"Bir gezi yazısında yazar sabah yola çıkar; öğleden sonra eski limana varır ve oradaki depoların kırmızı tuğla duvarlarını uzun uzun tasvir eder." Anlatım açısından hangisi söylenebilir?
- A) Olay akışıyla mekân tasviri birlikte kullanılmıştır.
- B) Yalnızca karşıt görüşe itiraz edilmiştir.
- C) Metin tek bir kavramın tanımıdır.
- D) Sayılar ana savın tek kanıtıdır.
- E) Uzman görüşü tanık olarak kullanılmıştır.
Doğru cevap: A
Çözüm: Yolculuk olay sırası oluşturur, depoların duvarlarına ilişkin ayrıntı betimlemedir.
"Yazar bir sorunu ortaya koyuyor, karşıt görüşün gerekçesini aktarıyor ve kendi önerisini savunuyor." Bu yapı daha çok hangi anlatımı öne çıkarır?
- A) Yalnız betimleyici anlatım
- B) Öyküleyici anlatım
- C) Sadece tanımsal anlatım
- D) Tartışmacı anlatım
- E) Kronolojik tarih anlatımı
Doğru cevap: D
Çözüm: Karşı görüşle hesaplaşılıp gerekçeli bir öneri savunulduğundan tartışmacı anlatım baskındır.
"Bu sorunun çözümü belki birden fazla yönteme dayanıyordur." cümlesi hangi ifadeyle anlamca en yakındır?
- A) Çözümde birden çok yöntemin kullanılmış olması mümkündür.
- B) Çözümde birden çok yöntemin kullanıldığı kanıtlanmıştır.
- C) Çözüm yalnızca tek yöntemle açıklanabilir.
- D) Çözümün bütün yöntemleri birbirinden bağımsızdır.
- E) Çözüm yöntemlerinin hiçbiri işe yaramamıştır.
Doğru cevap: A
Çözüm: "Belki" olasılık bildirdiği için kesinlik içeren ifadeler yakın anlamlı değildir.
“Bahçe kapısı açık.” cümlesindeki “bahçe kapısı” hangi yapıdır?
- A) Belirtili ad tamlaması
- B) Sıfat tamlaması
- C) Belirtisiz ad tamlaması
- D) Zarf-fiil grubu
- E) Ünlem grubu
Doğru cevap: C
Çözüm: “Bahçe” ek almamış tamlayan, “kapısı” üçüncü kişi iyelik eki almış tamlanandır.
“Öğretmenin dün önerdiği üç makaleyi okudum.” cümlesindeki belirtili nesne hangisidir?
- A) Öğretmenin dün önerdiği üç makaleyi
- B) Üç makaleyi okudum
- C) Öğretmenin dün
- D) Dün önerdiği
- E) Okudum
Doğru cevap: A
Çözüm: “Neyi okudum?” sorusunun cevabı tüm fiilimsi niteleyicileriyle bir nesne grubudur.
“Kalem, defter ve kitap aldım.” cümlesindeki virgül kullanımı için hangisi doğrudur?
- A) Eş görevli sözcükleri ayırır; ve öncesine zorunlu virgül konmaz.
- B) Virgül yalnız özel adlar arasında kullanılır.
- C) Ve bağlacından önce her durumda virgül gerekir.
- D) Sıralamadaki bütün sözcüklerden sonra iki nokta gerekir.
- E) Eş görevli sözcükler arasına kesme işareti gelir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Virgül eş görevli sözleri ayırır; son iki ögeyi bağlayan ve öncesine otomatik virgül gelmez.
Çocuk romanında her paragrafın doğrudan ders vermeye ayrılması neden edebî açıdan sorunlu görülebilir?
- A) Okurun çıkarım yapmasını artırması
- B) Karakterleri çok yönlü geliştirmesi
- C) Kurmacanın ve okurun yorum alanını daraltması
- D) Estetik etkiyi her zaman güçlendirmesi
- E) Olay örgüsünü doğal olarak zenginleştirmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Aşırı öğütçülük sanatsal deneyimi tek yönlü öğretime indirebilir.
Tekke geleneğinde dinî-tasavvufî düşüncenin işlendiği şiirler hangi edebiyat kolunda değerlendirilir?
- A) Dinî-tasavvufî halk edebiyatı
- B) Anonim halk tiyatrosu
- C) Servetifünun şiiri
- D) İkinci Yeni şiiri
- E) Divan nesri
Doğru cevap: A
Çözüm: Yunus Emre gibi şairler tekke-tasavvuf geleneğinin başlıca örneklerindendir.
"Kıyı boyunca evler beyaza boyanmıştı, dar yollar kapıların önünde kıvrılıyordu. Biraz ilerleyince eski bir çeşme gördük ve durduk." Bu metin için hangi değerlendirme uygundur?
- A) Yalnızca bilimsel açıklama yapılmıştır.
- B) Metnin bütünü sayısal sonuçlara dayanır.
- C) Karşı görüşe doğrudan yanıt verilmiştir.
- D) Tanık gösterme baskın yöntem olmuştur.
- E) Betimleyici ayrıntılar öyküleme içinde yer almıştır.
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk cümle mekânı tasvir ederken son cümle olayın gelişimini aktarır.
“Gülerek sınıfa girdi.” cümlesindeki “gülerek” sözcüğü hangi türdedir?
- A) Zarf-fiil
- B) Sıfat-fiil
- C) İsim-fiil
- D) Çekimli fiil
- E) Niteleme sıfatı
Doğru cevap: A
Çözüm: “-erek” eki, giriş eyleminin gerçekleşme biçimini belirten zarf-fiil oluşturmuştur.
“Mektup öğle vakti postaya verildi.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?
- A) Öğle vakti
- B) Mektup
- C) Postaya
- D) Verildi
- E) Öğle vakti postaya
Doğru cevap: B
Çözüm: Edilgen yüklemde mektup işin yapıcısı değil etkilenen varlıktır.
"Ece toplantıya yetişti ama sunumu izleyemedi." cümlesinde hangi durum vurgulanmıştır?
- A) Ece toplantıya hiçbir biçimde katılamamıştır.
- B) Ece sunumu izlemek istemediği için gecikmiştir.
- C) Sunumun başlaması toplantının bitmesine bağlıdır.
- D) Toplantıya yetişmek, sunumu izlemeye yetmemiştir.
- E) Ece sunumu daha önce defalarca izlemiştir.
Doğru cevap: D
Çözüm: "Ama" iki olgu arasında beklenmedik karşıtlığı gösterir; toplantıya yetişme sunumu izlemeyi garanti etmemiştir.
“Onunla ilk kez ilk defa tanıştım.” cümlesinin en uygun düzeltmesi hangisidir?
- A) Onunla ilk kez ilk defa görüştüm.
- B) Onunla ilk kez ilk defa tanışmıştım.
- C) Onunla ilk defa ilk kez tanıştım.
- D) Onunla ilk defa tanıştım.
- E) Onunla ilkin ilk kez ilk defa tanıştım.
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk kez ve ilk defa aynı anlamı yinelediği için ifadelerden biri çıkarılmalıdır.
"Eski metinleri okumak yalnızca sözcükleri bugünkü karşılıklarıyla değiştirmek değildir. Dönemin düşünme biçimini de anlamak gerekir." Parçanın yaklaşımı hangisidir?
- A) Yalnız sözlük eşleştirmesiyle yetinme
- B) Eski sözcüklerin hiçbirine karşılık aramama
- C) Metni tarihsel ve kültürel bağlamıyla değerlendirme
- D) Bütün dönemlerin aynı düşünme biçimine sahip olduğunu savunma
- E) Eski metinleri yalnız dil bilgisi hataları için inceleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin sözcük karşılığının ötesinde dönemin düşünce dünyasının anlaşılmasını önerir.
“Bu kitabı benden istedi.” cümlesindeki “benden” sözcüğü hangi ögedir?
- A) Belirtisiz nesne
- B) Zarf tümleci
- C) Yer tamlayıcısı
- D) Özne
- E) Yüklem
Doğru cevap: C
Çözüm: “Kimden istedi?” sorusu ayrılma eki almış yer tamlayıcısını buldurur.
"Bir metinde “sözcük” önce tanımlanmış, sonra “ev, kitap, okul” gibi örnekler verilmiş, en sonda bu örneklerin ortak niteliği tartışılmıştır." Hangi sıra kullanılmıştır?
- A) Öyküleme – betimleme – diyalog
- B) Karşıtlık – alıntı – sayısal veri
- C) Tanımlama – örneklendirme – değerlendirme
- D) Yalnızca sınıflandırma – yeniden anlatma – sonuç
- E) Benzetme – mekân tasviri – olay örgüsü
Doğru cevap: C
Çözüm: Önce kavram sınırlandırılır, sonra özel örnekler sunulur ve ortak nitelik yorumlanır.
“Aşk-ı Memnu” romanının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Samipaşazade Sezai
- B) Halit Ziya Uşaklıgil
- C) Refik Halit Karay
- D) Orhan Kemal
- E) Peyami Safa
Doğru cevap: B
Çözüm: Aşk-ı Memnu, Halit Ziya Uşaklıgil’in romanıdır.
"Yayınevindeki herkes bu düzenlemeyi beğenmedi." cümlesinin olumsuzluk kapsamı belirsizse hangisi en sağlam değerlendirmedir?
- A) Mutlaka hiç kimse düzenlemeyi beğenmemiştir.
- B) Mutlaka yalnızca bir kişi düzenlemeyi beğenmiştir.
- C) Her iki yorumda da herkes düzenlemeyi beğenmiştir.
- D) Yorum, vurgulama ve bağlama göre değişebilir.
- E) Düzenlemeyi beğenenler kesinlikle çoğunluktadır.
Doğru cevap: D
Çözüm: "Herkes ... beğenmedi" yapısı doğal dilde bazen kısmi, bazen tümel olumsuzluğa açılır; bağlam gerekir.
Aşağıdaki cümlelerden hangisi dolaylı soru içerdiği için nokta ile bitmelidir?
- A) Neden bu kadar geciktin?
- B) Bize kim haber verecek?
- C) Onun neden gelmediğini bilmiyorum.
- D) Buluşmaya saat kaçta geleceksin?
- E) Hangi yolu seçmeliyiz?
Doğru cevap: C
Çözüm: Neden gelmediğini bilmiyorum ifadesinin ana yargısı soru değil bildirmedir.
(I) Kent arşivleri yıllarca saklanan belgeler içerir. (II) Bu belgeler yerleşimlerin nasıl değiştiğini gösterir. (III) Örneğin eski haritalarda artık bulunmayan sokak adları görülebilir. (IV) Belgelerin dijitalleştirilmesi de erişimi kolaylaştırır. Bu cümlelerin işlev sırası hangisidir?
- A) Örnek – sonuç – karşıt görüş – tanım
- B) Neden – amaç – alıntı – olay
- C) Konu açma – açıklama – örnek – ek bilgi
- D) Karşılaştırma – yargı – neden – itiraz
- E) Sonuç – örnek – genel tez – karşıtlık
Doğru cevap: C
Çözüm: İlk cümle arşivi tanıtır, ikinci işlevini açıklar, üçüncü örnek verir ve son cümle başka bir yarar ekler.