AYT Psikoloji Psikoloji Bilimi Ders Notu

Psikoloji Bilimi – Ders Notu

Psikoloji Nedir?

Psikoloji: davranışları ve zihinsel süreçleri bilimsel yöntemle inceler.

Davranış: gözlenebilir tepkiler.

Zihinsel süreç: algı, düşünme, bellek, karar verme ve duygu gibi süreçler.

Psikolojinin Amaçları

• Betimleme
• Açıklama
• Yordama
• Kontrol/düzenleme

Bilimsel Psikolojinin Başlangıcı

Wilhelm Wundt: 1879, Leipzig.

İlk psikoloji laboratuvarı.

Temel Yaklaşımlar

Yapısalcılık: bilincin yapısı ve öğeleri.

İşlevselcilik: zihinsel süreçlerin işlevi ve uyum.

Davranışçılık: gözlenebilir davranış. Watson ve Skinner.

Gestalt: bütün, parçaların toplamından farklıdır.

Psikanalitik: bilinçdışı ve erken çocukluk. Freud.

Hümanistik: özgür seçim ve kendini gerçekleştirme. Rogers ve Maslow.

Bilişsel: algı, düşünme, bellek.

Biyolojik: beyin, sinir sistemi, hormon ve genetik.

Psikolojinin Alanları

Temel alanlar:

• deneysel psikoloji
• bilişsel psikoloji
• gelişim psikolojisi
• sosyal psikoloji
• biyolojik psikoloji
• kişilik psikolojisi

Uygulamalı alanlar:

• klinik psikoloji
• danışmanlık psikolojisi
• eğitim psikolojisi
• endüstri ve örgüt psikolojisi

Psikolog ve Psikiyatrist

Psikolog: psikoloji eğitimi alan uzman.

Psikiyatrist: tıp doktoru ve psikiyatri uzmanı.

Araştırma Yöntemleri

Gözlem: davranışı sistemli izleme.

Anket: çok sayıda kişiden soru formuyla veri toplama.

Görüşme: soru-cevap yoluyla bilgi toplama.

Vaka incelemesi: tek bir kişi veya olayın ayrıntılı incelenmesi.

Korelasyon: iki değişken arasındaki ilişki.

Deney: neden-sonuç ilişkisini sınama.

Korelasyon

Pozitif: iki değişken aynı yönde değişir.

Negatif: iki değişken ters yönde değişir.

Önemli: korelasyon nedensellik değildir.

Deneysel Yöntem

Bağımsız değişken: araştırmacının değiştirdiği.

Bağımlı değişken: sonuç olarak ölçülen.

Deney grubu: işlem uygulanan.

Kontrol grubu: karşılaştırma grubu.

Evren ve Örneklem

Evren: sonuçların genellenmek istendiği büyük grup.

Örneklem: evrenden seçilen araştırma grubu.

Geçerlik ve Güvenirlik

Geçerlik: doğru şeyi ölçme.

Güvenirlik: tutarlı ölçme.

Araştırma Etiği

• gönüllü katılım
• bilgilendirilmiş onam
• gizlilik
• zarar vermeme
• çekilme hakkı
• araştırma sonrası bilgilendirme

Sık Karıştırılan Noktalar

• Wundt → 1879.
• Yapısalcılık → yapı.
• İşlevselcilik → işlev.
• Davranışçılık → gözlenebilir davranış.
• Gestalt → bütün.
• Freud → bilinçdışı.
• Rogers ve Maslow → hümanistik.
• Korelasyon → ilişki; nedensellik değil.
• Bağımsız değişken → değiştirilen.
• Bağımlı değişken → ölçülen.
• Geçerlik → doğru ölçme.
• Güvenirlik → tutarlı ölçme.

Psikoloji Bilimi Kısa Özeti

Psikoloji davranışları ve zihinsel süreçleri bilimsel yöntemlerle inceler. Modern psikolojinin bilimsel başlangıcı Wundt’un 1879’daki laboratuvarıyla ilişkilendirilir. Psikolojide farklı kuramsal yaklaşımlar ve araştırma yöntemleri bulunur. Deneysel araştırmada bağımsız ve bağımlı değişken ayrımı, korelasyon çalışmalarında ise ilişkinin nedensellik anlamına gelmediği özellikle önemlidir.