“Gelmeyince telaşlandık.” cümlesindeki “gelmeyince” sözcüğünde -me ve -yince parçalarının görevleri nelerdir?
- A) İsim-fiil eki – çokluk eki
- B) İyelik eki – geçmiş zaman eki
- C) Belirtme eki – soru eki
- D) Olumsuzluk eki – zarf-fiil eki
- E) İki ayrı yapım eki
Doğru cevap: D
Çözüm: “Gel-me-yince” yapısında -me eylemi olumsuzlar; -yince zaman/koşul ilişkisi kuran zarf-fiildir.
"Sergideki resimlerin çoğu satıldı; satılmayanların hiçbiri katalogdan çıkarılmadı." cümlesinden hangisi kesin olarak doğrudur?
- A) Resimlerin tamamı kesinlikle satılmıştır.
- B) Katalogdaki bütün resimler satılmamıştır.
- C) Satılan resimlerin hiçbiri katalogda bulunmamıştır.
- D) Satılmayan bir resim varsa katalogda kalmıştır.
- E) Resimlerin en az yarısı katalogdan çıkarılmıştır.
Doğru cevap: D
Çözüm: "Satılmayanların hiçbiri çıkarılmadı" koşullu evrensel bir yargıdır; satılmayan resim olup olmadığı kesinleştirilmez.
"Bir yazar, toplumda değişen okuma alışkanlıklarını tartışırken “Her yeni araç, eski alışkanlığı tümüyle yok eder” savını aktarıyor; ardından el yazısı ile dijital not alma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı örnekler veriyor." Örnekler hangi işlevi üstlenir?
- A) Mutlak yok oluş savına karşı karşı örnek oluşturmak
- B) Savın bütün koşullarda doğru olduğunu doğrulamak
- C) Yöntemleri yalnız tarih sırasına dizmek
- D) Eserlerin görünüşünü betimlemek
- E) Bir kişinin görüşünü tanık olarak aktarmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Birlikte kullanma örnekleri, yeni aracın eskiyi daima yok ettiği tümel yargısına karşı çıkmak için kullanılır.
“Bu öğrencilerin hepsi başarılı.” cümlesinde “bu” ve “hepsi” sözcüklerinin türleri sırasıyla hangisidir?
- A) İşaret zamiri – niteleme sıfatı
- B) Soru sıfatı – durum zarfı
- C) Belgisiz sıfat – edat
- D) İki bağlaç
- E) İşaret sıfatı – belgisiz zamir
Doğru cevap: E
Çözüm: “Bu” öğrenciler adını belirler; “hepsi” öğrencileri ad yerine karşılar.
"Bir yazar, eski masalları yeniden yazarken olay dizisini koruyor fakat anlatıcıyı değiştiriyor. Bunun sonucunda okur aynı olayları başka bir karakterin bilgisi ve kaygılarıyla izliyor." Hangi yorum metne en uygundur?
- A) Anlatıcı değişince olayların sırası zorunlu olarak bütünüyle değişir.
- B) Olay dizisini korumak bütün karakterlerin bakışını eşit kılar.
- C) Yeni anlatıcı eski masaldaki bütün ayrıntıları kesin olarak bilmektedir.
- D) Anlatıcı değişimi, olay dizisi sabit kalsa da okuma deneyimini değiştirebilir.
- E) Anlatıcı değişiminin okurun yorumuyla hiçbir ilişkisi yoktur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Olaylar korunurken bilgi ve duygu odağı değiştiği için okurun algısında farklılık oluşur.
Bir okulda üç Türkçe öğretmeninin en az ikisi bir projeye katılmış, projeye katılanlardan en az biri de sunum yapmıştır. Hangisi zorunlu sonuçtur?
- A) Sunum yapan öğretmen sayısı tam olarak birdir.
- B) Projeye katılmayan öğretmen mutlaka vardır.
- C) Üç öğretmenin tamamı sunum yapmıştır.
- D) Sunum yapmayan en az iki öğretmen vardır.
- E) Projeye katılan bir öğretmen sunum yapmıştır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Sunum yapanların en az biri proje katılımcıları içindedir. Diğer kişilerin katılımı ve sunum sayısı kesin değildir.
“Şirketin çalışanlarıyla görüştüm ve güveniyorum.” cümlesinde güvenilenler çalışanlarsa hangi düzeltme gereklidir?
- A) Şirketin çalışanlarına görüştüm ve güveniyorum.
- B) Şirketin çalışanlarını görüştüm ve güveniyorum.
- C) Şirketin çalışanlarıyla görüştüm ve onları güveniyorum.
- D) Şirketin çalışanlarından görüştüm ve güveniyorum.
- E) Şirketin çalışanlarıyla görüştüm ve onlara güveniyorum.
Doğru cevap: E
Çözüm: Görüşmek bu bağlamda ile, güvenmek yönelme durumuyla kullanılır; ikinci yüklem için onlara ögesi eklenir.
“Çocukları yarın sabah okulun önünde bekleyeceğiz.” cümlesindeki yer tamlayıcısı hangisidir?
- A) Çocukları
- B) Yarın sabah
- C) Okulun önünde
- D) Bekleyeceğiz
- E) Yarın sabah okulun
Doğru cevap: C
Çözüm: “Nerede bekleyeceğiz?” sorusuna ad tamlaması “okulun önünde” cevap verir.
Bir sözcüğün 11. yüzyıldaki ve günümüzdeki anlamları tarihli metinlerle karşılaştırılıyor. Araştırmacı yalnız bugünkü sözlükteki anlamları sınıflandırmaya geçerse yöntemindeki değişim nasıl adlandırılır?
- A) Eşzamanlı incelemeden tarihsel ses değişimine geçiş
- B) Edimbilimden karşılaştırmalı fonetiğe geçiş
- C) Artzamanlı incelemeden eşzamanlı incelemeye geçiş
- D) Söz diziminden ağız derlemesine geçiş
- E) Biçim bilgisinden ölçünlü yazıma geçiş
Doğru cevap: C
Çözüm: İlk çalışma tarihsel gelişimi, sonraki çalışma tek dönemdeki anlam sistemini konu edinir.
Bir topluluk şiirde sanatlı ve ağır bir üslubu yeğlerken diğeri “Yeni Lisan”la konuşulan Türkçeye yakınlığı savunuyor. İki eğilim en uygun hangi sırayla anılır?
- A) Garip ve Fecriati
- B) Servetifünun ve Millî Edebiyat
- C) Millî Edebiyat ve Divan Edebiyatı
- D) Anonim halk ve Servetifünun
- E) İkinci Yeni ve Göktürk yazıtları
Doğru cevap: B
Çözüm: Servetifünun sanatlı dili, Millî Edebiyat Yeni Lisan yönelimini öne çıkarır.
“Kitap okumayı seviyor; okuduğu kitapları arkadaşına anlatıyor.” cümlesindeki “okumayı” ve “okuduğu” sözcükleri sırasıyla hangisidir?
- A) Sıfat-fiil – zarf-fiil
- B) Çekimli fiil – bağlaç
- C) İki çekimli fiil
- D) Zarf-fiil – isim-fiil
- E) İsim-fiil – sıfat-fiil
Doğru cevap: E
Çözüm: “Okumayı” isim-fiil eki ve belirtme eki taşır; “okuduğu” kitaplar adını niteleyen sıfat-fiildir.
"İlk deneyde 30, ikinci deneyde 60 denek kullanılmış; ancak ikinci deneyde ölçüm aracının güvenilirliği belirtilmemiş." Bu parçadaki nicel verilerin yorumlanmasına ilişkin en sağlam yargı hangisidir?
- A) İkinci deneyin sonuçları kesinlikle iki kat doğrudur.
- B) İlk deneyde kullanılan araç zorunlu olarak geçersizdir.
- C) Denek sayısı yüksekse ölçüm hatası hiç oluşmaz.
- D) İki deney aynı ölçüm aracını mutlaka kullanmıştır.
- E) Denek sayısının artışı tek başına daha güvenilir sonuç garantilemez.
Doğru cevap: E
Çözüm: Örneklem büyüklüğü önemlidir ancak ölçüm aracına ilişkin belirsizlik varken güvenilirlik kesinleştirilemez.
"Bu araştırma, yalnızca çevrim içi anketlere dayanmıyor. Araştırmacılar ayrıca yüz yüze görüşmeler de yapmış. Yine de çalışma, bütün yaş gruplarını temsil ettiğini iddia etmiyor." Parçadaki araştırma yaklaşımı hangisidir?
- A) Veri kaynağını çeşitlendirme ve temsil sınırlarını açık tutma
- B) Tek veri toplama yöntemini bütün gruplara zorunlu kılma
- C) Saha görüşmelerini geçersiz bulup yalnız ankete dönme
- D) Çalışmanın bütün topluma genellenebileceğini kanıtlama
- E) Veri çeşitliliği nedeniyle örneklem sınırını reddetme
Doğru cevap: A
Çözüm: Metin birden fazla veri toplama yolu bulunduğunu ve genelleme sınırının kabul edildiğini belirtir.
"Bazı denemeler, ancak iyi bir bağlam bilgisiyle anlaşılır." cümlesinin kesin anlamı için hangisi doğrudur?
- A) İyi bağlam bilgisi bütün denemeleri anlamaya yeterlidir.
- B) En az bir deneme türündeki metni anlamak için iyi bağlam bilgisi gereklidir.
- C) Bütün denemeler yalnızca bir okuma yöntemine dayanır.
- D) Denemelerin çoğu bağlam bilgisi olmadan anlaşılır.
- E) Bağlam bilgisi bulunan her okuyucu her denemeyi anlar.
Doğru cevap: B
Çözüm: "Bazı" alt küme, "ancak" gerekli koşul bildirir; bunlar yeterlik ve tümellik sonucu vermez.
“Bu sonucu açıklamak istiyorum.” cümlesinde “bu sonucu açıklamak” grubunun görevi nedir?
- A) Zarf tümleci
- B) Yer tamlayıcısı
- C) Gizli özne
- D) Belirtisiz nesne
- E) Cümle dışı unsur
Doğru cevap: D
Çözüm: “Ne istiyorum?” sorusuna yanıt veren isim-fiil grubu belirtisiz nesne görevindedir.
“Herşey peşpeşe oldu ve bu durum beni şaşırttı.” cümlesinde hangi yazım kuralı uygulanmalıdır?
- A) Herşey sözcüğünün arasına kesme işareti getirilmelidir.
- B) Peşpeşe sözünün yalnız ilk harfi büyütülmelidir.
- C) İki ifade de birleşik sözcük kabul edilip bitişik bırakılmalıdır.
- D) Ve bağlacı önceki sözcüğe bitiştirilmelidir.
- E) Her şey ve peş peşe ifadelerinin ikisi de ayrı yazılmalıdır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Her şey ve peş peşe ifadelerinin her ikisi de ayrı yazılır.
“Beni çağırdılar, fakat seslerini duymadım.” cümlesindeki ikinci yargının gizli öznesi hangisidir?
- A) Onlar
- B) Ben
- C) Sen
- D) Biz
- E) Siz
Doğru cevap: B
Çözüm: “Duymadım” yükleminin birinci tekil kişi eki “ben” gizli öznesini gösterir.
“Benimde masadaki dosyayı gördüğümü biliyorsun.” cümlesinin tüm yazım yanlışlarını gideren değerlendirme hangisidir?
- A) Masadaki sözcüğündeki ki bağlaç olduğu için ayrılmalıdır.
- B) Benimde ifadesi benim de olmalıdır; masadaki doğru yazılmıştır.
- C) Benimde sözcüğündeki de bulunma durumu eki kabul edilmelidir.
- D) Dosyayı sözcüğünün sonuna kesme işareti getirilmelidir.
- E) Cümlenin bildirme yüklemi soru işaretiyle tamamlanmalıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Benim de sözünde de bağlaçtır ve ayrıdır; masadaki sözcüğünde bulunma eki ve -ki ek olarak bitişiktir.
“Öğretmen yeni yöntemleri denememizi istedi.” cümlesindeki “denememizi” sözcüğünün çözümlemesi için hangisi doğrudur?
- A) Yalnız çekimli geniş zaman fiilidir.
- B) İsim-fiil üzerine iyelik ve belirtme ilişkisi kurulmuştur.
- C) Sıfat-fiil olarak “öğretmen” adını niteler.
- D) Edat göreviyle iki ad bağlar.
- E) Birleşik zamanlı çekimli fiildir.
Doğru cevap: B
Çözüm: “Dene-me-miz-i” biçiminde -me isim-fiil, -miz iyelik, -i belirtme durum ekidir.
"Saha gözlemi farklı kişilerden veri toplama imkânı sunar. Ancak tek bir mahallede yapılan gözlemi bütün kentin davranışı olarak yorumlamak doğru değildir. ___" Sonuç cümlesi için hangisi en uygundur?
- A) Demek ki tek mahallede toplanan veriler bütün kent için kesin kanıttır.
- B) Bu nedenle bulgular, toplandıkları çevrenin sınırları belirtilerek değerlendirilmelidir.
- C) Bu yüzden bütün saha çalışmaları yöntem dışı kabul edilmelidir.
- D) O hâlde farklı mahalleler arasında hiçbir benzerlik kurulamaz.
- E) Dolayısıyla her gözlem aynı örneklem büyüklüğüyle yapılmak zorundadır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Parça örneklemden tüm kente aşırı genelleme yapmamayı savunur; sonuç araştırma sınırını korumalıdır.