Выберите правильную форму причастия или деепричастия.
Человек, ---- у окна, ждёт автобус.
- A) стоящий
- B) стоящего
- C) стоящему
- D) стоящим
- E) стоящее
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru cevap «стоящий»dir. «Человек» eril yalın isimdir; şimdiki zaman etken sıfat-fiil «стоящий» onunla uyumludur. Sıfat-fiillerde etken/edilgen anlam ile cinsiyet, sayı ve hâl uyumu; zarf-fiillerde ise öznenin ortaklığı ve eylemlerin zaman ilişkisi kontrol edilmelidir.
Найдите наиболее точный перевод русского предложения на турецкий язык.
«Нельзя входить в лабораторию без защитных очков.»
Türkçe çeviri: ----
- A) Koruyucu gözlük olmadan laboratuvara girmek zorunludur.
- B) Laboratuvara girmeden önce gözlükleri çıkarmak gerekir.
- C) Koruyucu gözlük olmadan laboratuvara girmek yasaktır.
- D) Koruyucu gözlükle laboratuvardan çıkmak yasaktır.
- E) Laboratuvara girerken gözlük takmak isteğe bağlıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru çeviri: “Koruyucu gözlük olmadan laboratuvara girmek yasaktır.” «нельзя» yasaklama; «без» olmadan anlamını taşır. Öteki seçeneklerde cümlenin zamanı, kipi, öznesi, olumsuzluğu, koşulu veya bilgi sınırı değiştirilmiştir; kaynak metinde bulunmayan anlam eklenmemelidir.
Выберите форму глагола движения, которая правильно дополняет предложение.
Каждое утро спортсмен ---- по стадиону несколько кругов.
- A) бежит
- B) идёт
- C) ходит
- D) бежал
- E) бегает
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru cevap «бегает»dir. «Каждое утро» düzenli antrenman koşusudur: бегает. Hareketin tek yönde o anda mı gerçekleştiği, alışkanlık/tekrar mı olduğu, yaya mı taşıtla mı yapıldığı ve varsa hareket önekinin yönü birlikte kontrol edilir.
Найдите наиболее точный перевод русского предложения на турецкий язык.
«Мы никогда не видели такого большого дерева.»
Türkçe çeviri: ----
- A) Böyle büyük bir ağacı her yıl görüyoruz.
- B) Daha önce hiç bu kadar büyük bir ağaç görmedik.
- C) Daha önce çok daha büyük ağaçlar gördük.
- D) Bugün bu büyük ağacı dikmedik.
- E) Böyle büyük bir ağacı bir daha görmeyeceğiz.
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru çeviri: “Daha önce hiç bu kadar büyük bir ağaç görmedik.” «никогда не видели» geçmiş deneyimde hiç görmemiş olmayı anlatır; geleceği kesinleştirmez. Öteki seçeneklerde cümlenin zamanı, kipi, öznesi, olumsuzluğu, koşulu veya bilgi sınırı değiştirilmiştir; kaynak metinde bulunmayan anlam eklenmemelidir.
Найдите наиболее подходящую реплику, которая завершает диалог по смыслу.
— Сергей: Спасибо за помощь с домашним заданием!
— Олег: ----
— Сергей: Ты меня очень выручил.
- A) Извините за опоздание.
- B) Не за что!
- C) Я с вами не согласен.
- D) Поздравляю с победой!
- E) Сколько это стоит?
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru cevap «Не за что!»dir. Teşekküre verilen doğal cevap «Не за что!»dur. Son söz de yardım için duyulan minnettarlığı pekiştirir. Diyalog tamamlama sorularında yalnız boşluktan önceki soruya değil, boşluktan sonraki konuşmacının verdiği tepkiye de bakılır. Konuşma amacı, zaman, kişi ve nezaket düzeyi tutarlı olmalıdır.
Выберите слово или выражение, которое грамматически правильно завершает предложение.
Если бы Олег ---- раньше, он успел бы на поезд.
- A) пришла
- B) пришло
- C) пришли
- D) пришёл
- E) придёт
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cevap «пришёл»dir. Eril özne Oleg için geçmiş eril «пришёл» gerekir; «если бы» varsayımsal koşulu kurar. Rusçada gerçek koşul, varsayımsal koşul, koşul parçacığı «бы» ve özneye göre geçmiş biçim uyumu ayrı ayrı kontrol edilir.
Выберите подходящий предлог с учётом значения и падежа.
Мы останемся здесь ---- понедельника, а в понедельник утром уедем.
- A) после
- B) перед
- C) через
- D) к
- E) до
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru cevap «до»dir. Bitiş sınırını belirten «до понедельника» родительный hâliyle kurulur. Rusçada edat seçimi yalnızca anlamla değil, edattan sonra gelen ismin hâli ve cümlenin yön, yer, zaman ya da neden ilişkisiyle birlikte değerlendirilir.
В заданиях выберите правильную форму местоимения для заполнения пропуска.
Вчера мы долго говорили об ---- на собрании.
- A) этот
- B) этом
- C) этого
- D) этому
- E) этим
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru cevap «этом» biçimidir. «Об» edatı предложный ister; eril/nötr «этот» → «этом». Zamirin hangi isim veya fiille ilişkili olduğu, edatın istediği hâl ve cümlenin gönderim ilişkisi birlikte kontrol edilmelidir; diğer seçenekler bu dil bilgisi koşulunu karşılamaz.
Aşağıdaki Türkçe cümlenin anlamını en doğru biçimde karşılayan Rusça seçeneği bulunuz.
«Doktor hastaya daha fazla su içmesini tavsiye etti.»
Русский перевод: ----
- A) Врач запретил пациенту пить больше воды.
- B) Пациент посоветовал врачу пить больше воды.
- C) Врач посоветовал пациенту пить меньше воды.
- D) Врач посоветовал пациенту пить больше воды.
- E) Врач сказал, что пациент уже выпил достаточно воды.
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru Rusça çeviri: «Врач посоветовал пациенту пить больше воды.» «посоветовал» tavsiye etti; «больше воды» daha fazla su, yasağı değil öneriyi anlatır. Diğer seçeneklerde kaynak Türkçe cümlenin zamanı, öznesi, olumsuzluğu, koşulu, miktarı veya kesinlik düzeyi korunmamaktadır.
Укажите предложение (I–V), которое нарушает смысловую целостность текста.
(I) Сначала бабушка смешала муку с водой.
(II) На улице дети запускали воздушного змея.
(III) Затем она добавила дрожжи и немного соли.
(IV) Тесто несколько часов поднималось в тепле.
(V) После выпечки кухня наполнилась запахом хлеба.
Ответ: ----
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru cevap (II) numaralı «На улице дети запускали воздушного змея.» cümlesidir. Ekmek hamurunun hazırlanması ve pişirilmesi anlatılır; uçurtma oyunu ayrı konudur. Bu cümle çıkarıldığında diğer dört cümle aynı konu, neden-sonuç zinciri ve bilgi akışı içinde kalır. Ortak sözcüklerin varlığı tek başına anlam bütünlüğü sağlamaz.
Выберите наиболее подходящее наречие или форму степени сравнения для заполнения пропуска.
По ночам здесь обычно очень ----: машин почти нет.
- A) громко
- B) жарко
- C) поздно
- D) высоко
- E) тихо
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru cevap «тихо»dir. Az araç olması çevrenin sessizliğiyle ilişkilidir. Zarfın zaman, yer, yön, tarz, sıklık, derece veya karşılaştırma anlamı; cümlenin fiili ve dil bilgisel yapısıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Выберите правильную форму причастия или деепричастия.
Документы, ---- директором, лежат на столе.
- A) подписанный
- B) подписанная
- C) подписанное
- D) подписанные
- E) подписанным
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cevap «подписанные»dir. Çoğul yalın «документы» geçmiş edilgen sıfat-fiil «подписанные» ile uyumludur. Sıfat-fiillerde etken/edilgen anlam ile cinsiyet, sayı ve hâl uyumu; zarf-fiillerde ise öznenin ortaklığı ve eylemlerin zaman ilişkisi kontrol edilmelidir.
Выберите правильную форму числительного, даты или выражения времени.
Отчёт готовится в течение трёх ----.
- A) дня
- B) день
- C) днём
- D) дню
- E) дней
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru cevap «дней»dir. «В течение» sonrası родительный ve «трёх дней» biçimi gerekir. Rusçada sayı, tarih ve zaman ifadelerinde ismin hâli, sayının çekimi ve kullanılan edat birlikte değerlendirilmelidir.
Выберите вариант, который правильно завершает косвенную речь.
«Я читаю роман», — сказала Анна. Анна сказала, ---- читает роман.
- A) что я
- B) что он
- C) что она
- D) ли она
- E) чтобы она
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru cevap «что она»dir. Anya'nın birinci tekil kişi zamiri dış anlatıcı açısından dişil üçüncü tekile dönüşür. Dolaylı anlatımda söyleyen kişi, muhatap, zamirler, zaman ve yer göstergeleri ile soru veya emir yapısı birlikte değerlendirilir.
В заданиях выберите слово или выражение, которое лучше всего подходит для пропуска.
Перед выходом из дома она проверила, взяла ли ---- от квартиры.
- A) открытки
- B) цветы
- C) тарелки
- D) лекарства
- E) ключи
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru cevap «ключи» sözcüğüdür. «Ключи от квартиры» evin anahtarlarıdır; dışarı çıkmadan kontrol edilmesi doğaldır. Cümledeki dil bilgisi uyumu ve sözcüğün bağlama uygun anlamı birlikte değerlendirilmelidir; diğer seçenekler bu anlam ilişkisini kurmaz.
Выберите слово или выражение, которое грамматически и по смыслу правильно завершает предложение.
Детям вчера ---- интересно на экскурсии.
- A) был
- B) было
- C) была
- D) были
- E) будут
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru cevap «было»dir. Deneyimi yaşayan «детям» yönelme hâlindedir. Geçmiş kişisiz yüklem «было интересно» orta biçimle kurulur. Rusça kişisiz ve kiplik yapılarında kimin etkilendiği, yüklemin zaman/kişi biçimi, mastar gerekliliği ve cümlenin olumlu-olumsuz anlamı birlikte denetlenmelidir.
В заданиях выберите правильную форму прилагательного для заполнения пропуска.
На научной конференции мы встретили ---- учительницу.
- A) молодая
- B) молодой
- C) молодое
- D) молодую
- E) молодые
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cevap «молодую» biçimidir. «Учительницу» dişil tekil belirtme hâlidir; sıfat «молодую» biçimini alır. Rusça sıfat seçiminde isimle cinsiyet, sayı ve hâl uyumu ile karşılaştırma yapısı birlikte denetlenir; diğer seçenekler cümlenin dil bilgisi koşulunu karşılamaz.
Выберите правильное отрицательное слово, частицу или вопросительное слово.
---- ты идёшь: домой или в библиотеку?
- A) Где
- B) Откуда
- C) Когда
- D) Куда
- E) Сколько
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru cevap «Куда»dir. Ev ve kütüphane hedef yerlerdir; yön sorusu «куда» ile kurulur. Rusçada olumsuzluk veya soru sözcüğünün biçimi; yüklemin varlığına, ismin hâline ve cümlenin tam anlamına göre belirlenir.
Найдите предложение, наиболее близкое по смыслу к данному предложению.
Прочитайте предложение и выберите наиболее близкое по смыслу.
«Мы решили пойти пешком вместо того, чтобы ехать на такси.»
Ответ: ----
- A) Мы вызвали такси вместо прогулки.
- B) Мы предпочли прогулку пешком поездке на такси.
- C) Мы шли пешком только после поездки на такси.
- D) Мы не смогли решить, как добраться.
- E) Мы заказали два такси, чтобы не идти пешком.
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru cevap «Мы предпочли прогулку пешком поездке на такси.»dir. «Вместо того чтобы» alternatif seçimini belirtir: taksi yerine yürüyüş seçilmiştir. Yeniden ifade etme sorusunda özne, zaman, olumlu-olumsuz anlam, zorunluluk ve kesinlik derecesi korunmalıdır. Yanlış şıklar çoğunlukla aynı sözcükleri taşısa da bu ilişkilerden birini değiştirir.
В заданиях выберите правильную форму существительного для заполнения пропуска.
После уроков школьники вместе идут в городскую ----.
- A) библиотека
- B) библиотеки
- C) библиотеку
- D) библиотеке
- E) библиотекой
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru cevap «библиотеку» biçimidir. Bir yere yönelme hareketiyle «в» edatı винительный ister. Rusça isim çekiminde biçim; fiilin istediği hâl, edatın yönetimi, sayı ve tekil-çoğul uyumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.