“Yalnız çocuk kendini çok üzgün hissediyordu.” cümlesinde “yalnız” sözcüğü hangi türdedir?
- A) Niteleme sıfatı
- B) Karşıtlık bağlacı
- C) Durum zarfı
- D) İlgi zamiri
- E) Edat
Doğru cevap: A
Çözüm: “Yalnız” çocuğun özelliğini belirttiğinden sıfattır.
“Ali kapıyı açtı, Ayşe pencereleri kapattı.” cümlesi yapı bakımından hangisidir?
- A) Bağımlı sıralı cümle
- B) Basit cümle
- C) Şartlı birleşik cümle
- D) Eksiltili cümle
- E) Bağımsız sıralı cümle
Doğru cevap: E
Çözüm: Yargıların özneleri ayrıdır ve aralarında ortak öge bulunmaz.
"Eserin uzunluğu, onun derinliğini garanti etmez. Nitekim kısa bir öykü, kapsamlı bir romana göre daha yoğun çağrışımlar yaratabilir." İkinci cümlede hangi iki teknik bir aradadır?
- A) Tanık gösterme ve sayısal veri
- B) Tanımlama ve tarih sıralaması
- C) Örnekleme ve karşılaştırma
- D) Öyküleme ve diyalog
- E) Sınıflandırma ve gözlem raporu
Doğru cevap: C
Çözüm: Kısa öykü ile roman kıyaslanır; bu kıyas ilk görüşe örnek işlevi görür.
“Hangisini seçtin?” cümlesindeki “hangisini” sözcüğü hangi türdedir?
- A) Soru sıfatı
- B) Soru zarfı
- C) Soru zamiri
- D) Bağlaç
- E) Ünlem
Doğru cevap: C
Çözüm: “Hangisini” bir adın yerini tutarak soru sorduğundan soru zamiridir.
"Bir kentin tarihini anlamak için yalnız anıtlara bakmak yeterli değildir. Pazarların, okulların ve gündelik yaşamın izleri de araştırılmalıdır." Yazarın yaklaşımı hangisidir?
- A) Anıtların hiçbir tarihî değer taşımadığını söyleme
- B) Tarihî incelemede kaynak çeşitliliğini savunma
- C) Gündelik yaşamın araştırılmasını gereksiz bulma
- D) Kent tarihini yalnız resmî tarihlere indirme
- E) Okulların bütün kentlerde aynı biçimde geliştiğini varsayma
Doğru cevap: B
Çözüm: Metin anıtları dışlamaz; onların yanına gündelik yaşama ait kaynakların eklenmesini ister.
Âşıkların karşılıklı olarak şiir söyleyip birbirlerini sınadıkları geleneksel uygulama hangisidir?
- A) Münazara metni
- B) Sone dizisi
- C) Mensur hikâye
- D) Tezkire yazımı
- E) Atışma
Doğru cevap: E
Çözüm: Atışma, âşıkların karşılıklı ve çoğu zaman irticalen şiir söylemesidir.
Soru ekinin ve ona gelen ek fiil ile kişi ekinin doğru yazıldığı cümle hangisidir?
- A) Geçen yıl bize sık sık geliyor mu ydun?
- B) Eskiden sabahları koşuyor muy dun?
- C) Önceleri bu kitabı okuyormuydun?
- D) O günlerde kursa düzenli geliyor muydun?
- E) Geçmişte her akşam çalışıyor mu-ydun?
Doğru cevap: D
Çözüm: Soru eki önceki sözcükten ayrı, ardından gelen ek fiil ve kişi eki kendisine bitişik yazılır: geliyor muydun.
"Sorun çözüldüğü için toplantı iptal edildi." cümlesiyle hangi cümle aynı gerekçe ilişkisini taşır?
- A) Sorunu çözmek amacıyla toplantı iptal edilmiştir.
- B) Toplantı iptal edilirse sorun çözülecektir.
- C) Sorun çözülse de toplantı mutlaka yapılacaktır.
- D) Sorunun çözülmesi toplantının yapılmama nedenidir.
- E) Sorun çözülmeden toplantı iptal edilmemelidir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Verilen cümle gerçekleşmiş bir neden ve onun sonucunu bildirir; çözüm amacıyla iptal etme farklıdır.
“Bu olayda kendini Kerem gibi ateşe atıyor” cümlesindeki bilinen hikâyeye gönderme hangi söz sanatıdır?
- A) Tezat
- B) Telmih
- C) Tariz
- D) Seci
- E) Aliterasyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Kerem hikâyesini anıştırmak telmihtir.
"Okur, öykünün sonunda kahramanın ne yapacağını tam olarak öğrenmez. Yazar, bu boşluğu okuyucunun yorumuna bırakır." Parçadaki anlatım tercihi hangisidir?
- A) Bütün olayları sonuç bölümünde ayrıntılı çözmek
- B) Kahramanın bütün düşüncelerini doğrudan aktarmak
- C) Açık uçlu son yoluyla okuru yorum sürecine katmak
- D) Yalnızca dış gözlemle bilimsel kanıt sunmak
- E) Okurun olası yorumlarını tek bir sonuca bağlamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sonucun açık bırakılması, okurun metnin sonrasını farklı biçimlerde düşünmesine imkân tanır.
"Deneme, rapordan daha az veri içeriyor fakat daha güçlü sorular soruyor." cümlesine göre hangisi doğrudur?
- A) Daha fazla veri içeren metin daha güçlü sorular sormuştur.
- B) İki metnin veri miktarı ve soru gücü aynıdır.
- C) Veri miktarı ve sorgulama gücü farklı ölçütlerle karşılaştırılmıştır.
- D) Deneme türünde veri kullanılmadığı açıklanmıştır.
- E) Rapordaki bütün soruların yanlış olduğu belirtilmiştir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Cümle iki ayrı ölçütte ters yönlü karşılaştırma kurar; birinin diğerini zorunlu kıldığı söylenmez.
“Birkaç öğrenci yarışmaya katıldı.” cümlesindeki “birkaç” sözcüğünün yazımı hakkında hangisi doğrudur?
- A) Ayrı yazılır.
- B) Kesme işaretiyle yazılır.
- C) Araya kısa çizgi konur.
- D) İlk hecesi büyük yazılır.
- E) Bitişik yazılır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Birkaç sözcüğü bitişik yazılır.
"Yazar, çalışma disiplinini bir merdivene benzetiyor: Basamaklar atlandığında ilerleyiş zorlaşıyor." Benzetmede ortaklaştırılan özellik hangisidir?
- A) Merdivenin malzemesi ile işin maliyeti
- B) Aşamalı ilerleyiş ve basamakların birbirine bağlılığı
- C) Disiplinin yalnızca fiziksel yükseklik olması
- D) İlerlemenin daima tek seferde tamamlanması
- E) Her çalışmanın aynı sürede sonuç vermesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Disiplin ve merdiven, düzenli basamaklarla ilerleme özelliği üzerinden karşılaştırılır.
“Onun gelişi bizi sevindirdi.” cümlesindeki “geliş” biçiminin görevini en iyi açıklayan seçenek hangisidir?
- A) -iş ekiyle kurulmuş isim-fiildir.
- B) Şimdiki zamanda çekimlenmiş fiildir.
- C) Zaman zarfı görevindedir.
- D) Sıfat-fiil eki almıştır.
- E) Bağlaç olarak kullanılmıştır.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Geliş” eylemin adını karşılar; “gelişi” iyelik ekiyle adlaşmış isim-fiil kullanımındadır.
“Ali içeri girdi, çantasını bıraktı.” cümlesi yapı bakımından nasıl adlandırılır?
- A) Bağımlı sıralı cümle
- B) Bağımsız sıralı cümle
- C) Basit cümle
- D) Ki’li birleşik cümle
- E) Eksiltili cümle
Doğru cevap: A
Çözüm: İkinci yüklemin öznesi yine Ali olarak anlaşıldığından özne ortaktır.
İkilemelerin ve söz öbeklerinin yazımı bakımından doğru cümle hangisidir?
- A) Yanyana duran sandalyeleri topladı.
- B) Peşpeşe gelen mektupları okudu.
- C) Art arda gelen sesleri kaydetti.
- D) Yavaşyavaş ilerleyen aracı izledi.
- E) İriliufaklı taşları ayırdı.
Doğru cevap: C
Çözüm: Art arda gibi ikilemeler ayrı yazılır; diğer örneklerde ikilemeler yanlış bitiştirilmiştir.
"Kalemini konuşturdu." ifadesinde kalemin yazarlık etkinliği yerine geçmesi hangi anlam olayına örnektir?
- A) Dereceli karşıtlığa
- B) Eş sesliliğe
- C) Dolaysız anlatıma
- D) Kavram daralmasına
- E) Ad aktarmasına
Doğru cevap: E
Çözüm: Yazma aracı kalem, yakınlık yoluyla yazarlık üretimini karşılar; benzerlik değil ilişkililik esaslıdır.
1911’de “Yeni Lisan” hareketinin savunduğu temel yönelim hangisidir?
- A) Arapça tamlamaları zorunlu kılmak
- B) Bütün şiirleri aruzla yazmak
- C) Yalnız saray çevresine seslenmek
- D) Halk söyleyişini edebiyattan dışlamak
- E) Yazı dilini konuşma diline yaklaştırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Yeni Lisan, sade Türkçe ve yaşayan dile yakın anlatımı öne çıkarır.
“Bu salonda yüksek sesle konuşulmaz.” cümlesinin özne durumu için hangisi uygundur?
- A) Açık veya sözde özne yoktur.
- B) Bu salonda gerçek öznedir.
- C) Yüksek sesle sözde öznedir.
- D) Konuşulmaz gizli öznenin adıdır.
- E) Özne zorunlu olarak birinci tekil kişidir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Genel edilgen anlatımda yapan belirtilmemiş; özne görevinde bir ad grubu bulunmaz.
“Evlerimizden” sözcüğünün yapısı için hangisi doğrudur?
- A) İki yapım eki almıştır.
- B) Basit yapılıdır; yalnız çekim ekleri almıştır.
- C) Birleşik sözcüktür.
- D) Bir fiilden türemiştir.
- E) Üç ayrı kökün birleşmesidir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Ev kökü -ler, -imiz, -den çekim ekleri almıştır; yapım eki yoktur.