AYT Kimya Karbon Kimyasına Giriş Ders Notu

Karbon Kimyasına Giriş – Ders Notu

Organik Bileşikler

Karbon içeren, çoğunlukla karbon ve hidrojenli bileşiklerdir. CO, CO₂, karbonat, siyanür ve karbürler inorganiktir.

Örnek: CH₄ organik, CaCO₃ inorganiktir.

Hibritleşme

sp³: 4 σ, dört yüzlü, 109,5°. sp²: 3 σ + 1 π, düzlem üçgen, 120°. sp: 2 σ + 2 π, doğrusal, 180°.

σ ve π Bağları

Tekli bağ 1 σ; çift bağ 1 σ + 1 π; üçlü bağ 1 σ + 2 π.

Örnek: C₂H₄ → 5 σ ve 1 π. C₂H₂ → 3 σ ve 2 π. C₃H₈ → 10 σ.

Hidrokarbonlar

Alkan CnH2n+2, alken CnH2n, alkin CnH2n−2.

Örnek: 5 karbonlu alkan C₅H₁₂; 3 karbonlu alken C₃H₆; 4 karbonlu alkin C₄H₆.

Formüller

Molekül formülü = (basit formül)ₙ.

Örnek: CH₂ basit formüllü, 56 g/mol bileşik C₄H₈’dir.

Mol, Kütle ve Yüzde

Örnek: 0,2 mol C₂H₆ = 6 g. CH₄’te C yüzdesi %75.

İzomerlik

Aynı molekül formülü, farklı yapı. C₄H₁₀ için 2, C₅H₁₂ için 3 izomer vardır.

Geçmiş AYT Soru Kalıpları

• organik ve inorganik ayrımı,
• hibritleşme ve geometri,
• σ ve π bağı sayma,
• basit ve molekül formülü,
• izomerlik.

Sık Karıştırılanlar

• Karbon içeren her bileşik organik değildir.
• π bağı yalnızca çift ve üçlü bağlarda bulunur.
• Hibritleşme σ bağı sayısından bulunur.

Kısa Özet

Karbon dört bağ yapar. σ bağı sayısı hibritleşmeyi belirler. Çift ve üçlü bağlarda σ’ya ek π bağı vardır. Formül sorularında mol oranını bul.