"Deniz kıyısındaki evler renkliydi. Ancak bu renklerin hangi boyalarla elde edildiği bilinmiyor." İkinci cümledeki "ancak" neyi kurar?
- A) İlk cümledeki bilgiyi aynen tekrarlar.
- B) Olayın kesin nedenini açıklar.
- C) Yeni bir kişiyi anlatmaya başlar.
- D) İlk bilginin ardından bir sınırlama getirir.
- E) Önceki cümlenin örneğini sıralar.
Doğru cevap: D
Çözüm: Evlerin renkli olduğu bilinmektedir, fakat renklerin üretim yöntemi bilinmemektedir; karşıt/sınırlayıcı ilişki kurulur.
"Bu tekniğin avantajı az zaman gerektirmesidir. Buna karşın maliyeti diğer yöntemlerden yüksektir." Cümlelerin ilişkisi hangisidir?
- A) Aynı özelliği iki kez tanımlama
- B) İki olayın oluş sırasını anlatma
- C) Belirli bir kişiyi betimleme
- D) Olumlu ve olumsuz özellikleri karşılaştırma
- E) Bir iddiayı sayıyla doğrulama
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk cümle avantaj, ikinci cümle karşıt bir dezavantaj verir.
"Yazarın dili durudur. Uzun ve karmaşık ifadeler yerine kısa, anlaşılır cümleler kurar." İkinci cümlenin işlevi hangisidir?
- A) Karşıt bir tez geliştirmek
- B) Konuyu tarihsel olarak sınırlamak
- C) Olay örgüsünü başlatmak
- D) İlk yargıyı açıklamak
- E) İlk yargıyı bütünüyle reddetmek
Doğru cevap: D
Çözüm: "Duru dil" değerlendirmesi, kısa ve anlaşılır cümle kullanımıyla açıklanır.
"Yazma alışkanlığı bir günde oluşmaz. Düzenli ve küçük adımların tekrarı, zamanla bu alışkanlığı güçlendirir." Parça için en uygun başlık hangisidir?
- A) Edebiyatta Türlerin Değişimi
- B) Kitap Kapaklarının Tasarımı
- C) Yazarların Ödül Kazanması
- D) Dil Bilgisinin Tarihi
- E) Yazma Alışkanlığının Gelişimi
Doğru cevap: E
Çözüm: Parça, yazma alışkanlığının zaman içinde düzenli tekrarlarla oluşmasını anlatır.
"Bu müzede eski haritalar sergileniyor. Haritalar, geçmişte insanların dünyayı nasıl algıladığını görmemizi sağlıyor." İkinci cümle ilkine hangi anlamı ekler?
- A) Müzenin açılış tarihini
- B) Haritaların tamamının yanlış olduğunu
- C) Bilet fiyatlarının arttığını
- D) Müzenin diğer şehirlerden uzaklığını
- E) Sergilenen nesnelerin neden önemli olduğunu
Doğru cevap: E
Çözüm: İkinci cümle haritaların tarihî algıya ışık tutan işlevini açıklayarak ilk cümleyi gerekçelendirir.
"Çocuklar deney sırasında önce suyu ölçtü, sonra tuzu ekledi, son olarak sonucu not etti." Parçanın düzeni neye dayanmaktadır?
- A) Bir görüşün karşı görüşle çürütülmesine
- B) İki şehir arasında karşılaştırmaya
- C) İşlem basamaklarının zamansal sırasına
- D) Bir kavramın sözlük anlamına
- E) Farklı yazarların görüşlerine
Doğru cevap: C
Çözüm: "Önce", "sonra" ve "son olarak" belirteçleri işlem sırasını kurar.
"Bir bahçede elma, armut ve erik yetişiyor." cümlesi, "Bu bahçede farklı meyve türleri bulunur." yargısını nasıl destekler?
- A) Örneklendirme yoluyla
- B) Tanık gösterme yoluyla
- C) Nedensellik kurarak
- D) Karşıt görüş geliştirerek
- E) Olay örgüsü oluşturarak
Doğru cevap: A
Çözüm: Üç meyve türünün adının verilmesi, farklı meyveler bulunduğu yargısını örneklendirir.
(I) Bir düşüncenin kabul görmesi kadar doğru anlaşılması da önemlidir. (II) Bu nedenle kavramlar açıklanmadan yapılan tartışmalar sık sık yanlış anlaşılır. (III) Örneğin "özgürlük" sözcüğü farklı kişiler için değişik sınırlar çağrıştırabilir. (IV) Böyle bir durumda tanımlar üzerinde uzlaşmak tartışmayı verimli kılar. Üçüncü cümlenin işlevi hangisidir?
- A) İlk cümledeki görüşü kesin olarak çürütmek
- B) Dördüncü cümleyle ilgisiz yeni bir olay başlatmak
- C) Tartışmada karşı görüşün sözünü doğrudan aktarmak
- D) İkinci cümledeki durumu örneklendirmek
- E) Kavram açıklamasının gereksizliğini kanıtlamak
Doğru cevap: D
Çözüm: "Özgürlük" örneği, kavramların farklı anlaşılmasının tartışmada sorun yaratabileceğini somutlaştırır.
"El yazısıyla not almak bazı öğrencilerin hatırlamasını kolaylaştırabilir. Ancak bu sonuç, bütün öğrencilerin aynı biçimde öğrenmesi gerektiği anlamına gelmez." Metinden hangi sonuç çıkarılabilir?
- A) El yazısıyla not almak her öğrenci için zorunludur.
- B) Bir yöntemin yararı kişiden kişiye değişebilir.
- C) Dijital notlar hiçbir koşulda işe yaramaz.
- D) Tüm öğrenciler yalnızca aynı öğrenme yöntemini kullanır.
- E) Hatırlama başarısı yazı aracından bütünüyle bağımsızdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Parça bazı kişilerde görülebilecek yararın tüm öğrenenlere zorunlu model oluşturamayacağını vurgular.
"Kuş gözlemcileri her yıl aynı alanda sayım yapar. Bu veriler, kuş sayısındaki değişimi izlemek için karşılaştırılır." Parçadaki ikinci cümlenin işlevi hangisidir?
- A) Sayımın hangi amaçla yapıldığını açıklamak
- B) İlk cümleyi bütünüyle olumsuzlamak
- C) Kuş türlerini alfabetik sıralamak
- D) Sayım alanını başka ülkeyle karşılaştırmak
- E) Önceki bilgiyle ilgisiz yeni bir konu açmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Verilerin değişimi izlemek amacıyla kullanılması, yinelenen sayımın işlevini açıklar.
"Dil öğretiminde sözlü iletişime önem veriyorum; çünkü öğrencinin öğrendiği yapıları gerçek durumlarda denemesini istiyorum." Cümlede gerekçe olarak sunulan durum hangisidir?
- A) Sözlü iletişimi bütün derslerden kaldırma kararı
- B) Bütün öğrencilerin aynı düzeyde konuştuğu bilgisi
- C) Gerçek yaşamda yazılı iletişimin bulunmaması
- D) Dilin yalnızca ezber yapılarından oluşması
- E) Öğrenilen yapıların gerçek iletişimde kullanılmasını sağlama isteği
Doğru cevap: E
Çözüm: "Çünkü" sonrasındaki amaç, öğretmenin sözlü iletişime verdiği önemin açıklaması olarak kullanılır.
"Geçmişteki mahalle oyunlarını derlemek yalnız çocukluğu anmak değildir. Bu oyunlar kuşakların nasıl bir arada yaşadığını da gösterir." Parçanın ana düşüncesini en iyi özetleyen yargı hangisidir?
- A) Eski oyunlar bugünkü oyunların tamamından daha eğlencelidir.
- B) Bütün oyunlar yalnızca çocukların eğlenmesi için oluşturulmuştur.
- C) Mahallelerde artık hiçbir ortak etkinlik yapılmamaktadır.
- D) Mahalle oyunları toplumsal yaşama ilişkin kültürel izler taşır.
- E) Kültürel bellek yalnızca yazılı belgelerle korunabilir.
Doğru cevap: D
Çözüm: Yazar, oyun derlemenin nostaljinin ötesinde toplumsal ilişkileri anlama değeri taşıdığını söyler.
(I) Deniz fenerleri kıyı seyir güvenliği açısından önemlidir. (II) Bazı fenerler bugün tarihî yapı olarak korunur. (III) İçme suyu kaynaklarının kirlenmesi önemli bir çevre sorunudur. (IV) Fenerlerin bakımı hem kültürel miras hem güvenlik açısından değer taşır. Hangi cümle paragrafın anlam bütünlüğünü bozar?
- A) II
- B) III
- C) IV
- D) I
- E) Hiçbiri
Doğru cevap: B
Çözüm: Birinci, ikinci ve dördüncü cümle deniz fenerlerini ele alırken üçüncü cümle içme suyuna yönelir.
(I) Kentte bisiklet kullanımının artması ulaşım alışkanlıklarını etkiliyor. (II) Bisiklet yollarının sürekliliği bu değişim açısından önem taşıyor. (III) Bu süreklilik, sürücülerin güzergâh planlamasını kolaylaştırıyor. (IV) Bazı kentlerde eski köprülerin taş işçiliği ayrı bir araştırma konusu oluyor. (V) Bu nedenle bisiklet güzergâhları birbirinden kopuk parçalar olarak tasarlanmamalı. Akışın yeniden kurulması için hangi cümle çıkarılmalıdır?
Doğru cevap: C
Çözüm: Dördüncü cümle köprü taş işçiliğine geçer. Diğer cümleler bisiklet yolu sürekliliği üzerinde neden-sonuç zinciri kurar.
"Dijital arşivlerin önemli bir yararı belgelere uzaktan erişimi sağlamalarıdır. Ancak bu erişim kolaylığı, belgelerin kaynağını doğrulama ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Üstelik belgenin bağlamı belirtilmezse doğru belge yanlış yorumlanabilir." Ana düşünce hangisidir?
- A) Uzaktan erişilen belgeler asla gerçek tarihsel bilgi içermez.
- B) Bir belgenin görüntüsüne ulaşmak onun anlamını kesinleştirir.
- C) Belge yorumunda yalnızca erişim hızına dikkat edilmelidir.
- D) Dijital arşivler basılı arşivlerin bütün işlevlerini bitirmiştir.
- E) Dijital erişim belgeyi kullanırken kaynak ve bağlam denetimini gereksiz kılmaz.
Doğru cevap: E
Çözüm: Parça erişimin yararını kabul ederken doğrulama ve bağlamın hâlâ gerekli olduğunu savunur.
"Bazı sözcükler yüzyıllar boyunca kullanılır fakat aynı anlamı korumaz. Yeni bir kullanım eski bir anlamı bütünüyle silmek zorunda da değildir. Sözlükler bu katmanların izlerini bir arada gösterir." Hangisi bu parçanın düşüncesiyle çelişir?
- A) Bir sözcüğün anlamı tarih içinde değişebilir.
- B) Sözlükler geçmiş kullanımlar hakkında bilgi sağlayabilir.
- C) Aynı sözcük farklı dönemlerden anlamlar taşıyabilir.
- D) Yeni kullanımlar eski anlamlarla bir süre birlikte yaşayabilir.
- E) Sözcükler yeni anlam kazandıklarında eski anlamları mutlaka yok olur.
Doğru cevap: E
Çözüm: Metin anlamların birlikte bulunabileceğini açıkça söyler; ilk seçenek bunu zorunlu yok oluşa dönüştürür.
"Kırsal alandaki okul binaları üzerine bir yazı düşünelim. İlk üç cümlede binaların ısıtma giderleri ve yalıtımı ele alınıyor; sonraki iki cümlede ise öğretmenlerin köy yaşamıyla kurduğu ilişkiler tartışılıyor." Bu yazıda paragraf sınırını belirlemede en güçlü gerekçe hangisidir?
- A) Son iki cümlenin ilk üç cümleden daha kısa olması
- B) Fiziksel yapıdan toplumsal ilişkiye geçilerek inceleme odağının değişmesi
- C) Her iki bölümde de okul sözcüğünün kullanılabilmesi
- D) Cümlelerden birinde örnek bulunması
- E) Aynı metinde iki farklı zaman kipinin geçmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Paragrafları ayıran asıl ölçüt cümle sayısı veya ortak sözcük değil, ana odak değişimidir.
"Birçok çalışma, düzenli okumanın kelime dağarcığıyla ilişkili olabileceğini gösteriyor; ancak bu ilişki, başka bütün etkenler yok sayılarak tek yönlü bir nedene indirgenemez." Metinden hangisi çıkarılabilir?
- A) Düzenli okuma kelime dağarcığını her bireyde aynı oranda artırır.
- B) Kelime dağarcığındaki her farkın tek nedeni okumadır.
- C) Başka etkenlerin etkisi bütün çalışmalarda sıfırlanmıştır.
- D) İlişkinin varlığı, tek başına kesin neden-sonuç kanıtı değildir.
- E) Okuma ile sözcük bilgisi arasında hiçbir ilişki bulunamaz.
Doğru cevap: D
Çözüm: Parça, olası ilişkiyi kabul eder fakat nedenin tek etkenle açıklanmasını reddeder.
"Bu anlatıcı, olayları başkahramanın gördüğü kadarıyla aktarıyor. Yan karakterin ne düşündüğünü ise ancak davranışlarından hareketle tahmin ediyor." Bu açıklama hangi çıkarıma izin vermez?
- A) Anlatıcının bilgi alanının belli bir kişiyle sınırlı olduğuna
- B) Yan karakterin düşüncelerine dolaylı yoldan yaklaşıldığına
- C) Anlatıcının bütün kişilerin iç dünyasını doğrudan bildiğine
- D) Olayların başkahramanın algısına göre aktarıldığına
- E) Davranışların karakter hakkında ipucu olarak kullanıldığına
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin anlatıcının yan karakterin zihnine doğrudan erişmediğini söyler; sınırsız bilgiye sahip olduğunu söylemek tersidir.
"Bir müzenin sergileme biçimi, nesnelerin geçmişini anlatmanın yanında ziyaretçinin sorularını da yönlendirebilir. Aynı nesne, farklı açıklama panolarıyla farklı sorunlar etrafında düşünülebilir." Parçada asıl vurgulanan nedir?
- A) Müzelerdeki bütün nesnelerin aynı çağdan geldiği
- B) Sergi panolarının nesnelerin fiziksel yapısını değiştirdiği
- C) Bir nesnenin yalnızca tek bir doğru açıklamayla sunulabileceği
- D) Sergileme düzeninin nesnelerin yorumlanışını etkileyebildiği
- E) Ziyaretçinin kendi sorularını hiçbir biçimde değiştiremediği
Doğru cevap: D
Çözüm: Aynı nesnenin açıklama bağlamına göre farklı düşünce yolları açabildiği ifade edilir.