"Sözleriyle toplantının havasını yumuşattı." cümlesinde "yumuşatmak" hangi anlamda kullanılmıştır?
- A) Gerginliği azaltmak
- B) Konuyu belirsizleştirmek
- C) Kararları geçersiz kılmak
- D) Toplantıyı ertelemek
- E) Konuşmayı sonlandırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: "Havayı yumuşatmak" deyiminde fiziksel sıcaklık değil, ortamın gerilimini düşürme anlamı vardır.
"İnce bir kitabı bir solukta bitirdi." cümlesindeki "ince" sözcüğü neyi belirtir?
- A) Anlatımın sadeliğini
- B) Konunun güçlüğünü
- C) Kâğıdın saydamlığını
- D) Kalınlığın azlığını
- E) Yazarın titizliğini
Doğru cevap: D
Çözüm: Kitabın fiziksel kalınlığı nitelendirilir; bağlam diğer soyut anlamları desteklemez.
"Bu konuda ağır bir sorumluluk üstlendi." cümlesindeki "ağır" sözcüğü için hangisi doğrudur?
- A) Somut nesnenin tartı değerini bildirmiştir.
- B) Fiziksel ağırlıktan soyut yük anlamına geçmiştir.
- C) Bir bilim dalına özgü terim olarak kullanılmıştır.
- D) Birbiriyle ilgisiz eş sesli sözcük olmuştur.
- E) Yalnızca işin uzun süreceğini bildirmiştir.
Doğru cevap: B
Çözüm: Sorumluluğun güç ve ciddi oluşu, fiziksel ağırlık kavramından hareketle mecaz biçimde anlatılmıştır.
"Sınıf, konuşmacıyı uzun süre alkışladı." cümlesinde "sınıf" sözcüğünün kullanımı hangisidir?
- A) İnsanları bir nesneye benzetme
- B) Eylemi olduğundan büyük gösterme
- C) Mekân adıyla insanları anlatma
- D) Karşıt nitelikleri birlikte verme
- E) Sözcüğü alan terimine dönüştürme
Doğru cevap: C
Çözüm: Alkışlayan fiziksel sınıf değil, sınıfta bulunan kişilerdir; yakınlık temelli ad aktarması söz konusudur.
"Bu çalışma en az üç ay sürecek." cümlesinden kesin olarak ne çıkarılır?
- A) Çalışma süresinin üç aydan kısa olmayacağı
- B) Çalışmanın yalnızca üç ay süreceği
- C) Çalışmanın dört ayda tamamlanacağı
- D) Çalışmanın üçüncü ayda biteceği
- E) Çalışmanın üç aydan uzun süreceği
Doğru cevap: A
Çözüm: "En az" alt sınır belirtir. Üç ay veya daha uzun sürebilir; kesin üst sınır verilmemiştir.
"Ali de bu yarışmaya katıldı." cümlesindeki "de" sözcüğünün en belirgin katkısı nedir?
- A) Ali’nin ilk kez yarışmaya katıldığını bildirmesi
- B) Ali dışındaki katılımcıların da bulunduğunu düşündürmesi
- C) Ali’nin yarışmayı kazandığını kesinleştirmesi
- D) Yarışmanın Ali için düzenlendiğini belirtmesi
- E) Ali’nin katılımından vazgeçtiğini anlatması
Doğru cevap: B
Çözüm: Ekleme bildiren "de", Ali’nin katılımını başkalarınınkiyle aynı kümeye yerleştirir; başarı sonucu vermez.
"Kitabın kapağı" ile "kitabın türü" söz öbeklerindeki ilişkiler sırasıyla hangisidir?
- A) Eş anlamlılık ve karşıtlık
- B) Parça–bütün ve sınıflandırma
- C) Genel–özel ve parça–bütün
- D) Benzetme ve neden–sonuç
- E) Terimleşme ve ad aktarması
Doğru cevap: B
Çözüm: Kapak kitabın parçasıdır; tür ise kitabı belirli bir kategoriye yerleştirir.
"Yetişmek için erkenden yola çıktı." cümlesinde hangi anlam ilişkisi vardır?
- A) Amaç–sonuç
- B) Neden–sonuç
- C) Koşul–sonuç
- D) Karşılaştırma
- E) Varsayım
Doğru cevap: A
Çözüm: Erken çıkmanın hedefi yetişmektir; henüz gerçekleşmiş bir neden değil amaç belirtilmiştir.
"Hava soğuk olmasına rağmen yürüyüşe çıktı." cümlesinde öne çıkan ilişki hangisidir?
- A) Kesin bir neden–sonuç
- B) İki kişi arasında karşılaştırma
- C) Gerçekleşmesi belirsiz koşul
- D) Bir isteğin doğrudan amacı
- E) Karşıtlık ve beklentiye aykırılık
Doğru cevap: E
Çözüm: "Olmasına rağmen" beklenen engelle gerçekleşen eylem arasındaki karşıtlığı kurar.
"Bu romanı belki gelecek ay bitiririm." cümlesi hangi yargıyı taşır?
- A) Romanın kesinlikle gelecek ay biteceğini
- B) Tamamlanmanın gelecek aya ilişkin olasılık olduğunu
- C) Romanın daha önce bitirilmiş olduğunu
- D) Romanın ancak bir ayda okunabildiğini
- E) Romanın gelecek ay başlanacağını
Doğru cevap: B
Çözüm: "Belki" olasılık bildirir; kesinlik ve başlangıç zamanı hakkında bilgi vermez.
"Çocuk, ağacın köküne takıldı." ve "Sözcüğün kökünü buldu." cümlelerindeki "kök" kullanımları arasındaki ilişki hangisidir?
- A) İki ayrı eş sesli sayı adı
- B) İki durumda da aynı bitki bölümü
- C) Günlük anlam ve dil bilgisi terimi
- D) Birinde abartma diğerinde örtmece
- E) Karşıt anlamlı iki sözcük kullanımı
Doğru cevap: C
Çözüm: İlk cümlede bitki bölümü, ikincisinde sözcüğün yapı bakımından temel biçimi olan dil bilgisi terimi söz konusudur.
"Yeni sürüm eskisinden daha hızlı açılıyor." cümlesinde hangi anlam belirgindir?
- A) Eski sürümün artık çalışmadığının kesinliği
- B) Yeni sürümün her cihazda aynı sonucu vermesi
- C) İki sürümün aynı tarihte yayımlanması
- D) İki sürümün hız bakımından karşılaştırılması
- E) Hızın kullanıcıya göre değişmemesi
Doğru cevap: D
Çözüm: "Daha" belirteci iki sürümün açılma hızlarını karşılaştırır; diğer çıkarımlar ek kanıt ister.
"Sabahları eskisi kadar erken kalkmıyor." cümlesinden hangisi çıkarılabilir?
- A) Kişinin artık sabahları hiç kalkmadığı
- B) Kişinin sabahları sürekli geç kaldığı
- C) Geçmişle şimdiki kalkış saati arasında fark olduğu
- D) Kişinin her gün aynı saatte kalktığı
- E) Kalkış saatinin kesin olarak bilindiği
Doğru cevap: C
Çözüm: Karşılaştırma geçmişteki erken kalkma derecesinin bugün aynı olmadığını bildirir, saat veya sıklık belirtmez.
"Yüzünü yıkadı." ve "Yüz kişi geldi." cümlelerindeki "yüz" sözcükleri için hangisi uygundur?
- A) Bir sözcüğün tek anlamdaki tekrarları
- B) Bir varlığın parça–bütün ilişkisi
- C) İki yakın anlamlı kullanım
- D) Anlamca ilişkisiz eş sesli kullanımlar
- E) Her ikisinde de terim anlam
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk "yüz" beden bölümü, ikinci "yüz" sayıdır; biçim aynı, anlamlar ilişkisizdir.
"Onu ikna etmek için uzun uzun anlattı." cümlesinde "için" ne bildirir?
- A) Amacı
- B) Nedeni
- C) Karşılaştırmayı
- D) Varsayımı
- E) Kesin sonucu
Doğru cevap: A
Çözüm: Uzun anlatma eyleminin hedefi ikna etmektir. Amacın gerçekleştiği söylenmemiştir.
"Yalnızca iki öğrenci soruyu doğru çözdü." cümlesinde "yalnızca" hangi işlevdedir?
- A) Bütün öğrencilerin çözdüğünü bildirir.
- B) İki öğrencinin yanlış yaptığını belirtir.
- C) Sorunun iki farklı çözümü olduğunu açıklar.
- D) Başka soruların da çözüldüğünü gösterir.
- E) Doğru çözen öğrenci sayısını sınırlar.
Doğru cevap: E
Çözüm: "Yalnızca" sınırlama yapar; doğru çözenlerin sayısını iki ile sınırlandırır.
"Yıldızlar sanki bize göz kırpıyordu." cümlesinin belirgin özelliği hangisidir?
- A) Sözcüklerin gerçek anlamıyla kullanılması
- B) Bir konunun bilimsel terimlerle anlatılması
- C) Eş sesli sözcüklerle kelime oyunu kurulması
- D) Mekânın oradaki insanlar yerine kullanılması
- E) İnsan davranışının yıldızlara aktarılması
Doğru cevap: E
Çözüm: Göz kırpma insan davranışı olarak yıldızlara yüklenmiştir; kişileştirme belirgindir.
"Müdür, bu kez daha yumuşak bir üslupla konuştu." cümlesindeki "yumuşak" sözcüğü hangi özelliği niteler?
- A) Konuşmanın ses kaydının kalitesini
- B) Müdürün fiziksel güçsüzlüğünü
- C) Konuşmanın kısa sürmesini
- D) Konuşma biçiminin sert olmamasını
- E) Üslubun teknik bir terim olmasını
Doğru cevap: D
Çözüm: "Yumuşak üslup", konuşmadaki nezaket ve sertlik derecesini anlatan mecazlı kullanımdır.
"Dilersen yarın da görüşebiliriz." cümlesi hangi anlamı öne çıkarır?
- A) Görüşmenin yarın kesinleştiğini
- B) Daha önce hiç görüşülmediğini
- C) Bir görüşme seçeneği sunulduğunu
- D) Yarın başka görüşme yapılamayacağını
- E) Görüşmenin yalnızca yarın mümkün olduğunu
Doğru cevap: C
Çözüm: "Dilersen" koşul/isteğe bağlı seçenek sunar; kesin randevu veya tek tarih bilgisi vermez.
"Bu kavramı örneklerle somutlaştırdı." ifadesinde "somutlaştırmak" ne anlama gelir?
- A) Kavramın bilimsel geçerliliğini ortadan kaldırmak
- B) Örneklerden tümüyle bağımsız anlatıma geçmek
- C) Kavramın kullanım alanını bilinçli biçimde daraltmak
- D) Kavramın sözcük türünü başka bir türe dönüştürmek
- E) Soyut düşünceyi anlaşılır örneklerle belirginleştirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Somutlaştırma, soyut bir düşünceyi gözlenebilir veya tanıdık örneklerle açıklığa kavuşturmaktır.