قبلَ ---- الدراسةُ الميدانيةُ، عقدَ الباحثونَ اجتماعًا للتنسيق وتوزيع المهام.
- A) بدأتْ
- B) تبدأُ
- C) ستبدأُ
- D) أنْ تبدأَ
- E) لم تبدأْ
Doğru cevap: D
Çözüm: «قبل أن» zamanı gösteren yan cümle kurar; «أن» sonrasında muzâri mansup «تبدأَ» gerekir. Bu nedenle boşluğu “أنْ تبدأَ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
بعدما ---- جمعُ البياناتِ، انتقلَ الفريقُ إلى تحليلِ الإجاباتِ وتصنيفِ موضوعاتها.
- A) اكتمِلْ
- B) اكتملَ
- C) يكتملُ
- D) لم يكتملْ
- E) سيكتملُ
Doğru cevap: B
Çözüm: «بعدما» tamamlanmış önceki olayı bağlar; ardından başlayan analizle mâzî «اكتملَ» sıralamayı sağlar. Bu nedenle boşluğu “اكتملَ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
إذا ---- الخدماتُ العامةُ في الأحياء الفقيرةِ، فستتحسنُ فرصُ السكانِ في التعليم والعمل.
- A) تتحسَّنُ
- B) تحسَّنوا
- C) تحسَّنتْ
- D) تحسَّنْ
- E) لن تتحسَّنَ
Doğru cevap: C
Çözüm: «إذا» mümkün koşul cümlesi kurar ve gelecek sonuç «فستتحسن» ile mâzî «تحسنت» uyumludur. Bu nedenle boşluğu “تحسَّنتْ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
حينما ---- المشاركونَ إلى القاعةِ، بدأتِ الندوةُ العلميةُ حول الهجرةِ الداخلية.
- A) يصلونَ
- B) اصِلْ
- C) وصلَ
- D) سيصلُ
- E) لم يصلْ
Doğru cevap: C
Çözüm: «حينما» zaman yan cümlesidir; fiilden sonra gelen çoğul özne için mâzî tekil eril «وصلَ» uygundur. Bu nedenle boşluğu “وصلَ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
سألَ الطالبُ الأستاذَ ---- يمكنُ التمييزُ بين الارتباطِ والسببيةِ في البحوثِ الاجتماعية.
- A) كيفَ
- B) متىَ
- C) لأنَّ
- D) الذي
- E) أيُّ
Doğru cevap: A
Çözüm: «سأل» sonrasında yöntem soran dolaylı soru vardır; «كيف يمكن التمييز» doğru yan cümle yapısıdır. Bu nedenle boşluğu “كيفَ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
لا يعرفُ الباحثُ ---- ستكونُ الاستجاباتُ متشابهةً في المناطق الأخرى أم مختلفةً.
- A) هلْ
- B) رغمَ
- C) حتى
- D) الذي
- E) لأنَّ
Doğru cevap: A
Çözüm: «هل ... أم» iki olasılıklı dolaylı soru kurar; «هل»in kullanımı yan cümlenin soru anlamını korur. Bu nedenle boşluğu “هلْ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
أشارتِ الباحثةُ إلى مسألةِ ---- يمكنُ تطبيقُ النتائجِ على قرى مختلفةٍ عن منطقة الدراسة.
- A) الذي
- B) منذُ
- C) لأنَّ
- D) حتى لو
- E) ما إذا كانَ
Doğru cevap: E
Çözüm: «مسألة ما إذا كان يمكن ...» uygulamanın mümkün olup olmadığını soran dolaylı yan cümledir. Bu nedenle boşluğu “ما إذا كانَ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
اختارَ الفريقُ المشاركينَ ---- استوفوا شروطَ السنِّ والإقامةِ المحددةِ في بروتوكولِ البحث.
- A) اللاتي
- B) اللتان
- C) التي
- D) الذين
- E) الذي
Doğru cevap: D
Çözüm: Akıllı müzekker çoğul «المشاركين»i sınırlayan sıfat yan cümlesi «الذين استوفوا»dur. Bu nedenle boşluğu “الذين” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
لم يقررِ الباحثونَ النتيجةَ النهائيةَ حتى ---- بياناتُ جميعِ المراكزِ المشاركةِ.
- A) تصلَ
- B) لم تصلْ
- C) ستصلُ
- D) تصلُ
- E) وصلتْ
Doğru cevap: A
Çözüm: «حتى» burada sınır bildiren muzâriyi nasb eder; «حتى تصلَ» yan cümlesi beklenen koşulu oluşturur. Bu nedenle boşluğu “تصلَ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
قارنَ التقريرُ بين المدنِ ---- توسّعتْ فيها خدماتُ الحافلاتِ والمدنِ التي لم تتوسع فيها.
- A) الذي
- B) اللذان
- C) اللتان
- D) الذين
- E) التي
Doğru cevap: E
Çözüm: «المدن» akılsız çoğul isimdir; «التي توسعت فيها» içinde dönen yer zamiriyle bağlanır. Bu nedenle boşluğu “التي” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
عندما سُئلَ المسؤولُ ---- اتُّخذَ القرارُ، أشارَ إلى نتائجِ دراسةِ الأثرِ الاجتماعي.
- A) هلْ
- B) لماذا
- C) مَن
- D) رغمَ
- E) الذي
Doğru cevap: B
Çözüm: «سُئل» ile kararın gerekçesi sorulmaktadır; «لماذا اتخذ القرار» doğru dolaylı soru içeriğidir. Bu nedenle boşluğu “لماذا” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
تُشيرُ البياناتُ إلى أنَّ الأسرَ ---- تعيشُ بعيدًا عن المدارسِ تواجهُ صعوباتٍ أكبرَ في الانتظام.
- A) الذي
- B) الذين
- C) اللذان
- D) التي
- E) اللتان
Doğru cevap: D
Çözüm: «الأسر» akılsız çoğul olduğu için müennes tekil ilgi zamiri «التي» gerekir; yan cümle belirli grubu sınırlar. Bu nedenle boşluğu “التي” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
وجدَ الباحثونَ أنّ المجموعةَ ---- حصلتْ على دعمٍ إضافيٍّ حققتْ نتائجَ أفضلَ من غيرها.
- A) التي
- B) اللتين
- C) الذين
- D) الذي
- E) اللذان
Doğru cevap: A
Çözüm: «المجموعة» dişil tekildir; hangi grubun kastedildiğini sınırlayan yan cümle «التي حصلت»dir. Bu nedenle boşluğu “التي” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
تختلفُ النتائجُ باختلافِ الظروفِ التي ---- فيها الاستبيانُ، ولذلك شدّدَ الباحثونَ على أهميةِ توحيدِ الإجراءاتِ.
- A) يُجرى
- B) تُجرى
- C) يجريان
- D) تُجرِي
- E) تُجرون
Doğru cevap: A
Çözüm: «الاستبيان» tekil eril olup edilgen muzâri ile nitelenir: «يُجرى فيها الاستبيانُ»; ortam koşullarını belirler. Bu nedenle boşluğu “يُجرى” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
قالتِ الباحثةُ إنَّ التفسيرَ الذي قدّمَه الفريقُ ---- كافيًا ما لم تُختبرْ فرضياتٌ بديلةٌ.
- A) لم يكنْ
- B) يكونُ
- C) ليسَ
- D) ما زالَ
- E) لن يكونَ
Doğru cevap: E
Çözüm: «ما لم تُختبر» gerçekleşmeyen gerekli koşulu anlatır; ileriye dönük olumsuz yargı «لن يكونَ كافيًا» ile tamamlanır. Bu nedenle boşluğu “لن يكونَ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
---- تُقارنَ نتائجُ المسحِ الحاليِّ بنتائجِ الدراساتِ السابقةِ، يجبُ أولًا التأكّدُ من تطابقِ تعريفاتِ المؤشراتِ.
- A) لأنَّ
- B) ما إنْ
- C) قبلَ أنْ
- D) كلما
- E) بعدما
Doğru cevap: C
Çözüm: Tanımların karşılaştırmadan önce denetlenmesi gerekir; «قبل أنْ تُقارنَ» zaman yan cümlesi uygun sırayı verir. Bu nedenle boşluğu “قبلَ أنْ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
لم توضّحْ اللجنةُ ---- كانَ من الممكنِ إجراءُ متابعةٍ للمشاركينَ بعدَ خمسِ سنواتٍ من نشرِ الدراسةِ.
- A) حيثُ
- B) منذُ
- C) التي
- D) لأنَّ
- E) ما إذا
Doğru cevap: E
Çözüm: İzlemenin mümkün olup olmadığı bildirilmemiştir; «ما إذا» dolaylı evet/hayır sorusu kurar. Bu nedenle boşluğu “ما إذا” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
إنَّ التقاريرَ التي ---- نتائجُها بصورةٍ مستقلةٍ تُتيحُ للباحثينَ مقارنةَ طرائقِ جمعِ البياناتِ.
- A) يُراجِعونَ
- B) تُراجَعُ
- C) راجَعَ
- D) يُراجَعُ
- E) تُراجِعُ
Doğru cevap: B
Çözüm: «نتائجُها» dişil çoğul akılsız özne olduğundan edilgen muzâri «تُراجَعُ» seçilir; «ها» raporlara döner. Bu nedenle boşluğu “تُراجَعُ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
رغمَ أنَّ الحكومةَ أعلنتْ خُطَّةً لتوسيعِ الخدماتِ، فإنَّ التقريرَ لم يبيّنْ ---- بدأتْ الإجراءاتُ فعليًّا في المناطقِ الأشدِّ حاجةً.
- A) كلما
- B) لأنَّ
- C) الذي
- D) أنَّ
- E) متى
Doğru cevap: E
Çözüm: Planın açıklanması, uygulamanın başlangıç zamanının açıklanması demek değildir; «متى» zaman soran dolaylı soru açar. Bu nedenle boşluğu “متى” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.
لم يكنْ بوسعِ الباحثينَ التأكّدُ من أنَّ الفروقَ المسجَّلةَ ناتجةٌ عن البرنامجِ نفسهِ، ---- وجودِ عواملَ أخرى قد تؤثّرُ في النتائجِ.
- A) بسببِ احتمالِ
- B) كيْ يُثبِتَ
- C) رغمَ تأكُّدِ
- D) على الرغم من وضوحِ
- E) منذُ انتهاءِ
Doğru cevap: A
Çözüm: Sebep yan cümleciği, alternatif etken ihtimalini bildirir: «بسبب احتمالِ وجودِ عواملَ أخرى»; kesin sonuç çıkarılmamasını açıklar. Bu nedenle boşluğu “بسببِ احتمالِ” tamamlar. Seçenekleri değerlendirirken yan cümlenin görevi, bağlı olduğu öge ve cümlenin anlam bütünlüğü birlikte kontrol edilmelidir.