "için" ne bildirir?
- A) Amacı
- B) Nedeni
- C) Karşılaştırmayı
- D) Varsayımı
- E) Kesin sonucu
Doğru cevap: A
Çözüm: Uzun anlatma eyleminin hedefi ikna etmektir. Amacın gerçekleştiği söylenmemiştir.
Ali Şîr Nevâî, Türk edebiyatının hangi tarihî koluyla özellikle ilişkilendirilir?
- A) Göktürk yazıt geleneği
- B) Çağatay edebiyatı
- C) Garip şiiri
- D) Servetifünun romanı
- E) Anonim halk masalı
Doğru cevap: B
Çözüm: Nevâî Çağatay Türkçesinin önemli edebî temsilcisidir.
Dil adlarına ek getirildiğinde kesme işaretinin doğru kullanıldığı cümle hangisidir?
- A) İngilizce’nin kurallarını öğrendi.
- B) Almanca’nın yapısını karşılaştırdı.
- C) Fransızca’nın kökenini araştırdı.
- D) Türkçenin ses özelliklerini inceledik.
- E) Arapça’nın sözcüklerini ezberledi.
Doğru cevap: D
Çözüm: Dil adı türemiş biçime gelen çekim eki kesmeyle ayrılmaz: Türkçenin, İngilizcenin.
“Dersi bitirdin mi?” cümlesi anlamına göre hangisidir?
- A) Olumlu bildirme cümlesi
- B) Eksiltili cümle
- C) Ünlem cümlesi
- D) Soru cümlesi
- E) Sözde özne cümlesi
Doğru cevap: D
Çözüm: “Mi” soru parçacığıyla yanıt bekleyen soru yargısı oluşturulmuştur.
"Çocuk, yağmur başladığında şemsiyesini açtı ve eve döndü." Cümlede hangi özellik öne çıkar?
- A) Duyusal mekân tasviri
- B) Zaman içinde gelişen eylemler
- C) Başka birinin görüşünden kanıt
- D) Kavramın ayırt edici tanımı
- E) Karşı görüşün gerekçelendirilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Yağmurun başlamasıyla şemsiye açma ve eve dönme eylemleri sıralanır.
"Köyün sokakları sessizdi. Güneş taş duvarlara vuruyor, uzaklardan su sesi geliyordu." Parçada baskın anlatım biçimi hangisidir?
- A) Tartışma
- B) Betimleme
- C) Tanımlama
- D) Kanıtlama
- E) Öneride bulunma
Doğru cevap: B
Çözüm: Mekânın duyusal özellikleri ve atmosferi aktarılmıştır; olay zinciri ya da görüş savunması yoktur.
Göktürk Türkçesinden sonra tarihî Türk yazı dili evreleri içinde Uygur metinleriyle belirginleşen dönem hangisidir?
- A) Osmanlı Türkçesi
- B) Kıpçak Türkçesi
- C) Çağdaş Türkiye Türkçesi
- D) Batı Oğuz Türkçesi
- E) Eski Uygur Türkçesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Eski Uygur Türkçesi, Eski Türkçe döneminin önemli yazı dili evrelerindendir.
“Tartışmayı sessizce dinledik.” cümlesinde “sessizce” hangi ögedir?
- A) Zarf tümleci
- B) Özne
- C) Belirtili nesne
- D) Yer tamlayıcısı
- E) Yüklem
Doğru cevap: A
Çözüm: “Nasıl dinledik?” sorusunu cevaplayan durum belirtecidir.
(I) Sözlü tarih, tanıklıkları kayda geçirir. (II) Bu kayıtlar olayların kişisel yönlerini ortaya koyabilir. (III) Fotoğraf makinelerinin ışık ayarları farklıdır. (IV) Bu nedenle tanıklıklar başka belgelerle birlikte değerlendirilmelidir. Akışı bozan cümle hangisidir?
- A) I
- B) II
- C) III
- D) IV
- E) Hiçbiri
Doğru cevap: C
Çözüm: Üçüncü cümle fotoğraf makinesine geçerek sözlü tarih kayıtlarının değerlendirilmesi ekseninden ayrılır.
"Bir şehirde yürümek, sayfaları tek tek çevrilen bir kitabı okumaya benzer: Her sokak başka bir hikâye anlatır." Bu benzetmenin işlevi hangisidir?
- A) Şehrin ölçülmüş sokak uzunluklarını kanıtlamak
- B) Kent deneyiminin parça parça keşfedildiğini somutlaştırmak
- C) Kentlerin kitaplardan daha kısa ömürlü olduğunu göstermek
- D) Bir kaynağın uzman görüşünü doğrudan aktarmak
- E) Kentleri tarihsel sınıflara ayırmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Kitap okuma ve kentte gezinme, aşamalı keşif bakımından ilişkilendirilir; bir ölçüm veya kesin kanıt sunulmaz.
“Araba Sevdası” romanının yazarı kimdir?
- A) Ahmet Mithat Efendi
- B) Recaizade Mahmut Ekrem
- C) Hüseyin Rahmi Gürpınar
- D) Halit Ziya Uşaklıgil
- E) Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Doğru cevap: B
Çözüm: Araba Sevdası, Recaizade Mahmut Ekrem’e aittir.
“Peş peşe sorular sordu.” cümlesindeki ikilemenin yazımı için hangisi doğrudur?
- A) Tek sözcük olarak bitiştirilir.
- B) İki sözcük ayrı yazılır.
- C) Araya kesme işareti konur.
- D) İki sözcüğün arası virgülle ayrılır.
- E) İkinci sözcük büyük harfle başlar.
Doğru cevap: B
Çözüm: Peş peşe ikilemesi ayrı yazılır.
"Bir kez daha aynı yönteme başvurdu." cümlesinin anlamında hangi unsur önemlidir?
- A) Yöntemin ilk kez deneniyor olması
- B) Yöntemin bundan sonra asla kullanılmayacağı
- C) Yöntemin daha önce de kullanılmış olması
- D) Yöntemin yalnızca bir kişiye ait olması
- E) Yöntemin tüm denemelerde başarılı olması
Doğru cevap: C
Çözüm: "Bir kez daha" yeniden gerçekleşmeyi ve önceki kullanım bilgisini taşır; başarı değeri belirtmez.
“Gelirim, yalnız biraz gecikebilirim.” cümlesindeki “yalnız” hangi türdedir?
- A) Sıfat
- B) İsim
- C) Durum zarfı
- D) Ünlem
- E) Bağlaç
Doğru cevap: E
Çözüm: Buradaki “yalnız” iki yargıyı “ama/fakat” anlamıyla bağlar.
“Keloğlan anlatısı”, “Karacaoğlan koşması” ve “Yunus Emre ilahisi” sırasıyla hangi üç geleneği örnekler?
- A) Âşık, anonim halk, Fecriati
- B) Dinî-tasavvufî, divan, anonim halk
- C) Servetifünun, âşık, Garip
- D) Divan, Tanzimat, Millî Edebiyat
- E) Anonim halk, âşık, dinî-tasavvufî halk
Doğru cevap: E
Çözüm: Keloğlan masal geleneği; Karacaoğlan âşık; Yunus Emre tasavvuf çevresindedir.
“Annemin yıllar önce aldığı kırmızı elbiseyi bugün giydim.” cümlesinin belirtili nesnesi hangisidir?
- A) Kırmızı elbiseyi bugün
- B) Yıllar önce
- C) Bugün
- D) Annemin yıllar önce aldığı kırmızı elbiseyi
- E) Giydim
Doğru cevap: D
Çözüm: Tüm sıfat-fiil grubu ve sıfatlar “elbiseyi” adını niteleyerek nesne bütününü oluşturur.
"Dijital sözlükler basılı sözlüklere göre daha hızlı güncellenebilir. Buna karşılık basılı sözlükler belirli bir dönemin dil kullanımını sabit biçimde gösterir." Hangi değerlendirme doğrudur?
- A) İki sözlük türü farklı güçlü yönleriyle karşılaştırılmaktadır.
- B) Dijital sözlüklerin hiçbir tarihsel değeri olmadığı kanıtlanmaktadır.
- C) Basılı sözlüklerin artık kullanılamadığı sonucuna varılmaktadır.
- D) Bir uzmanın sözüyle tartışma kesin olarak kapatılmaktadır.
- E) İki sözlük türünün içeriklerinin daima özdeş olduğu söylenmektedir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Metin hız ve dönemsel kayıt özelliği olmak üzere iki ölçütte karşılaştırma yapar; türlerden birini tümüyle dışlamaz.
Bir divan şairi uzun bir aşk hikâyesini her beyiti kendi içinde uyaklı dizelerle anlatıyor: aa, bb, cc, dd. Bu tercihin biçimsel gerekçesi hangisidir?
- A) Gazelin bütün beyitlerinde tek ses tekrarının zorunlu olması
- B) Rubainin yüzlerce beyitten kurulabilmesi
- C) Mesnevi uyak örgüsünün uzun olay anlatısını kolaylaştırması
- D) Maninin dörtlük yerine beyitle yazılması
- E) Sonenin geleneksel Türkçe aruzla oluşturulması
Doğru cevap: C
Çözüm: Mesnevinin bağımsız beyit kafiyeleri uzun metin kurmayı kolaylaştırır.
“Çocuk yavaş yavaş yürüdü.” cümlesindeki “yavaş yavaş” söz grubunun görevi nedir?
- A) Ad tamlaması
- B) Durum zarfı işlevi gören ikileme
- C) Soru sıfatı
- D) İlgi zamiri
- E) Bağlaç grubu
Doğru cevap: B
Çözüm: İkileme yürümek eyleminin yapılış biçimini bildirir.
“Akşam kütüphaneden getirilen eski kitaplar masaya bırakıldı.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?
- A) Kütüphaneden
- B) Masaya
- C) Akşam kütüphaneden getirilen eski kitaplar
- D) Bırakıldı
- E) Eski kitaplar masaya
Doğru cevap: C
Çözüm: “Bırakıldı” edilgen fiildir; “kitaplar” sıfat-fiil grubuyla birlikte sözde özneyi oluşturur.