AYT Fizik Tork Ders Notu

Tork Ders Notu

Tork, bir kuvvetin bir cismi bir nokta veya eksen etrafında döndürme etkisidir.

Tork

**τ = F·d**

d → dönme noktası ile kuvvet doğrultusu arasındaki dik uzaklık

Birimi:

**N·m**

Genel Tork Bağıntısı

**τ = F·r·sinθ**

θ → kuvvet ile konum vektörü arasındaki açı

Kuvvet Kolu

Kuvvet doğrultusuna dik uzaklıktır.

Önemli:

Kuvvetin uygulandığı noktaya olan düz uzaklık her zaman kuvvet kolu değildir.

Sıfır Tork

Kuvvet doğrultusu dönme noktasından geçerse:

**τ=0**

Kuvvet çubuğa paralelse de uygun durumda sinθ=0 olur.

Maksimum Tork

Kuvvet konum vektörüne dikse:

**τ=Fr**

Net Tork

**τnet = Στ**

Saat yönü ve ters yön torkları işaretli toplanır.

Dönme Dengesi

**Στ=0**

Saat yönü toplamı = saat yönünün tersi toplamı

Tam Denge

**ΣF=0**

ve

**Στ=0**

Kısa ayrım:

Öteleme dengesi → ΣF=0

Dönme dengesi → Στ=0

Homojen Çubuk

Ağırlık merkezi orta noktadadır.

Çubuğun ağırlığı orta noktadan aşağı etki eder.

Kaldıraç

Dengede:

**F₁d₁ = F₂d₂**

Destek Noktası

Desteği dönme noktası seçersen destek kuvvetinin torku sıfır olur.

Kuvvet Kolu ve Kuvvet

Aynı tork için:

kuvvet kolu artarsa kuvvet azalır.

Açılı Kuvvet

**τ=Frsinθ**

Dik bileşen döndürür.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Kuvvet kolu dik uzaklıktır.
• Kuvvet dönme noktasından geçerse tork sıfırdır.
• Dik kuvvet maksimum tork yapar.
• Net tork işaretli toplamdır.
• Dönme dengesi Στ=0’dır.
• Tam dengede ΣF de sıfır olmalıdır.
• Homojen çubuk ağırlığı orta noktadan etkir.
• Net kuvvet sıfır olması net torkun sıfır olması değildir.
• Tork birimi N·m’dir ama Joule denmez.

Tork Kısa Özeti

Tork → F·d

Genel → Frsinθ

Kuvvet kolu → dik uzaklık

Dönme noktasından geçen kuvvet → τ=0

Dik kuvvet → maksimum tork

Net tork → işaretli toplam

Dönme dengesi → Στ=0

Tam denge → ΣF=0 ve Στ=0

Homojen çubuk → ağırlık merkezde

Kaldıraç → F₁d₁=F₂d₂