AYT Fizik Dalga Mekaniği Ders Notu

Dalga Mekaniği Ders Notu

Dalga, enerji taşıyan titreşim veya bozuntudur.

Temel Bağıntılar

**v=λf**

**f=1/T**

Faz

λ uzaklık → aynı faz

λ/2 uzaklık → zıt faz

Süperpozisyon

Dalgalar karşılaşınca yer değiştirmeler cebirsel olarak toplanır.

Girişim

Yapıcı:

**Δr=nλ**

Yıkıcı:

**Δr=(n+1/2)λ**

Katar → maksimum genlik

Düğüm → minimum genlik

Kırınım

Açıklık genişliği λ’ya yaklaştıkça kırınım belirginleşir.

λ artar → kırınım artar

Açıklık daralır → kırınım artar

Su Dalgalarında Kırılma

Sığ ortam → hız küçük

Derin ortam → hız büyük

Sınır geçişinde f sabit.

**v=λf**

Sığa geçiş → λ azalır

Duran Dalga

Ardışık düğüm arası:

**λ/2**

Düğüm-karın arası:

**λ/4**

İki Ucu Sabit Tel

**f₁=v/(2L)**

**f_n=n·v/(2L)**

Telde Dalga Hızı

**v=√(F_T/μ)**

Gerilme artar → v artar

μ artar → v azalır

Açık Boru

**f₁=v/(2L)**

Tüm harmonikler olabilir.

Tek Ucu Kapalı Boru

**f₁=v/(4L)**

Yalnız tek harmonikler.

Rezonans

Zorlayıcı frekans doğal frekansa eşit veya yakınsa büyük genlik oluşabilir.

Doppler

Yaklaşma → algılanan f artar

Uzaklaşma → algılanan f azalır

Sık Karıştırılan Noktalar

• Ortam değişiminde frekans sabit kalır.
• Aynı ortamda f artarsa λ azalır.
• Sığ suda hız azalır.
• Kırınım λ büyükken belirginleşir.
• Merkez doğrusu eş fazlı kaynaklarda katardır.
• Düğüm-düğüm arası λ/2.
• Düğüm-karın arası λ/4.
• Kapalı boruda yalnız tek harmonikler vardır.
• Rezonans frekans eşleşmesidir.
• Doppler’de kaynak frekansı değil algılanan frekans değişebilir.

Dalga Mekaniği Kısa Özeti

v → λf

f → 1/T

yapıcı → nλ

yıkıcı → (n+1/2)λ

düğüm arası → λ/2

düğüm-karın → λ/4

tel/açık boru → v/2L

kapalı boru → v/4L

yaklaşma → f artar