"Bir araştırmanın güçlü olması yalnız sonuçlarına değil, kullanılan yöntemin açıkça belirtilmesine de bağlıdır." Parçanın ana düşüncesi hangisidir?
- A) Sonuçlar araştırma yönteminden bütünüyle bağımsızdır.
- B) Araştırmada yöntem şeffaflığı da önemlidir.
- C) Her araştırmada tek bir yöntem kullanılmalıdır.
- D) Araştırmanın uzun olması güvenilirliğini kesinleştirir.
- E) Yöntem bilgisi yalnızca uzmanlara açıklanmalıdır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Parça, güçlü araştırmada yöntem açıklığının sonuçlarla birlikte değerlendirilmesini savunur.
"Okuma kulübü ilk ay yalnızca üç kişiyle başladı. İlerleyen aylarda üye sayısı arttı." Parçada hangi değişim anlatılmaktadır?
- A) Kulübün tamamen kapatılması
- B) Üyelerin tümünün ayrılması
- C) Kitapların sayısının azalması
- D) Kulübün katılım bakımından büyümesi
- E) Toplantıların çevrim dışına taşınması
Doğru cevap: D
Çözüm: Başlangıç sayısı ve sonradan artış verilerek kulübün genişlediği bildirilir.
"Kimi eserler okuru hemen etkiler. Kimileri ise tekrar okundukça yeni anlamlar açar." Parçanın odağı hangisidir?
- A) Eserlerin okur üzerindeki etkisinin farklılaşması
- B) Bütün eserlerin aynı biçimde anlaşılması
- C) Okurun yalnızca bir kez okuma yapması
- D) Yazarların metinleri ortaklaşa yazması
- E) Metinlerin zamanla fiziksel olarak değişmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: İki farklı etkilenme biçimi karşılaştırılır; eserlerin tümünün aynı olmadığı belirtilir.
"Bu örnekte sesin yankılanması açıklanıyor." cümlesi paragrafın başında yer aldığında neden sorun çıkarabilir?
- A) Cümlede hiçbir eylem bulunmadığı için
- B) Yüklemi olumsuz olduğu için
- C) "Bu örnekte" ifadesinin gönderimi belirsiz kalabilir.
- D) Giriş cümleleri her zaman soru olmalı diye
- E) Cümle bir kişi adıyla başlamadığı için
Doğru cevap: C
Çözüm: "Bu örnek" daha önce sunulmuş bir örneğe işaret eder; girişte kaynağı belirtilmemiş olabilir.
"Yazarın açıklamaları açık ve anlaşılırdır. Bu nedenle kitabı ilk kez okuyanlar da konuyu takip edebilir." İkinci cümle ilkine nasıl bağlanır?
- A) Önceki görüşü reddederek
- B) Yeni bir konu açarak
- C) Yalnızca zaman belirterek
- D) Kaynağı açıklanmayan bir alıntıyla
- E) Sonuç bildirerek
Doğru cevap: E
Çözüm: Açıklık neden; ilk kez okuyanların takip edebilmesi bu nedene bağlı sonuç olarak sunulur.
"Bir metnin ana düşüncesi, yazarın tek bir ayrıntıyı değil parçanın tümünü yöneten temel savıdır." Bu tanım hangi soruyu yanıtlar?
- A) Metinde kaç cümle kullanılmıştır?
- B) Yazar hangi yılda doğmuştur?
- C) Sözcüklerin kökleri nelerdir?
- D) Parçanın fiziksel uzunluğu nedir?
- E) Yazarın asıl söylemek istediği nedir?
Doğru cevap: E
Çözüm: Ana düşünce, parçanın tamamına yön veren temel yargıyı bulmaya çalışır.
"Okur, öykünün sonunda kahramanın ne yapacağını tam olarak öğrenmez. Yazar, bu boşluğu okuyucunun yorumuna bırakır." Parçadaki anlatım tercihi hangisidir?
- A) Bütün olayları sonuç bölümünde ayrıntılı çözmek
- B) Kahramanın bütün düşüncelerini doğrudan aktarmak
- C) Açık uçlu son yoluyla okuru yorum sürecine katmak
- D) Yalnızca dış gözlemle bilimsel kanıt sunmak
- E) Okurun olası yorumlarını tek bir sonuca bağlamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sonucun açık bırakılması, okurun metnin sonrasını farklı biçimlerde düşünmesine imkân tanır.
"Bir kentin kimliği, yalnız büyük meydanlarında değil, dar sokaklarındaki gündelik karşılaşmalarda da görünür." Parçanın asıl anlatmak istediği nedir?
- A) Kent kimliği sıradan yaşam pratiklerinde de oluşur.
- B) Kent kimliğinin tek kaynağı büyük meydanlardır.
- C) Dar sokaklar kent belleğine katkı sunamaz.
- D) Gündelik yaşam mimariyle hiçbir ilişki kurmaz.
- E) Bütün şehirler aynı kültürel kimliğe sahiptir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Metin kent kimliğini yalnız anıtsal alanlara bağlamayı reddeder ve gündelik yaşamı vurgular.
"Eski metinleri okumak yalnızca sözcükleri bugünkü karşılıklarıyla değiştirmek değildir. Dönemin düşünme biçimini de anlamak gerekir." Parçanın yaklaşımı hangisidir?
- A) Yalnız sözlük eşleştirmesiyle yetinme
- B) Eski sözcüklerin hiçbirine karşılık aramama
- C) Metni tarihsel ve kültürel bağlamıyla değerlendirme
- D) Bütün dönemlerin aynı düşünme biçimine sahip olduğunu savunma
- E) Eski metinleri yalnız dil bilgisi hataları için inceleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Metin sözcük karşılığının ötesinde dönemin düşünce dünyasının anlaşılmasını önerir.
"Anketin yüz katılımcısından altmışı toplu taşıma kullandığını bildirdi. Bu sonuç, anket grubunda toplu taşımanın yaygın olduğunu gösterir." Parçada hangi yöntem kullanılmıştır?
- A) Bir yazarın sözünü kanıt olarak kullanma
- B) Olayları tarih sırasına göre öyküleme
- C) Duyusal ayrıntılarla mekân betimleme
- D) Tüm kent nüfusuna ilişkin kesin hüküm verme
- E) Sayısal veriye dayanarak sınırlı bir sonuç çıkarma
Doğru cevap: E
Çözüm: Veri, ankete katılan yüz kişilik grupla sınırlı olarak yorumlanmaktadır.
"Yazar bir sorunu ortaya koyuyor, karşıt görüşün gerekçesini aktarıyor ve kendi önerisini savunuyor." Bu yapı daha çok hangi anlatımı öne çıkarır?
- A) Yalnız betimleyici anlatım
- B) Öyküleyici anlatım
- C) Sadece tanımsal anlatım
- D) Tartışmacı anlatım
- E) Kronolojik tarih anlatımı
Doğru cevap: D
Çözüm: Karşı görüşle hesaplaşılıp gerekçeli bir öneri savunulduğundan tartışmacı anlatım baskındır.
"Bir köprü, yalnız iki kıyıyı birleştirmez; insanların birbirine ulaşma imkânlarını da çoğaltır." Cümlenin anlam ekseni hangi karşıtlığa dayanır?
- A) Fiziksel işlev ile toplumsal işlev arasındaki genişlemeye
- B) Köprülerin yararlı ve zararlı türlerine
- C) Kıyılardaki bitki örtülerinin farklılığına
- D) Ulaşım araçlarının tarihsel gelişimine
- E) Köprü yapımındaki maliyet çeşitlerine
Doğru cevap: A
Çözüm: Parça somut bağlantı işlevinden insanlar arası erişim ve etkileşim işlevine geçer.
"Bir paragrafın bütün cümlelerinde “kitap” sözcüğü geçiyor olabilir; buna rağmen cümleler ortak bir düşünce geliştirmeyebilir." Bu parçada vurgulanan ayrım hangisidir?
- A) Sözcük tekrarı bulunan her metnin zorunlu olarak tutarlı olduğu
- B) Metinlerin yalnızca bağlaçlarla anlam kazandığı
- C) Anlamsal bütünlük için bütün sözcüklerin farklı olması gerektiği
- D) Paragrafın uzunluğunun tutarlılığı kesin olarak belirlediği
- E) Sözcük tekrarı ile anlamsal bütünlüğün farklı şeyler olduğu
Doğru cevap: E
Çözüm: Aynı sözcüğün yinelenmesi bağlaşıklığa katkı sağlayabilir ama anlamca tutarlı düşünce akışını tek başına garantilemez.
(I) Bir şiirde tekrarlanan sözcükler ritim kurabilir. (II) Ancak tekrarın değeri yalnız sayısına bağlı değildir. (III) Tekrarın hangi duyguya ve düşünceye hizmet ettiği de önemlidir. (IV) Nitekim aynı sözcük uygun yerde vurgu, yanlış yerde tekdüzelik yaratabilir. Bu parçada IV. cümlenin işlevi hangisidir?
- A) İlk cümlede verilen tanımı tarihsel olarak çürütmek
- B) Metnin ana konusunu başka bir sanat dalına taşımak
- C) Daha önce kullanılmayan bir bilimsel terimi tanımlamak
- D) Sözcük tekrarlarının tamamen bırakılmasını önermek
- E) Önceki yargının iki olası sonucunu örnekli karşılaştırmayla açıklamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Dördüncü cümle, tekrarın işlevinin bağlama göre olumlu veya olumsuz olabileceğini somutlaştırır.
"Metnin ilk bölümünde bir sorunun belirtileri sıralanmış, ikinci bölümünde bu belirtileri azaltmaya yönelik yöntemler karşılaştırılmış, son bölümünde ise yöntem seçiminin bağlama bağlı olduğu sonucuna varılmıştır." Yapı nasıl özetlenebilir?
- A) Karşı görüşü aktarma – olayı öyküleme – tanık gösterme
- B) Örneği sunma – kavramı reddetme – zamanı sıralama
- C) Sorunu tanıtma – seçenekleri tartma – koşullu sonuca ulaşma
- D) Sonucu bildirme – sorunu gizleme – görüşü değiştirme
- E) Kronoloji kurma – mekân betimleme – kaynağı sıralama
Doğru cevap: C
Çözüm: Verilen üç bölüm sırasıyla problemi ortaya koyma, çözümleri karşılaştırma ve bağlama bağlı sonuçtur.
"Bir yazar, eski masalları yeniden yazarken olay dizisini koruyor fakat anlatıcıyı değiştiriyor. Bunun sonucunda okur aynı olayları başka bir karakterin bilgisi ve kaygılarıyla izliyor." Hangi yorum metne en uygundur?
- A) Anlatıcı değişince olayların sırası zorunlu olarak bütünüyle değişir.
- B) Olay dizisini korumak bütün karakterlerin bakışını eşit kılar.
- C) Yeni anlatıcı eski masaldaki bütün ayrıntıları kesin olarak bilmektedir.
- D) Anlatıcı değişimi, olay dizisi sabit kalsa da okuma deneyimini değiştirebilir.
- E) Anlatıcı değişiminin okurun yorumuyla hiçbir ilişkisi yoktur.
Doğru cevap: D
Çözüm: Olaylar korunurken bilgi ve duygu odağı değiştiği için okurun algısında farklılık oluşur.
"Kentte oyun alanı bulunmayan bazı parklar vardır. Buna karşılık bazı parklar hem oyun alanı hem kitap köşesi barındırıyor." Bu bilgilerden hangisi kesinlikle çıkarılır?
- A) Bütün parklar kitap köşesi bulundurur.
- B) Oyun alanı bulunmayan her parkta kitap köşesi vardır.
- C) Parkların çoğu yalnızca oyun alanlarından oluşur.
- D) Kitap köşesi olan hiçbir parkta oyun alanı yoktur.
- E) Oyun alanı ve kitap köşesini birlikte barındıran parklar vardır.
Doğru cevap: E
Çözüm: İkinci cümledeki "bazı", iki özelliğin birlikte bulunduğu en az bir park olduğunu kesinleştirir.
"Bu araştırma, yalnızca çevrim içi anketlere dayanmıyor. Araştırmacılar ayrıca yüz yüze görüşmeler de yapmış. Yine de çalışma, bütün yaş gruplarını temsil ettiğini iddia etmiyor." Parçadaki araştırma yaklaşımı hangisidir?
- A) Veri kaynağını çeşitlendirme ve temsil sınırlarını açık tutma
- B) Tek veri toplama yöntemini bütün gruplara zorunlu kılma
- C) Saha görüşmelerini geçersiz bulup yalnız ankete dönme
- D) Çalışmanın bütün topluma genellenebileceğini kanıtlama
- E) Veri çeşitliliği nedeniyle örneklem sınırını reddetme
Doğru cevap: A
Çözüm: Metin birden fazla veri toplama yolu bulunduğunu ve genelleme sınırının kabul edildiğini belirtir.
"Kısa metinlerin okunma oranı yükseldi; uzun metinlerin önemini yitirdiği sonucuna varmak içinse bu veri tek başına yeterli değil." Yazarın söylemek istediği hangisidir?
- A) Kısa metinlerin yükselişi uzun metinleri kesin olarak ortadan kaldırmıştır.
- B) Bir eğilimin artışı başka bir türün değer kaybettiğini zorunlu olarak göstermez.
- C) Okunma oranları metinler hakkında hiçbir bilgi vermez.
- D) Uzun metinlerin değerini yalnızca sözcük sayısı belirler.
- E) Her iki metin türü de aynı oranda okunmaya başlamıştır.
Doğru cevap: B
Çözüm: Bir türün okunma oranındaki artış, diğer türün önemine ilişkin doğrudan ve kesin sonuç vermez.
"Bir paragrafta önce “öğrenciler neden not alıyor?” sorusu, daha sonra “hangi not alma tekniği daha etkili?” sorusu ele alınıyor. İkinci soruya geçilirken önceki soru bütünüyle bırakılıyor." Bölünme için en uygun gerekçe hangisidir?
- A) Metnin yanıtlamaya çalıştığı temel sorunun değişmesi
- B) Cümlelerde aynı sözcüklerin tekrar edilmesi
- C) Yazarın ilk soruya olumlu yanıt vermesi
- D) Paragrafın belirli bir uzunluğa ulaşması
- E) İkinci sorunun daha fazla teknik terim içermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Bir paragrafın merkezini aynı konu alanı içinde farklı sorular oluşturabilir; odak değişimi bölünmeyi gerektirebilir.