“Sevgi” sözcüğündeki -gi eki hangi görevle kullanılmıştır?
- A) Fiilden ad yapma
- B) Addan fiil yapma
- C) Çokluk bildirme
- D) Yönelme durumu oluşturma
- E) Geçmiş zaman bildirme
Doğru cevap: A
Çözüm: “Sev-” fiil köküne gelen -gi eki “sevgi” adını türetir.
“Temizlemek” sözcüğünde “temiz” köküne eklenen -le ekinin görevi nedir?
- A) Çokluk bildirmek
- B) Belirtme durumu oluşturmak
- C) Kişi bildirmek
- D) İyelik bildirmek
- E) Addan fiil türetmek
Doğru cevap: E
Çözüm: “Temiz” sıfat/ad kökünden “temizle-” fiili -le yapım ekiyle oluşur.
“Okulda bekledik.” cümlesindeki -da ekinin görevi hangisidir?
- A) Bağlaç
- B) Çokluk eki
- C) Tamlayan eki
- D) Yapım eki
- E) Bulunma durum eki
Doğru cevap: E
Çözüm: “Okulda” sözcüğünde -da bulunma durumu ekidir ve bitişik yazılır.
“Sen de bizimle gel.” cümlesindeki “de” hangi türdedir?
- A) Bulunma durum eki
- B) İyelik eki
- C) Edat
- D) Bağlaç
- E) Ünlem
Doğru cevap: D
Çözüm: “De” ayrı yazılmış ve katılma anlamı bildiren bağlaçtır.
“Kitap okumak yararlıdır.” cümlesinde “okumak” hangi türdedir?
- A) Sıfat-fiil
- B) Zarf-fiil
- C) İsim-fiil
- D) Çekimli fiil
- E) Bağlaç
Doğru cevap: C
Çözüm: “Okumak” eylem köküne -mak isim-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur.
“Gelen öğrenci kapıyı açtı.” cümlesindeki “gelen” sözcüğü hangi türdedir?
- A) İsim-fiil
- B) Zarf-fiil
- C) Çekimli fiil
- D) Edat
- E) Sıfat-fiil
Doğru cevap: E
Çözüm: “Gelen” sözcüğü -en sıfat-fiil ekiyle kurulmuş ve “öğrenci” adını nitelemiştir.
“Kendi hazırladığı metni okudu.” cümlesinde “kendi” hangi sözcük türündedir?
- A) İşaret sıfatı
- B) Belgisiz zarf
- C) Dönüşlülük zamiri
- D) Bağlaç
- E) Edat
Doğru cevap: C
Çözüm: “Kendi”, özneye dönük bir vurgu kuran dönüşlülük zamiridir.
“Hangisini seçtin?” cümlesindeki “hangisini” sözcüğü hangi türdedir?
- A) Soru sıfatı
- B) Soru zarfı
- C) Soru zamiri
- D) Bağlaç
- E) Ünlem
Doğru cevap: C
Çözüm: “Hangisini” bir adın yerini tutarak soru sorduğundan soru zamiridir.
“Hangi kitabı seçtin?” cümlesindeki “hangi” sözcüğü hangi türdedir?
- A) Soru zamiri
- B) Zaman zarfı
- C) Edat
- D) Soru sıfatı
- E) Ad
Doğru cevap: D
Çözüm: “Hangi”, “kitabı” adını belirttiğinden soru sıfatıdır.
“Gülerek sınıfa girdi.” cümlesindeki “gülerek” sözcüğü hangi türdedir?
- A) Zarf-fiil
- B) Sıfat-fiil
- C) İsim-fiil
- D) Çekimli fiil
- E) Niteleme sıfatı
Doğru cevap: A
Çözüm: “-erek” eki, giriş eyleminin gerçekleşme biçimini belirten zarf-fiil oluşturmuştur.
“Gördüğüm film çok etkileyiciydi.” cümlesindeki “gördüğüm” hangi yapıdır?
- A) Zarf-fiil
- B) Sıfat-fiil
- C) Çekimli fiil
- D) Edat
- E) Bağlaç
Doğru cevap: B
Çözüm: “Gördüğüm” sözcüğü fiilden türemiş ve “film” adını nitelemiştir.
“Onun gelişi bizi sevindirdi.” cümlesindeki “geliş” biçiminin görevini en iyi açıklayan seçenek hangisidir?
- A) -iş ekiyle kurulmuş isim-fiildir.
- B) Şimdiki zamanda çekimlenmiş fiildir.
- C) Zaman zarfı görevindedir.
- D) Sıfat-fiil eki almıştır.
- E) Bağlaç olarak kullanılmıştır.
Doğru cevap: A
Çözüm: “Geliş” eylemin adını karşılar; “gelişi” iyelik ekiyle adlaşmış isim-fiil kullanımındadır.
“Güzelleşmek” sözcüğünün yapımı için hangisi uygundur?
- A) Güzel + leş + mek; addan fiil türetimi ve isim-fiil eki
- B) Güzel + ler; yalnız çokluk eki
- C) Güz + el; geçmiş zaman eki
- D) Güzel + de; bulunma eki
- E) Güzel + im; yalnız kişi eki
Doğru cevap: A
Çözüm: “Güzel” tabanından -leş ile fiil kurulur; -mek isim-fiil ekidir.
“Dondurma eridi; suyu dondurma!” cümlesindeki iki “dondurma” arasında hangi dil bilgisi farkı vardır?
- A) İkisi de aynı çekimli fiildir.
- B) İlki soru zamiri, ikincisi bağlaçtır.
- C) İkisi de sıfat-fiildir.
- D) İlki edat, ikincisi ünlemdir.
- E) İlki kalıcı ad, ikincisi olumsuz emir fiilidir.
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk kullanım yiyeceğin adıdır; ikinci kullanımda dondur- fiili olumsuz emir anlamındadır.
“Daha güzel yazdı.” cümlesindeki “daha” ile “güzel” sözcüklerinin görevleri hangi sırayla açıklanır?
- A) Miktar zarfı – durum zarfı
- B) Belgisiz sıfat – niteleme sıfatı
- C) İşaret zamiri – bağlaç
- D) Zaman zarfı – ad
- E) İki soru sıfatı
Doğru cevap: A
Çözüm: “Güzel” yazma eylemini niteler; “daha” bu zarfın derecesini belirtir.
“Okulun bahçe kapısı boyandı.” sözündeki “okulun bahçe kapısı” grubunun yapısı hangisidir?
- A) Yalnız sıfat tamlaması
- B) Zarf-fiil grubu
- C) İkileme
- D) Zincirleme ad tamlaması
- E) Edat grubu
Doğru cevap: D
Çözüm: “Bahçe kapısı” belirtisiz ad tamlaması, “okulun ... kapısı” üst yapısı belirtili ilişki kurar.
“Onların kitabını aldım.” cümlesinde “onların” sözcüğüne gelen ekin görevi hangisidir?
- A) Belirtme durumu eki
- B) Yönelme durumu eki
- C) Fiilden ad yapım eki
- D) Tamlayan (ilgi) durumu eki
- E) Geniş zaman eki
Doğru cevap: D
Çözüm: “Onlar-ın” sözcüğü iyelikli “kitabı” ile tamlama ilişkisi kurar.
“Kırmızı kalemleri masaya bıraktı; kırmızıları ise çantaya koydu.” cümlesindeki ikinci “kırmızıları” için hangisi uygundur?
- A) Bir adı doğrudan niteleyen sıfattır.
- B) Adlaşmış niteleme sıfatıdır.
- C) Yer-yön zarfıdır.
- D) Bağlaçtır.
- E) Çekimli fiildir.
Doğru cevap: B
Çözüm: İkinci kullanımda kalemler adı düşmüş; renk sıfatı çoğul ve belirtme eklerini alarak adlaşmıştır.
“Gelmeyince telaşlandık.” cümlesindeki “gelmeyince” sözcüğünde -me ve -yince parçalarının görevleri nelerdir?
- A) İsim-fiil eki – çokluk eki
- B) İyelik eki – geçmiş zaman eki
- C) Belirtme eki – soru eki
- D) Olumsuzluk eki – zarf-fiil eki
- E) İki ayrı yapım eki
Doğru cevap: D
Çözüm: “Gel-me-yince” yapısında -me eylemi olumsuzlar; -yince zaman/koşul ilişkisi kuran zarf-fiildir.
“Öğretmen yeni yöntemleri denememizi istedi.” cümlesindeki “denememizi” sözcüğünün çözümlemesi için hangisi doğrudur?
- A) Yalnız çekimli geniş zaman fiilidir.
- B) İsim-fiil üzerine iyelik ve belirtme ilişkisi kurulmuştur.
- C) Sıfat-fiil olarak “öğretmen” adını niteler.
- D) Edat göreviyle iki ad bağlar.
- E) Birleşik zamanlı çekimli fiildir.
Doğru cevap: B
Çözüm: “Dene-me-miz-i” biçiminde -me isim-fiil, -miz iyelik, -i belirtme durum ekidir.