AYT Coğrafya Doğal Kaynakların Kullanımı Hızlı Tekrar

Doğal Kaynakların Kullanımı – Hızlı Tekrar

Kaynak Türleri

yenilenebilir → orman/su/balık

yenilenemez → petrol/gaz/kömür/maden

sürekli → güneş/rüzgâr

Kaynak ve Rezerv

kaynak → toplam potansiyel

rezerv → ekonomik olarak işletilebilir bölüm

Su

aşırı çekim → su seviyesi düşer

damla sulama → verimlilik

Toprak/Mera

erozyon

tuzlanma

aşırı otlatma

Enerji

fosil → yenilenemez

güneş/rüzgâr → yenilenebilir

hidroelektrik → debi + eğim

jeotermal → yer içi ısısı

nükleer → yenilenebilir değil

Türkiye

bor → önemli

Zonguldak → taş kömürü

Batı Anadolu → jeotermal

Ege/Marmara → rüzgâr

güney/iç → güneş

Enerji Güvenliği

kaynak çeşitliliği

rota çeşitliliği

depolama

verimlilik

Döngüsel Ekonomi

azalt

yeniden kullan

onar

geri dönüştür

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• yenilenebilir → sınırsız değil
• kaynak → rezerv değil
• gaz → fosil
• nükleer → yenilenebilir değil
• Zonguldak → taş kömürü
• Batı Anadolu → jeotermal
• aşırı çekim → su seviyesi düşer
• aşırı otlatma → mera bozulur
• aşırı avlanma → stok azalır
• ÇED → proje öncesi

Son 2 Dakikalık Tekrar

orman → yenilenebilir

petrol → yenilenemez

güneş → sürekli

su → tasarruf

mera → kapasite

balık → kota

gaz → fosil

nükleer → düşük karbon ama yenilenemez

enerji güvenliği → çeşitlilik

döngüsel → yeniden kullanım

Kendini Kontrol Et

1. Yenilenebilir kaynak neden sınırsız değildir?
2. Kaynak ile rezerv arasındaki fark nedir?
3. Yer altı suyunun aşırı çekimi neye yol açar?
4. Sürdürülebilir ormancılık neyi amaçlar?
5. Aşırı avlanma hangi sorunu doğurur?
6. Fosil yakıtlar hangileridir?
7. Nükleer enerji yenilenebilir midir?
8. Enerji güvenliği nasıl artırılır?
9. Türkiye’de taş kömürü hangi merkezle ilişkilidir?
10. Döngüsel ekonominin temel amacı nedir?