Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 Siyasi ve Askerî Mücadeleleri Hızlı Tekrar

Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 Yılları Arasındaki Siyasi ve Askerî Mücadeleleri Hızlı Tekrar

Kritik Tarihler

• 14 Temmuz 1683: Viyana kuşatması başladı.
• 12 Eylül 1683: Kahlenberg yenilgisi.
• 5 Mart 1684: Kutsal İttifak.
• 1686: Rusya Kutsal İttifak’a katıldı.
• 11 Eylül 1697: Zenta yenilgisi.
• 26 Ocak 1699: Karlofça.
• 1700: İstanbul Antlaşması.
• 21 Temmuz 1711: Prut.
• 21 Temmuz 1718: Pasarofça.
• 29 Eylül 1739: Belgrad.
• 6 Temmuz 1770: Çeşme’de Osmanlı donanmasının imhası.
• 21 Temmuz 1774: Küçük Kaynarca.
• 1783: Kırım’ın Rusya tarafından ilhakı.
• 1787: Yeni Osmanlı-Rus savaşı başladı.

En Önemli Eşleştirmeler

• Merzifonlu Kara Mustafa Paşa → II. Viyana.
• III. Jan Sobieski → Kahlenberg.
• Baltacı Mehmed Paşa → Prut.
• I. Petro → Rusya’nın Karadeniz hedefi ve Prut.
• Humbaracı Ahmed Paşa → askerî ıslahat, 1734 hendesehane.
• II. Katerina → 1768 savaşı öncesi Rus yayılma siyaseti, 1783 Kırım ilhakı.

Antlaşma - Sonuç

• Karlofça → Avrupa’da geniş kalıcı toprak kaybı.
• İstanbul 1700 → Azak Rusya’ya.
• Prut → Azak Osmanlıya geri.
• Pasarofça → Belgrad ve Temeşvar kaybı.
• Belgrad → Belgrad geri, Rusya’nın Karadeniz’de gemi bulundurması engellendi.
• Küçük Kaynarca → Kırım siyasi olarak Osmanlıdan ayrıldı.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Kutsal İttifak’ın kuruluşu 1684; Rusya’nın katılışı 1686.
• Karlofça ile Rusya arasında barış tamamlanmadı; Rusya ile 1700 İstanbul Antlaşması yapıldı.
• Prut ve Küçük Kaynarca aynı tarihte, 21 Temmuz’da imzalandı fakat sonuçları ters yöndedir.
• Pasarofça Belgrad’ın kaybı; 1739 Belgrad Antlaşması Belgrad’ın geri alınması.
• 1774’te Kırım bağımsızlaştı; 1783’te Rusya tarafından ilhak edildi.
• 1787’de başlayan savaş 1789’dan sonra da sürdüğü için sonraki gelişmeleri bu konuya taşıma.

Son 2 Dakikalık Tekrar

• II. Viyana başarısız → Kutsal İttifak.
• Çok cepheli savaş → Zenta → Karlofça.
• Karlofça = Avrupa’da kalıcı büyük kayıp.
• 1700 İstanbul = Azak Rusya’da.
• Prut = Azak geri.
• Pasarofça = Belgrad kayıp, savunmacı politika.
• I. Mahmud = askerî düzenleme.
• 1739 Belgrad = toparlanma, Karadeniz’de Rus gemisi yok.
• 1768-1774 savaş = Rus üstünlüğü.
• Çeşme = Osmanlı donanması yakıldı.
• Küçük Kaynarca = Kırım siyasi olarak ayrıldı.
• 1783 = Kırım Rusya’ya katıldı.

Kendini Kontrol Et

• II. Viyana’nın neden ve sonucunu açıklayabiliyor musun?
• Karlofça, Prut, Pasarofça, Belgrad ve Küçük Kaynarca’yı sonuçlarıyla ayırabiliyor musun?
• Osmanlı-Rus rekabetinin Karadeniz ve Kırım boyutunu açıklayabiliyor musun?
• 1683-1789 arasında Osmanlı dış politikasındaki değişimi yorumlayabiliyor musun?