“Bu defter benim.” cümlesinde “bu” sözcüğünün türü nedir?
- A) İşaret sıfatı
- B) İşaret zamiri
- C) Durum zarfı
- D) Bağlaç
- E) Ünlem
Doğru cevap: A
Çözüm: “Bu” sözcüğü “defter” adının önünde onu belirttiği için işaret sıfatıdır.
“Bu, dün aldığım defter.” cümlesindeki “bu” sözcüğünün türü hangisidir?
- A) Niteleme sıfatı
- B) Edat
- C) Zaman zarfı
- D) İşaret zamiri
- E) Fiilimsi
Doğru cevap: D
Çözüm: “Bu” bir adın önünde kullanılmadan adın yerini tuttuğu için zamirdir.
“Öğrenci soruyu hızlı çözdü.” cümlesinde “hızlı” hangi türdedir?
- A) Niteleme sıfatı
- B) Durum zarfı
- C) Kişi zamiri
- D) Bağlaç
- E) Ad
Doğru cevap: B
Çözüm: “Hızlı” çözme eyleminin nasıl yapıldığını gösterdiği için durum zarfıdır.
“Kalem masanın üzerindedir.” cümlesindeki “kalem” hangi sözcük türündedir?
- A) Zarf
- B) Edat
- C) Ad
- D) Bağlaç
- E) Fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: “Kalem” bir varlığın adıdır.
“Senin gibi düşünmüyorum.” cümlesindeki “gibi” sözcüğünün türü hangisidir?
- A) Edat
- B) Bağlaç
- C) Ünlem
- D) Fiil
- E) Zamir
Doğru cevap: A
Çözüm: “Gibi” benzerlik ilişkisi kuran edattır.
“Geldi ama fazla kalmadı.” cümlesindeki “ama” hangi sözcük türündedir?
- A) Edat
- B) Bağlaç
- C) Zarf
- D) Sıfat
- E) Ünlem
Doğru cevap: B
Çözüm: “Ama” iki yargıyı karşıtlık ilişkisiyle bağlar.
“Ah, defterimi evde unutmuşum!” cümlesindeki “ah” hangi türdedir?
- A) Edat
- B) Ünlem
- C) Bağlaç
- D) Ad
- E) Zamir
Doğru cevap: B
Çözüm: “Ah” üzüntü ya da hayıflanma duygusu bildiren ünlemdir.
“Çok güzel bir resim çizdi.” cümlesinde “çok” sözcüğünün görevi hangisidir?
- A) Belgisiz sıfat
- B) Miktar zarfı
- C) İşaret zamiri
- D) Bağlaç
- E) Yer-yön zarfı
Doğru cevap: B
Çözüm: “Çok” sözcüğü “güzel” sıfatının derecesini artırdığından miktar zarfıdır.
“Çok kitap okudu.” cümlesinde “çok” sözcüğünün görevi hangisidir?
- A) Miktar zarfı
- B) Soru zamiri
- C) Edat
- D) Belgisiz sıfat
- E) Fiilimsi
Doğru cevap: D
Çözüm: “Çok” bir adın miktarını belirttiği için sıfattır; “okudu” fiilinin derecesini bildirmez.
“İyi insanlarla çalışıyoruz.” cümlesinde “iyi” sözcüğü hangi görevde kullanılmıştır?
- A) Durum zarfı
- B) Belgisiz zamir
- C) Niteleme sıfatı
- D) Edat
- E) Bağlaç
Doğru cevap: C
Çözüm: “İyi”, “insanlar” adını nitelediğinden sıfat görevindedir.
“İşi iyi planlamış.” cümlesinde “iyi” sözcüğünün türü hangisidir?
- A) Niteleme sıfatı
- B) Durum zarfı
- C) Soru sıfatı
- D) İşaret zamiri
- E) Ünlem
Doğru cevap: B
Çözüm: “İyi” planlama eyleminin yapılış biçimini anlatır; zarf görevindedir.
“Yalnız çocuk kendini çok üzgün hissediyordu.” cümlesinde “yalnız” sözcüğü hangi türdedir?
- A) Niteleme sıfatı
- B) Karşıtlık bağlacı
- C) Durum zarfı
- D) İlgi zamiri
- E) Edat
Doğru cevap: A
Çözüm: “Yalnız” çocuğun özelliğini belirttiğinden sıfattır.
“Gelirim, yalnız biraz gecikebilirim.” cümlesindeki “yalnız” hangi türdedir?
- A) Sıfat
- B) İsim
- C) Durum zarfı
- D) Ünlem
- E) Bağlaç
Doğru cevap: E
Çözüm: Buradaki “yalnız” iki yargıyı “ama/fakat” anlamıyla bağlar.
“Ayşe’nin kitabı masadadır.” sözünde “Ayşe’nin kitabı” tamlamasının türü nedir?
- A) Belirtisiz ad tamlaması
- B) Sıfat tamlaması
- C) Zarf grubu
- D) Edat grubu
- E) Belirtili ad tamlaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Tamlayan “Ayşe’nin” ilgi eki, tamlanan “kitabı” iyelik eki almıştır.
“Şu küçük çanta benim; şu ise kardeşimin.” cümlesinde aynı biçimde yazılan “şu” sözcüklerinin görevleri sırasıyla nedir?
- A) İşaret sıfatı – işaret zamiri
- B) İşaret zamiri – işaret sıfatı
- C) İki ayrı işaret sıfatı
- D) İki ayrı soru zamiri
- E) İşaret sıfatı – bağlaç
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk “şu” çanta adını belirler; ikincisi belirtilmeyen çantanın yerine geçer.
“Yürüyüşçülerimiz parkta toplandı.” cümlesindeki “yürüyüşçülerimiz” sözcüğünün ek dizisi için hangisi uygundur?
- A) Yalnız çokluk + iyelik
- B) İki durum eki + geçmiş zaman
- C) Fiilden ad yapım + addan ad yapım + çokluk + iyelik
- D) Yalnız fiil çekim ekleri
- E) Birleşik iki ad + soru eki
Doğru cevap: C
Çözüm: Yürü- fiil kökünden yürüyüş adı; buradan yürüyüşçü adı yapılır. -ler çokluk, -imiz iyelik ekidir.
“Tuzsuzlaştırılmış yemek” sözünde “tuzsuzlaştırılmış” sözcüğünün kuruluşu için en uygun yorum hangisidir?
- A) Yalnız durum ve iyelik ekleri almış basit addır.
- B) Tek bir kökün hiçbir ek almamış biçimidir.
- C) Birden çok yapım eki ve sıfat-fiil eki içeren fiil kökenli sıfat görevi vardır.
- D) Bir bağlaçla kurulmuş birleşik addır.
- E) Bir sözcüğün soru zamiri olarak kullanımıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Tuz + suz + laş + tır + ıl + mış dizisinde türetim ve fiil çatısı eklerinden sonra sıfat-fiil işlevi görülür.
“Çalışkan öğrencileri öğretmen ödüllendirdi; çalışkanları da sahneye çağırdı.” cümlesindeki ikinci “çalışkanları” için hangisi doğrudur?
- A) Birinci cümledeki niteleme sıfatıyla aynı görevde bir adı belirler.
- B) Bir edat grubunun çekirdeğidir.
- C) Soru zamiridir.
- D) Adlaşmış sıfat olarak kullanılmıştır.
- E) Zaman zarfıdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: İkinci kullanımda “öğrenciler” adı düşmüş ve sıfat adın yerini alarak adlaşmıştır.
“Yalnız çocuk yalnız yürüdü; geleceğim, yalnız biraz gecikebilirim.” cümlelerinde “yalnız” sözcüğünün görevleri sırasıyla hangisidir?
- A) Sıfat – zarf – bağlaç
- B) Zamir – bağlaç – sıfat
- C) İki bağlaç – zarf
- D) Sıfat – sıfat – ünlem
- E) Zarf – edat – soru zamiri
Doğru cevap: A
Çözüm: İlki çocuğu niteler; ikincisi yürüme eylemini etkiler; üçüncüsü “ama/fakat” anlamında cümleleri bağlar.
“Senin için bekledim, çünkü konuşmamız gerekiyor.” cümlesindeki “için” ve “çünkü” sözcüklerinin türleri sırasıyla hangisidir?
- A) Bağlaç – edat
- B) Edat – bağlaç
- C) Zarf – ad
- D) Sıfat – zamir
- E) İki ünlem
Doğru cevap: B
Çözüm: “İçin” amaç/ilişki kurar; “çünkü” iki yargıyı neden ilişkisiyle bağlar.