Выберите подходящий предлог с учётом значения и падежа.
Автобус остановился ---- школой у главного входа.
- A) для
- B) перед
- C) из
- D) о
- E) без
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru cevap «перед»dir. Okulun önünde konum bildirmek için «перед школой» denir; творительный hâli gerekir. Rusçada edat seçimi yalnızca anlamla değil, edattan sonra gelen ismin hâli ve cümlenin yön, yer, zaman ya da neden ilişkisiyle birlikte değerlendirilir.
Выберите слово или выражение, которое грамматически правильно завершает предложение.
Если у тебя завтра ---- время, позвони мне.
- A) будет
- B) было бы
- C) были
- D) будут бы
- E) бывает бы
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru cevap «будет»dir. Geleceğe yönelik gerçek koşul «если ... будет время» biçimindedir. Rusçada gerçek koşul, varsayımsal koşul, koşul parçacığı «бы» ve özneye göre geçmiş biçim uyumu ayrı ayrı kontrol edilir.
Выберите форму глагола движения, которая правильно дополняет предложение.
По выходным мы часто ---- в лес пешком.
- A) идём
- B) ходим
- C) ездим
- D) едем
- E) пойдём
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru cevap «ходим»dir. «Часто» ve «по выходным» tekrarlanan yaya gezileridir: ходим. Hareketin tek yönde o anda mı gerçekleştiği, alışkanlık/tekrar mı olduğu, yaya mı taşıtla mı yapıldığı ve varsa hareket önekinin yönü birlikte kontrol edilir.
В каждом задании выберите правильную форму глагола с учётом его вида и контекста.
Вчера студент весь вечер ---- задачу, но так и не решил её.
- A) решал
- B) решил
- C) решает
- D) решит
- E) решили
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru cevap «решал» biçimidir. «Но так и не решил» sonuç elde edilmediğini açıklar; önceki eylem süreçtir. Fiilin görünüşünü (süreç/alışkanlık mı, tek bir tamamlanmış sonuç mu), zamanını ve özne uyumunu birlikte değerlendirmek gerekir.
В заданиях выберите правильную форму глагола для заполнения пропуска.
В прошлом году наша компания успешно ---- новый образовательный проект.
- A) запустил
- B) запустило
- C) запустили
- D) запустила
- E) запустит
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cevap «запустила» biçimidir. «Компания» dişil tekil; geçmiş zaman «запустила» gerekir. Fiilin kişi, sayı, zaman, özne ve bağlamla uyumu birlikte kontrol edildiğinde diğer seçenekler dil bilgisi bakımından uygun değildir.
Aşağıdaki Türkçe cümlenin anlamını en doğru biçimde karşılayan Rusça seçeneği bulunuz.
«Bazı çalışanlar toplantı bitmeden salondan çıktı.»
Русский перевод: ----
- A) Все сотрудники вышли из зала после окончания собрания.
- B) Некоторые сотрудники вошли в зал до начала собрания.
- C) Некоторые сотрудники вышли из зала до окончания собрания.
- D) Никто из сотрудников не покинул зал во время собрания.
- E) Большинство сотрудников вернулось в зал после собрания.
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru Rusça çeviri: «Некоторые сотрудники вышли из зала до окончания собрания.» «некоторые» bazı, «до окончания» bitmeden önce demektir. Diğer seçeneklerde kaynak Türkçe cümlenin zamanı, öznesi, olumsuzluğu, koşulu, miktarı veya kesinlik düzeyi korunmamaktadır.
Выберите форму глагола движения, которая правильно дополняет предложение.
После урока учитель ---- детей из класса в библиотеку и усадил за столы.
- A) водил
- B) отвела
- C) отвели
- D) отвёл
- E) отведёт
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cevap «отвёл»dir. Tekil eril «учитель» geçmişte öğrencileri yürüyerek götürmüş ve yerleştirmiştir. Hareketin tek yönde o anda mı gerçekleştiği, alışkanlık/tekrar mı olduğu, yaya mı taşıtla mı yapıldığı ve varsa hareket önekinin yönü birlikte kontrol edilir.
Найдите наиболее точный перевод русского предложения на турецкий язык.
«Чем чаще участники практиковались, тем увереннее они выступали перед аудиторией.»
Türkçe çeviri: ----
- A) Katılımcılar daha az pratik yaptıkça daha özgüvenli konuştular.
- B) Katılımcılar sık pratik yapmalarına rağmen izleyici önüne çıkmadılar.
- C) Katılımcıların pratik sıklığı konuşmalarını hiç etkilemedi.
- D) Katılımcılar ne kadar sık pratik yaptıysa izleyici karşısında o kadar kendinden emin konuştular.
- E) Katılımcılar ancak izleyici sayısı azaldığında özgüvenli konuştu.
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru çeviri: “Katılımcılar ne kadar sık pratik yaptıysa izleyici karşısında o kadar kendinden emin konuştular.” «чем ... тем» iki dereceli gelişme arasında paralellik kurar. Öteki seçeneklerde cümlenin zamanı, kipi, öznesi, olumsuzluğu, koşulu veya bilgi sınırı değiştirilmiştir; kaynak metinde bulunmayan anlam eklenmemelidir.
Найдите наиболее точный перевод русского предложения на турецкий язык.
«Хотя эксперимент длился недолго, учёные получили полезные предварительные данные.»
Türkçe çeviri: ----
- A) Deney uzun sürmemesine rağmen bilim insanları yararlı ön veriler elde etti.
- B) Deney uzun sürdüğü için bilim insanları kesin sonuçlar elde etti.
- C) Deney kısa sürdüğünden bilim insanları hiçbir veri elde edemedi.
- D) Bilim insanları yararlı verileri elde ettikten sonra deneyi başlattı.
- E) Deney uzun sürmese bile bilim insanları ön verileri reddetti.
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru çeviri: “Deney uzun sürmemesine rağmen bilim insanları yararlı ön veriler elde etti.” «хотя» karşıtlık, «предварительные» ise kesinleşmemiş ön veri anlamındadır. Öteki seçeneklerde cümlenin zamanı, kipi, öznesi, olumsuzluğu, koşulu veya bilgi sınırı değiştirilmiştir; kaynak metinde bulunmayan anlam eklenmemelidir.
В заданиях выберите правильную форму существительного для заполнения пропуска.
В докладе речь шла о долгосрочных последствиях экономической ----.
- A) реформы
- B) реформа
- C) реформу
- D) реформе
- E) реформой
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru cevap «реформы» biçimidir. «Последствия чего?» ad tamlaması родительный ister. Rusça isim çekiminde biçim; fiilin istediği hâl, edatın yönetimi, sayı ve tekil-çoğul uyumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.
В заданиях выберите правильную форму местоимения для заполнения пропуска.
На заседании не присутствовал ---- из приглашённых специалистов.
- A) никого
- B) никому
- C) никем
- D) ни с кем
- E) никто
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru cevap «никто» biçimidir. Olumsuz cümlenin öznesi «никто» именительныйdir. Zamirin hangi isim veya fiille ilişkili olduğu, edatın istediği hâl ve cümlenin gönderim ilişkisi birlikte kontrol edilmelidir; diğer seçenekler bu dil bilgisi koşulunu karşılamaz.
Выберите подходящий предлог с учётом значения и падежа.
Он разговаривал ---- телефону почти час.
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru cevap «по»dir. Telefon aracılığıyla konuşma «по телефону» olarak belirtilir; дательный kullanılır. Rusçada edat seçimi yalnızca anlamla değil, edattan sonra gelen ismin hâli ve cümlenin yön, yer, zaman ya da neden ilişkisiyle birlikte değerlendirilir.
Выберите слово или выражение, которое грамматически и по смыслу правильно завершает предложение.
До вчерашнего официального объявления никому ---- известно об этом решении.
- A) не были
- B) не был
- C) не было
- D) не была
- E) не будет
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru cevap «не было»dir. «Никому не было известно» bilginin kimse tarafından bilinmemesidir. «Никому» yönelme, «было известно» kişisiz nötr geçmiş yapısıdır. Rusça kişisiz ve kiplik yapılarında kimin etkilendiği, yüklemin zaman/kişi biçimi, mastar gerekliliği ve cümlenin olumlu-olumsuz anlamı birlikte denetlenmelidir.
Выберите правильное отрицательное слово, частицу или вопросительное слово.
Вопрос заключается не в том, ---- данные были собраны, а в том, как они интерпретированы.
- A) чей
- B) кому
- C) кого
- D) когда
- E) сколько
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cevap «когда»dir. Verilerin toplanma zamanı ile yorumlanma biçimi karşılaştırılmıştır; zaman sorusu «когда»dır. Rusçada olumsuzluk veya soru sözcüğünün biçimi; yüklemin varlığına, ismin hâline ve cümlenin tam anlamına göre belirlenir.
Выберите форму глагола движения, которая правильно дополняет предложение.
За последние два месяца экспедиция несколько раз ---- через перевал, каждый раз выбирая новый маршрут.
- A) прошла
- B) проходит
- C) пройдёт
- D) проходила
- E) прошли
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cevap «проходила»dir. «Несколько раз» ve «каждый раз» geçmiş tekrarları gösterir; «экспедиция» dişil tekildir. Hareketin tek yönde o anda mı gerçekleştiği, alışkanlık/tekrar mı olduğu, yaya mı taşıtla mı yapıldığı ve varsa hareket önekinin yönü birlikte kontrol edilir.
В заданиях выберите правильную форму местоимения для заполнения пропуска.
Стороны договорились ни с ---- не обсуждать условия до публикации решения.
- A) кто
- B) кого
- C) кем
- D) кому
- E) ком
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru cevap «кем» biçimidir. «Ни с кем не обсуждать» olumsuzluk ve «с» творительный yönetimini birleştirir. Zamirin hangi isim veya fiille ilişkili olduğu, edatın istediği hâl ve cümlenin gönderim ilişkisi birlikte kontrol edilmelidir; diğer seçenekler bu dil bilgisi koşulunu karşılamaz.
Выберите слово или выражение, которое грамматически правильно завершает предложение.
Каким бы сложным ни ---- задание, мы его выполним.
- A) был
- B) была
- C) были
- D) было
- E) будет
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cevap «было»dir. «Задание» orta cinstir; ödünleme yapısı «каким бы сложным ни было задание» şeklindedir. Rusçada gerçek koşul, varsayımsal koşul, koşul parçacığı «бы» ve özneye göre geçmiş biçim uyumu ayrı ayrı kontrol edilir.
Выберите наиболее подходящее наречие или форму степени сравнения для заполнения пропуска.
Новый протокол оказался ---- надёжнее прежнего.
- A) значительный
- B) значительной
- C) значительно
- D) значительное
- E) надёжный
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru cevap «значительно»dir. Karşılaştırma derecesini artıran «значительно» burada tarz/derece zarfıdır. Zarfın zaman, yer, yön, tarz, sıklık, derece veya karşılaştırma anlamı; cümlenin fiili ve dil bilgisel yapısıyla birlikte değerlendirilmelidir.
В заданиях выберите правильную форму глагола для заполнения пропуска.
Завтра к вечеру официальный отчёт ---- и направлен руководству.
- A) был подготовлен
- B) будут подготовлены
- C) будет подготовлена
- D) подготовлен
- E) будет подготовлен
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru cevap «будет подготовлен» biçimidir. Gelecek tamamlanmış edilgen durum için eril tekil «будет подготовлен» gerekir. Fiilin kişi, sayı, zaman, özne ve bağlamla uyumu birlikte kontrol edildiğinde diğer seçenekler dil bilgisi bakımından uygun değildir.
В заданиях выберите правильную форму существительного для заполнения пропуска.
После передачи архива в распоряжение специальной ---- доступ к документам ограничили.
- A) комиссия
- B) комиссию
- C) комиссией
- D) комиссиям
- E) комиссии
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru cevap «комиссии» biçimidir. «В распоряжение кого?» yapısında sahip olan kurum родительный ile gösterilir. Rusça isim çekiminde biçim; fiilin istediği hâl, edatın yönetimi, sayı ve tekil-çoğul uyumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.