"Dijital arşivlerin önemli bir yararı belgelere uzaktan erişimi sağlamalarıdır. Ancak bu erişim kolaylığı, belgelerin kaynağını doğrulama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Üstelik belgenin bağlamı belirtilmezse doğru belge yanlış yorumlanabilir." Ana düşünce hangisidir?
- A) Uzaktan erişilen belgeler asla gerçek tarihsel bilgi içermez.
- B) Bir belgenin görüntüsüne ulaşmak onun anlamını kesinleştirir.
- C) Belge yorumunda yalnızca erişim hızına dikkat edilmelidir.
- D) Dijital arşivler basılı arşivlerin bütün işlevlerini bitirmiştir.
- E) Dijital erişim belgeyi kullanırken kaynak ve bağlam denetimini gereksiz kılmaz.
Doğru cevap: E
Çözüm: Parça erişimin yararını kabul ederken doğrulama ve bağlamın hâlâ gerekli olduğunu savunur.
"Bir gazete yazısında sokak hayvanlarının mevcut koşulları anlatıldıktan sonra tek başına yasakların çözüm olamayacağı savunuluyor ve bakım/denetim önerileri sıralanıyor." Bu yazı için hangisi daha doğrudur?
- A) Yazı bütünüyle bir kişinin günlük hareketlerini sıralamaktadır.
- B) Yazı yalnızca mekân tasviriyle sınırlıdır.
- C) İleri sürülen önerilerin tümü sayısal deneyle kanıtlanmıştır.
- D) Açıklayıcı bilgiler tartışmacı bir savı hazırlamak için kullanılmıştır.
- E) Metinde herhangi bir görüş savunulmamıştır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Koşul açıklaması, ardından yasağa itiraz ve öneri savunusu bulunduğundan tartışmacı amaç baskındır.
“Senin için bekledim, çünkü konuşmamız gerekiyor.” cümlesindeki “için” ve “çünkü” sözcüklerinin türleri sırasıyla hangisidir?
- A) Bağlaç – edat
- B) Edat – bağlaç
- C) Zarf – ad
- D) Sıfat – zamir
- E) İki ünlem
Doğru cevap: B
Çözüm: “İçin” amaç/ilişki kurar; “çünkü” iki yargıyı neden ilişkisiyle bağlar.
“Kitaplıklarımız” sözcüğündeki “-lık” ile “-lar” birimlerini ayrı biçim birimler olarak tanımamızı sağlayan ortak özellik hangisidir?
- A) Her birinin anlam veya görev katkısı taşıması
- B) Her birinin bağımsız tümce kurması
- C) Her birinin tek sesli olması
- D) Her birinin daima vurgusuz hece olması
- E) Her birinin aynı sözlük anlamına gelmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Yapım ve çekim ekleri ayrı işlevleri olan bağlı biçim birimlerdir.
"Ancak düzenli çalışan adaylar değerlendirmeye alınır; değerlendirmeye alınan herkes başarılı sayılmaz." ifadelerinin birleşik sonucu hangisidir?
- A) Değerlendirmeye alınmak çalışmayı gerektirir ama başarıyı garanti etmez.
- B) Düzenli çalışan herkes değerlendirmeye alınır ve başarılı olur.
- C) Düzenli çalışmayanların bir kısmı değerlendirmeye alınır.
- D) Değerlendirmeye alınmayan adaylar başarısız sayılır.
- E) Başarılı sayılan herkes kesinlikle düzenli çalışmamıştır.
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk cümle düzenli çalışmayı değerlendirmeye alınmanın gerekli koşulu yapar; ikinci cümle bu değerlendirmeden başarının zorunlu çıkmadığını bildirir.
“Ankara Üniversitesi’ne başvurdum; Ankara’ya taşındım.” cümlesinde yalnızca yazım yanlışını gidermek için hangi değişiklik yapılmalıdır?
- A) Yer adının ilk harfi küçük yazılmalıdır.
- B) İkinci yargı soru işaretiyle bitirilmelidir.
- C) Kurum adındaki ekin kesme işareti kaldırılmalıdır.
- D) Noktalı virgül kısa çizgiye çevrilmelidir.
- E) Ankara sözcüğüne yeni bir yapım eki getirilmelidir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Kurum adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz; yer adına gelen çekim eki ise ayrılır.
“Uzun bir aradan sonra yeni sezonun ilk gösterimi başladı.” cümlesinde “uzun bir aradan sonra” grubunun görevi nedir?
- A) Belirtisiz nesne
- B) Zaman bildiren zarf tümleci
- C) Gerçek özne
- D) Belirtili nesne
- E) Yüklem
Doğru cevap: B
Çözüm: “Ne zaman başladı?” sorusuna zaman ilişkisiyle yanıt veren bütün söz grubu zarf tümlecidir.
“Yorgun olduğu için toplantıya katılmadı.” cümlesinde “yorgun olduğu için” grubunun görevi ve anlamı nedir?
- A) Belirtili nesne – nesne adı
- B) Özne – yapan kişi
- C) Yer tamlayıcısı – ayrılma
- D) Yüklem – olumsuzluk
- E) Zarf tümleci – neden
Doğru cevap: E
Çözüm: Grup “niçin katılmadı?” sorusunu yanıtlayan neden bildiren zarf tümlecidir.
“Tuzsuzlaştırılmış yemek” sözünde “tuzsuzlaştırılmış” sözcüğünün kuruluşu için en uygun yorum hangisidir?
- A) Yalnız durum ve iyelik ekleri almış basit addır.
- B) Tek bir kökün hiçbir ek almamış biçimidir.
- C) Birden çok yapım eki ve sıfat-fiil eki içeren fiil kökenli sıfat görevi vardır.
- D) Bir bağlaçla kurulmuş birleşik addır.
- E) Bir sözcüğün soru zamiri olarak kullanımıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Tuz + suz + laş + tır + ıl + mış dizisinde türetim ve fiil çatısı eklerinden sonra sıfat-fiil işlevi görülür.
“Bu işi kesinlikle galiba yarın bitireceğiz.” cümlesinde iki sözcükten yalnız biri çıkarılacaksa temel düzeltme ölçütü hangisidir?
- A) Yarın sözcüğünü her durumda silmek.
- B) Yüklemi edilgen çatıya çevirmek.
- C) Özneyi mutlaka açıkça yazmak.
- D) Kesinlik veya olasılık anlamlarından amaçlanmayanı çıkarmak.
- E) Cümle sonuna iki nokta koymak.
Doğru cevap: D
Çözüm: Çelişen kesinlik ve olasılık belirteçlerinden biri bağlama göre çıkarılarak tutarlılık sağlanır.
"Bir paragrafta önce “öğrenciler neden not alıyor?” sorusu, daha sonra “hangi not alma tekniği daha etkili?” sorusu ele alınıyor. İkinci soruya geçilirken önceki soru bütünüyle bırakılıyor." Bölünme için en uygun gerekçe hangisidir?
- A) Metnin yanıtlamaya çalıştığı temel sorunun değişmesi
- B) Cümlelerde aynı sözcüklerin tekrar edilmesi
- C) Yazarın ilk soruya olumlu yanıt vermesi
- D) Paragrafın belirli bir uzunluğa ulaşması
- E) İkinci sorunun daha fazla teknik terim içermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir paragrafın merkezini aynı konu alanı içinde farklı sorular oluşturabilir; odak değişimi bölünmeyi gerektirebilir.
"Yalnızca eleştirileri yayımlanan yazarlar oturuma çağrıldı; çağrılanların bazıları gelmedi." ifadesinden hangisi çıkarılabilir?
- A) Eleştirisi yayımlanan her yazar oturuma çağrılmıştır.
- B) Oturuma katılanların hepsi konuşma yapmıştır.
- C) Oturuma çağrılan ama katılmayan yazarlar vardır.
- D) Oturuma çağrılmayan hiçbir yazarın eleştirisi yoktur.
- E) Çağrılan bütün yazarlar oturuma katılmıştır.
Doğru cevap: C
Çözüm: "Çağrılanların bazıları gelmedi" en az bir çağrılı kişinin katılmadığını bildirir; çağrı kümesi yayımlanmış eleştirisi olanlarla sınırlı olsa da onların tamamını kapsamaz.
Farklı dillerde aynı kavram için birbirinden çok farklı sözcükler kullanılması, Saussure’ün hangi görüşünü destekleyen örnektir?
- A) Gösteren ile gösterilen arasındaki bağın uzlaşımsal oluşunu
- B) Bütün dillerin aynı sözcükleri kullandığını
- C) Her kavramın tek bir doğal ses karşılığı olduğunu
- D) Sözdiziminin bütün dillerde değişmez kaldığını
- E) Dil göstergelerinin tarihsel süreçten etkilenmediğini
Doğru cevap: A
Çözüm: Dil göstergesi büyük ölçüde nedensiz ve toplumsal uzlaşıya dayanır.
"Bazı okur grupları, romanların yalnızca eğlendirme amacı taşıdığını savunur. Oysa romanlar kimi zaman tarihsel ve toplumsal soruları görünür kılar; bunu tartışmak edebiyatın etkisini daraltmaz, genişletir." Parçada hangi yöntem en belirgin biçimde kullanılmaktadır?
- A) Bir olayı başlangıcından sonuna anlatma
- B) Görsel ayrıntılarla mekânı canlandırma
- C) Karşı görüşü verip gerekçeli biçimde sınırlandırma
- D) Yalnız teknik bir kavramı tanımlama
- E) Bir bilim insanının sözünü doğrudan dayanak gösterme
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin yaygın bir görüşe itiraz edip romanın farklı işlevini savunduğundan tartışmacıdır.
"Bir çözüm önerisini açıklayan metinde “yeni yöntem daha ucuz” yargısı ileri sürülüyor. Ancak hangi maliyetlerin hesaba katıldığı belirtilmiyor." İleri sürülen karşılaştırmanın temel eksikliği nedir?
- A) Yöntemlerin her birinin adı aynı uzunlukta olmaması
- B) Yargının geçmiş zamanla kurulmaması
- C) Karşılaştırma ölçütünün kapsamının açıklanmaması
- D) Metnin bir kişiyi doğrudan anlatmaması
- E) Karşı görüşün tırnak işaretiyle verilmemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: “Daha ucuz” sonucunun neye göre, hangi maliyet kalemlerini kapsayarak verildiği belirsizdir.
“Derya yarışmaya girdi. O, iyi hazırlandığı için başarılı oldu.” metninde “o” gönderimi var; ancak sonraki cümleler önceki konuyla ilgisizleşiyor. Bu durum en iyi nasıl açıklanır?
- A) Gönderim varsa metin mutlaka her açıdan tutarlıdır
- B) Tutarlılık yalnız uyakların eşitliğiyle oluşur
- C) Bağdaşıklık yalnız ses tekrarlarından ibarettir
- D) Gönderimsel bağdaşıklık bulunsa da anlamsal tutarlılık bozulabilir
- E) Konuların ilgisizliği metin değerlendirmesini etkilemez
Doğru cevap: D
Çözüm: Dilsel bağlantıların varlığı metnin düşünsel bütünlüğünü tek başına garanti etmez.
“Dondurma eridi; suyu dondurma!” cümlesindeki iki “dondurma” arasında hangi dil bilgisi farkı vardır?
- A) İkisi de aynı çekimli fiildir.
- B) İlki soru zamiri, ikincisi bağlaçtır.
- C) İkisi de sıfat-fiildir.
- D) İlki edat, ikincisi ünlemdir.
- E) İlki kalıcı ad, ikincisi olumsuz emir fiilidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk kullanım yiyeceğin adıdır; ikinci kullanımda dondur- fiili olumsuz emir anlamındadır.
“Kadınlar, erkekler, çocuklar; öğretmenler, öğrenciler, veliler salonda yerini aldı.” cümlesinde noktalı virgül hangi ihtiyacı karşılar?
- A) İlk grubun doğrudan soru olduğunu bildirir.
- B) İkinci grubun alıntı olduğunu gösterir.
- C) Virgülle ayrılmış iki katılımcı grubunu sınırlandırır.
- D) Özel ad eklerini birbirinden ayırır.
- E) İki bağımsız tarih bilgisini eşitler.
Doğru cevap: C
Çözüm: Her iki grup içindeki eş görevli sözcükler virgülle sıralanmıştır; grupları noktalı virgül ayırır.
“Yolcular perona ulaştı, tren hareket etti.” cümlesinin yapısına ilişkin hangisi doğrudur?
- A) Bağımlı sıralı cümledir.
- B) Şartlı birleşik cümledir.
- C) Tek yüklemli basit cümledir.
- D) Bir bağlaçla kurulmuş bağlı cümledir.
- E) Ortak ögesi bulunmayan bağımsız sıralı cümledir.
Doğru cevap: E
Çözüm: “Ulaştı” ve “hareket etti” iki yargıdır; özneleri ve öteki ögeleri ayrı, bağlaç yoktur.
"Kentte oyun alanı bulunmayan bazı parklar vardır. Buna karşılık bazı parklar hem oyun alanı hem kitap köşesi barındırıyor." Bu bilgilerden hangisi kesinlikle çıkarılır?
- A) Bütün parklar kitap köşesi bulundurur.
- B) Oyun alanı bulunmayan her parkta kitap köşesi vardır.
- C) Parkların çoğu yalnızca oyun alanlarından oluşur.
- D) Kitap köşesi olan hiçbir parkta oyun alanı yoktur.
- E) Oyun alanı ve kitap köşesini birlikte barındıran parklar vardır.
Doğru cevap: E
Çözüm: İkinci cümledeki "bazı", iki özelliğin birlikte bulunduğu en az bir park olduğunu kesinleştirir.