AYT Biyoloji Komünite ve Popülasyon Ekolojisi Ders Notu

Komünite ve Popülasyon Ekolojisi Ders Notu

Temel Kavramlar

Popülasyon → aynı tür bireyleri

Komünite → farklı tür popülasyonları

Ekosistem → komünite + cansız çevre

Popülasyon

Büyüklük → toplam birey sayısı

Yoğunluk → birey sayısı / alan veya hacim

Artıran:

Doğum

İçeri göç

Azaltan:

Ölüm

Dışarı göç

Dağılım

Kümeli → kaynak/sosyal davranış

Düzenli → rekabet/alan savunması

Rastgele → bireylerin dağılımı bağımsız

Büyüme

Üstel → J eğrisi

Lojistik → S eğrisi

K → taşıma kapasitesi

Sınırlayıcı Faktörler

Yoğunluğa bağlı:

Rekabet

Hastalık

Parazitlik

Yoğunluktan bağımsız:

Yangın

Sel

Don

Kuraklık

Yaşam Eğrileri

Tip I → ileri yaşta ölüm yüksek

Tip II → ölüm yaklaşık sabit

Tip III → genç yaşta ölüm yüksek

Habitat ve Niş

Habitat → nerede yaşar?

Niş → ne yapar?

Tür İlişkileri

Rekabet → -/-

Avcılık → +/-

Parazitlik → +/-

Mutualizm → +/+

Kommensalizm → +/0

Rekabetçi Dışlanma

Tam niş çakışması uzun süre sürdürülemez.

Kaynak Paylaşımı

Kaynağın zaman, alan veya biçim bakımından paylaşılması rekabeti azaltabilir.

Komünite

Tür zenginliği → tür sayısı

Tür çeşitliliği → tür sayısı + göreli bolluk

Kilit taşı tür → sayısından büyük ekolojik etki

Ekoton → geçiş bölgesi

Süksesyon

Birincil → toprak başlangıçta yok

İkincil → toprak mevcut

Öncü tür → ilk yerleşen tür

Sık Karıştırılan Noktalar

• Popülasyon aynı türdür.
• Komünite farklı türleri içerir.
• Yoğunluk ile toplam birey sayısı aynı değildir.
• J eğrisi üstel büyümedir.
• S eğrisi lojistik büyümedir.
• K taşıma kapasitesidir.
• Hastalık yoğunluğa bağlı olabilir.
• Doğal afetler yoğunluktan bağımsızdır.
• Habitat adres, niş roldür.
• Birincil süksesyonda toprak yoktur.

Komünite ve Popülasyon Ekolojisi Kısa Özeti

popülasyon → aynı tür

komünite → farklı tür

yoğunluk → birey/alan

J → üstel

S → lojistik

K → taşıma kapasitesi

habitat → yer

niş → rol

mutualizm → +/+

rekabet → -/-

birincil → toprak yok

ikincil → toprak var