Kurum ve kuruluş adlarının ekleri bakımından doğru yazılmış cümle hangisidir?
- A) Türk Dil Kurumuna başvuru yaptı.
- B) İstanbul Üniversitesi’ne kayıt oldu.
- C) Millî Eğitim Bakanlığı’na dilekçe verdi.
- D) Ankara Valiliği’nden açıklama geldi.
- E) Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne mektup yazdı.
Doğru cevap: A
Çözüm: Kurum adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Belirli tarih bildiren ay adlarının kullanımı bakımından hangi cümle doğrudur?
- A) Tören 19 mayıs 2026 tarihinde yapılacak.
- B) Buluşma 23 nisan 2026 gününe ertelendi.
- C) Kutlama 30 ağustos 2026 günü düzenlendi.
- D) Toplantı 3 mart 2026 tarihine alındı.
- E) Cumhuriyet 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edildi.
Doğru cevap: E
Çözüm: Belirli bir tarih bildiren gün ve ay adları büyük harfle başlar.
“Bu yıl ekim ayında buluşalım.” cümlesindeki ay adı niçin küçük yazılır?
- A) Cümlenin yüklemi olmadığı için.
- B) Özel ad olduğu için.
- C) Sıfat görevinde olduğu için.
- D) Sayıyla yazıldığı için.
- E) Belirli bir gün ve tarih bildirmediği için.
Doğru cevap: E
Çözüm: Belirli bir tarih belirtilmeyen ay adları küçük harfle yazılır.
“Şunları getir: kalem, cetvel, defter.” cümlesinde iki noktanın görevi nedir?
- A) Dolaylı soru belirtmek.
- B) Tamamlanmamış sözü göstermek.
- C) Ara sözü ayırmak.
- D) Ardından gelen örnekleri sıralamak.
- E) Özel ada ek bağlamak.
Doğru cevap: D
Çözüm: İki nokta, açıklama veya örnek listesinden önce kullanılabilir.
“Toplantı ne zaman başlayacak?” cümlesinin sonunda hangi noktalama işareti uygundur?
- A) Noktalı virgül.
- B) İki nokta.
- C) Soru işareti.
- D) Üç nokta.
- E) Virgül.
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğrudan soru anlamı taşıyan yargı soru işaretiyle biter.
“Ödülü geri iade etti.” cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedeni nedir?
- A) Özne eksikliği.
- B) Çatı uyumsuzluğu.
- C) Noktalama yanlışlığı.
- D) Tamlama eksikliği.
- E) Gereksiz sözcük kullanımı.
Doğru cevap: E
Çözüm: İade etmek geri vermeyi içerdiğinden geri sözcüğü gereksizdir.
“Ahmet ___ geldi, kitap___ bilgi buldum.” cümlesinde boşluklar nasıl tamamlanır?
- A) te / ta
- B) de / da
- C) te / da
- D) da / te
- E) de / ta
Doğru cevap: E
Çözüm: Bağlaç Ahmet de sözünde sertleşmez; kitapta sözcüğündeki bulunma eki sert ünsüzden sonra -ta olur.
Soru ekinin ve ona gelen ek fiil ile kişi ekinin doğru yazıldığı cümle hangisidir?
- A) Geçen yıl bize sık sık geliyor mu ydun?
- B) Eskiden sabahları koşuyor muy dun?
- C) Önceleri bu kitabı okuyormuydun?
- D) O günlerde kursa düzenli geliyor muydun?
- E) Geçmişte her akşam çalışıyor mu-ydun?
Doğru cevap: D
Çözüm: Soru eki önceki sözcükten ayrı, ardından gelen ek fiil ve kişi eki kendisine bitişik yazılır: geliyor muydun.
“Onunla ilk kez ilk defa tanıştım.” cümlesinin en uygun düzeltmesi hangisidir?
- A) Onunla ilk kez ilk defa görüştüm.
- B) Onunla ilk kez ilk defa tanışmıştım.
- C) Onunla ilk defa ilk kez tanıştım.
- D) Onunla ilk defa tanıştım.
- E) Onunla ilkin ilk kez ilk defa tanıştım.
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk kez ve ilk defa aynı anlamı yinelediği için ifadelerden biri çıkarılmalıdır.
“Kesinlikle galiba sınavı kazanacak.” cümlesinin bozukluk nedeni nedir?
- A) Nesnenin belirtilmemesi.
- B) Yüklemin edilgen olması.
- C) Eksik tamlayan eki.
- D) Virgülün yanlış yeri.
- E) Anlamca çelişen sözcükler.
Doğru cevap: E
Çözüm: Kesinlikle sözcüğü kesinlik, galiba ise olasılık bildirir.
“Öğretmen ona çok seviyor.” cümlesinin anlamını koruyan doğru biçimi hangisidir?
- A) Öğretmen ona çok seviliyor.
- B) Öğretmen onda çok seviyor.
- C) Öğretmen onu çok seviyor.
- D) Öğretmen ondan çok seviyor.
- E) Öğretmen onunla çok seviyor.
Doğru cevap: C
Çözüm: Sevmek fiili bu kullanımda belirtme durumlu nesne ister: onu.
“Ben ve arkadaşım seminere katıldım.” cümlesi hangi seçenekte doğru düzeltilmiştir?
- A) Ben ve arkadaşım seminere katıldı.
- B) Ben ve arkadaşım seminere katıldık.
- C) Ben ve arkadaşım seminere katıldınız.
- D) Ben ve arkadaşım seminere katılıyor.
- E) Ben ve arkadaşım seminere katılacak.
Doğru cevap: B
Çözüm: Birinci tekil ve üçüncü tekil kişi öznesinin birlikte oluşturduğu çoğul özneyle katıldık uyumludur.
“Ona güveniyor ve seviyorum.” cümlesindeki bozukluk hangi düzeltmeyle giderilir?
- A) Ona güveniyor ve onu seviyorum.
- B) Ona güveniyor ve ona seviyorum.
- C) Onu güveniyor ve onu seviyorum.
- D) Ondan güveniyor ve ona seviyorum.
- E) Onun güveniyor ve onu seviyorum.
Doğru cevap: A
Çözüm: Güvenmek yönelme durumunu, sevmek belirtme durumunu gerektirir; ikinci fiilin nesnesi tamamlanır.
“Öğrencilere şöyle seslendi: ‘Soruları dikkatle okuyun.’” cümlesindeki iki noktanın işlevi hangisidir?
- A) İki virgüllü grubu ayırmak.
- B) Bir çekim ekini özel addan ayırmak.
- C) Dolaylı soruyu bildirmek.
- D) Bir cümlede özneyle yüklemi ayırmak.
- E) Arkasından gelen doğrudan sözü başlatmak.
Doğru cevap: E
Çözüm: İki nokta, aktarılan söz veya açıklama öncesinde kullanılabilir.
“Kadınlar, erkekler, çocuklar; öğretmenler, öğrenciler, veliler salonda yerini aldı.” cümlesinde noktalı virgül hangi ihtiyacı karşılar?
- A) İlk grubun doğrudan soru olduğunu bildirir.
- B) İkinci grubun alıntı olduğunu gösterir.
- C) Virgülle ayrılmış iki katılımcı grubunu sınırlandırır.
- D) Özel ad eklerini birbirinden ayırır.
- E) İki bağımsız tarih bilgisini eşitler.
Doğru cevap: C
Çözüm: Her iki grup içindeki eş görevli sözcükler virgülle sıralanmıştır; grupları noktalı virgül ayırır.
“Mert bana yarın gelip gelmeyeceğini sordu?” cümlesinin sonundaki noktalama yanlışının gerekçesi hangisidir?
- A) Soru kökü “gelip” olduğu için iki nokta gerekir.
- B) Cümlede alıntı bulunduğu için üç nokta gerekir.
- C) Ana yargı bildirme niteliğindedir; soru işareti yerine nokta gerekir.
- D) Özne özel ad olduğu için ünlem gerekir.
- E) Fiil geçmiş zamanlı olduğu için noktalı virgül gerekir.
Doğru cevap: C
Çözüm: Dolaylı soru içeren bildirme cümlesi sonunda soru işareti kullanılmaz.
“Bu işi kesinlikle galiba yarın bitireceğiz.” cümlesinde iki sözcükten yalnız biri çıkarılacaksa temel düzeltme ölçütü hangisidir?
- A) Yarın sözcüğünü her durumda silmek.
- B) Yüklemi edilgen çatıya çevirmek.
- C) Özneyi mutlaka açıkça yazmak.
- D) Kesinlik veya olasılık anlamlarından amaçlanmayanı çıkarmak.
- E) Cümle sonuna iki nokta koymak.
Doğru cevap: D
Çözüm: Çelişen kesinlik ve olasılık belirteçlerinden biri bağlama göre çıkarılarak tutarlılık sağlanır.
“Şirketin çalışanlarıyla görüştüm ve güveniyorum.” cümlesinde güvenilenler çalışanlarsa hangi düzeltme gereklidir?
- A) Şirketin çalışanlarına görüştüm ve güveniyorum.
- B) Şirketin çalışanlarını görüştüm ve güveniyorum.
- C) Şirketin çalışanlarıyla görüştüm ve onları güveniyorum.
- D) Şirketin çalışanlarından görüştüm ve güveniyorum.
- E) Şirketin çalışanlarıyla görüştüm ve onlara güveniyorum.
Doğru cevap: E
Çözüm: Görüşmek bu bağlamda ile, güvenmek yönelme durumuyla kullanılır; ikinci yüklem için onlara ögesi eklenir.
“Yazarın yeni kitabını yalnızca öğretmenler ve öğrenciler okudu.” cümlesindeki “yalnızca” sözcüğünün kapsamı sorgulandığında hangi özellik önem kazanır?
- A) Sözcüğün konumu farklı ögelere bağlanarak anlam belirsizliği oluşturabilir.
- B) Bütün sıfatlar kesme işaretiyle ayrılmalıdır.
- C) Özel ad bulunmadığı için yüklem zorunlu olarak edilgen olur.
- D) Bağlaç ve sözcüğü her durumda bitişik yazılır.
- E) Birden çok özne varsa hiçbir zarf kullanılamaz.
Doğru cevap: A
Çözüm: Sınırlama bildiren yalnızca sözcüğünün hangi ögeyi sınırlandırdığı bağlam ve vurgu ile belirginleştirilmelidir.
“Benimde belgeleri geri iade etmem gerekiyor.” cümlesindeki iki bağımsız sorun hangileridir?
- A) Soru ekinin bitişik yazılması ve özne eksikliği.
- B) Bağlaç de’nin bitişik yazılması ve gereksiz sözcük kullanılması.
- C) Kurum adında kesme kullanılması ve yüklem düşüklüğü.
- D) Dolaylı soruda soru işareti kullanılması ve çatı uyumsuzluğu.
- E) Noktalı virgülün eksikliği ve tamlayan eki yokluğu.
Doğru cevap: B
Çözüm: Benim de ayrı yazılmalı; iade etmem ifadesinde geri sözcüğü gereksizdir.