“Çocuk bahçeye koştu.” cümlesindeki “koştu” sözcüğünün türü nedir?
- A) Çekimli fiil
- B) İsim-fiil
- C) Zarf-fiil
- D) Sıfat
- E) Zamir
Doğru cevap: A
Çözüm: “Koştu” geçmiş zaman ve kişi bilgisi taşıyan çekimli fiildir.
“Bazı öğrenciler erken geldi.” cümlesindeki “bazı” hangi türdedir?
- A) Belgisiz zamir
- B) Durum zarfı
- C) Soru sıfatı
- D) Edat
- E) Belgisiz sıfat
Doğru cevap: E
Çözüm: “Bazı” sözcüğü “öğrenciler” adının miktarını belirsiz biçimde belirtir.
“Bazıları erken geldi.” cümlesindeki “bazıları” hangi türdedir?
- A) Belgisiz sıfat
- B) Belgisiz zamir
- C) Bağlaç
- D) Fiil
- E) Niteleme sıfatı
Doğru cevap: B
Çözüm: “Bazıları” bir adın yerini tutarak kişileri belirsiz biçimde karşılar.
“Dün uzun süre çalıştık.” cümlesindeki “dün” sözcüğü hangi türdedir?
- A) Yer-yön zarfı
- B) Adlaşmış sıfat
- C) Zaman zarfı
- D) Edat
- E) İşaret zamiri
Doğru cevap: C
Çözüm: “Dün” çalışma eyleminin zamanını bildirir.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi çekim eki almış olsa da basit yapılıdır?
- A) Kitapçı
- B) Kitaplık
- C) Kitapsız
- D) Kitaplarımız
- E) Kitapçık
Doğru cevap: D
Çözüm: “Kitaplarımız” kökü yapım eki almamış, yalnız çokluk ve iyelik ekleri almıştır.
Aşağıdakilerden hangisi türemiş yapılı bir sözcüktür?
- A) Gözler
- B) Gözüm
- C) Gözlük
- D) Gözde
- E) Göze
Doğru cevap: C
Çözüm: “Gözlük” sözcüğündeki -lük yeni bir ad oluşturan yapım ekidir.
Aşağıdakilerden hangisi birleşik yapılıdır?
- A) Kentler
- B) Kentte
- C) Kentimiz
- D) Başkent
- E) Kentten
Doğru cevap: D
Çözüm: “Başkent” baş ve kent sözcüklerinin kalıplaşmasıyla oluşmuştur.
“Bahçe kapısı açık.” cümlesindeki “bahçe kapısı” hangi yapıdır?
- A) Belirtili ad tamlaması
- B) Sıfat tamlaması
- C) Belirtisiz ad tamlaması
- D) Zarf-fiil grubu
- E) Ünlem grubu
Doğru cevap: C
Çözüm: “Bahçe” ek almamış tamlayan, “kapısı” üçüncü kişi iyelik eki almış tamlanandır.
“Geniş bahçe güneş alıyor.” cümlesindeki “geniş bahçe” söz grubunun türü nedir?
- A) Belirtili ad tamlaması
- B) Belirtisiz ad tamlaması
- C) İkileme
- D) Sıfat tamlaması
- E) Birleşik fiil
Doğru cevap: D
Çözüm: “Geniş” adın niteliğini belirtir; bu yapı sıfat tamlamasıdır.
“Gözlükçüler” sözcüğünün yapısıyla ilgili hangisi doğrudur?
- A) Yalnızca çekim eki almıştır.
- B) Yapım eki almamış basit sözcüktür.
- C) Birleşik sözcükten oluşmuştur.
- D) Kökü bir fiildir.
- E) Yapım ve çekim eki birlikte almıştır.
Doğru cevap: E
Çözüm: Göz + lük + çü yapım eklerini ve -ler çokluk çekim ekini içerir.
“Evlerimizden” sözcüğünün yapısı için hangisi doğrudur?
- A) İki yapım eki almıştır.
- B) Basit yapılıdır; yalnız çekim ekleri almıştır.
- C) Birleşik sözcüktür.
- D) Bir fiilden türemiştir.
- E) Üç ayrı kökün birleşmesidir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Ev kökü -ler, -imiz, -den çekim ekleri almıştır; yapım eki yoktur.
“Gül” çiçek adı ile “gül-” eylemi arasındaki kök ilişkisi hangisidir?
- A) Ortak kök
- B) Türemişlik ilişkisi
- C) Anlamca eş kök
- D) Karşıt anlamlı kök
- E) Sesteş kök
Doğru cevap: E
Çözüm: Sesleri benzese de çiçek ve gülme eylemi arasında ortak anlam bağı yoktur.
“Boya” adı ile “boya-” eyleminin geleneksel kök sınıflandırmasındaki ilişkisi nedir?
- A) Sesteş kök
- B) Zıt anlamlı kök
- C) Birleşik kök
- D) Ortak kök
- E) Tamlayan kök
Doğru cevap: D
Çözüm: “Boya” maddesi ile “boyamak” eylemi anlamca ilişkili ad ve fiil kullanımlarıdır.
“Evdeki dosyayı aldım; biliyorum ki işe yarayacak.” cümlesindeki iki “ki” yapısı nasıl ayırt edilir?
- A) İlki bağlı ilgi eki, ikincisi ayrı yazılan bağlaçtır.
- B) İkisi de çekimli fiildir.
- C) İlki bağlaç, ikincisi iyelik ekidir.
- D) İkisi de soru edatıdır.
- E) İkisi de zarf-fiil ekidir.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Evdeki” sözcüğündeki -ki bir eki oluşturur; “biliyorum ki” yapısında ki bağımsız bağlaçtır.
“Birisi geldi; birkaç öğrenci de sınıfa girdi.” cümlesindeki “birisi” ve “birkaç” için hangi sıralama doğrudur?
- A) Belgisiz sıfat – belgisiz zamir
- B) İki soru zamiri
- C) Belgisiz zamir – belgisiz sıfat
- D) İki durum zarfı
- E) İşaret zamiri – bağlaç
Doğru cevap: C
Çözüm: “Birisi” adın yerine geçer; “birkaç” öğrenci adının miktarını belirsiz biçimde belirtir.
“Bu öğrencilerin hepsi başarılı.” cümlesinde “bu” ve “hepsi” sözcüklerinin türleri sırasıyla hangisidir?
- A) İşaret zamiri – niteleme sıfatı
- B) Soru sıfatı – durum zarfı
- C) Belgisiz sıfat – edat
- D) İki bağlaç
- E) İşaret sıfatı – belgisiz zamir
Doğru cevap: E
Çözüm: “Bu” öğrenciler adını belirler; “hepsi” öğrencileri ad yerine karşılar.
“Öğrenciler beşer kitap seçti.” cümlesindeki “beşer” sözcüğünün işlevi nedir?
- A) Asıl sayı zarfı
- B) Soru zamiri
- C) Üleştirme sayı sıfatı
- D) İşaret sıfatı
- E) Bağlaç
Doğru cevap: C
Çözüm: “Beşer” kitapların kişi başına beş tane dağıtılmasını belirtir ve adı etkileyen üleştirme sayı sıfatıdır.
“Kitap okumayı seviyor; okuduğu kitapları arkadaşına anlatıyor.” cümlesindeki “okumayı” ve “okuduğu” sözcükleri sırasıyla hangisidir?
- A) Sıfat-fiil – zarf-fiil
- B) Çekimli fiil – bağlaç
- C) İki çekimli fiil
- D) Zarf-fiil – isim-fiil
- E) İsim-fiil – sıfat-fiil
Doğru cevap: E
Çözüm: “Okumayı” isim-fiil eki ve belirtme eki taşır; “okuduğu” kitaplar adını niteleyen sıfat-fiildir.
“Koşan çocuk yoruldu; çocuk koşuyor.” cümlesindeki “koşan” ve “koşuyor” yapıları hangi sırayla sınıflanır?
- A) İsim-fiil – sıfat-fiil
- B) Zarf-fiil – isim-fiil
- C) İki çekimli fiil
- D) Sıfat – bağlaç
- E) Sıfat-fiil – çekimli fiil
Doğru cevap: E
Çözüm: “Koşan” ad niteleyen fiilimsi; “koşuyor” kip ve kişi bilgisi taşıyan yüklemdir.
“Çocuk yavaş yavaş yürüdü.” cümlesindeki “yavaş yavaş” söz grubunun görevi nedir?
- A) Ad tamlaması
- B) Durum zarfı işlevi gören ikileme
- C) Soru sıfatı
- D) İlgi zamiri
- E) Bağlaç grubu
Doğru cevap: B
Çözüm: İkileme yürümek eyleminin yapılış biçimini bildirir.