Fotosentez Reaksiyonları Hızlı Tekrar

Fotosentez Reaksiyonları — Hızlı Tekrar

1. İki evreni bir bakışta ayır

| | Işığa bağımlı | Işıktan bağımsız | |---|---|---| | Yer (ökaryot) | Tilakoit zarı | Stroma | | Yer (prokaryot) | Hücre zarı kıvrımları | Sitoplazma | | Klorofil / ETS / doğrudan ışık | Var | Yok | | Ana olay | Fotoliz, fotofosforilasyon | CO₂ indirgenmesi, PGAL | | ATP ve NADPH | Yapılır | Harcanır | | Belirgin ürün | O₂ | Organik maddeler |

2. Madde ve enerji ezberi değil, bağlantısı

• **Fotoliz:** **H₂O → 2e⁻ + 2H⁺ + ½O₂**. Suyun elektronları **klorofile**, H⁺ **NADPH oluşumuna**, O₂ **atmosfere** gider.
• **ETS:** Uyarılan elektronların enerjisinden **ATP** elde edilmesini sağlar. Elektron alan indirgenir, veren yükseltgenir.
• **ATP:** Calvin döngüsüne **enerji** sağlar; kullanıldıktan sonra **ADP + Pi** döner.
• **NADPH:** Calvin döngüsüne **hidrojen/indirgeme gücü** sağlar; **NADP⁺** geri döner.
• **PGAL:** Üç karbonlu anahtar ürün; glikoz, sükroz, yağ asitleri, gliserol ve azot tuzlarıyla amino asit/azotlu bazlar gibi ürünlerin sentezinde kullanılır.

3. Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• **Tilakoit – stroma:** Tilakoit = ATP/NADPH/O₂; stroma = CO₂/PGAL/şeker.
• **Fotoliz – fotofosforilasyon:** Fotoliz = **suyun parçalanması**; fotofosforilasyon = **ATP üretimi**.
• **ATP – NADPH:** ATP enerji; NADPH hidrojen/indirgeme gücü.
• **Suyun oksijeni – CO₂'nin karbonu:** Atmosfer O₂'si su kaynaklıdır; PGAL karbonu CO₂ kaynaklıdır.
• **PGAL – glikoz:** PGAL anahtar **ara ürün**; Calvin döngüsünün altı tekrarı ile glikoz oluşabilir.
• **Nişasta – sükroz:** Fazla glikoz nişasta olarak depolanabilir; yapraktan birçok bitkide sükroz taşınır.
• **Azot:** PGAL'den amino asit ve azotlu baz yapılırken topraktan azot tuzu gerekir.

4. Son 2 Dakikalık Tekrar

**Işık → klorofil → ETS → ATP; suyun fotolizi → e⁻, H⁺, O₂; H⁺ + NADP⁺ → NADPH.**

**CO₂ + ATP + NADPH → PGAL → organik maddeler.** Geri dönüş: **ADP + Pi + NADP⁺**. Işık olmadan ışığa bağımlı evre yürümez; Calvin doğrudan foton tüketmese de ilk evrenin ürünlerine gereksinim duyar.

5. Kendini Kontrol Et

1. O₂'nin kaynağı su mu CO₂ mi? **Su.**
2. ATP nerede yapılır, nerede kullanılır? **Tilakoitte yapılır, stromada harcanır.**
3. NADPH'ın görevi nedir? **İndirgeme gücü/hidrojen sağlamak.**
4. CO₂ organik ürünlere hangi ara molekül üzerinden dönüşür? **PGAL.**
5. Calvin döngüsünde ışık, klorofil veya ETS doğrudan kullanılır mı? **Hayır.**
6. Azotlu organik ürünler için PGAL dışında ne gerekir? **Azot tuzları.**