AYT Türk Dili ve Edebiyatı Tanzimat Edebiyatı Ders Notu

Tanzimat Edebiyatı Ders Notu

Başlangıç

1860

Tercüman-ı Ahval → Şinasi + Agâh Efendi

İlk özel gazete

Birinci Dönem

Toplum için sanat

Vatan, hürriyet, adalet

Halkı eğitme

Romantizm

Şinasi

Namık Kemal

Ziya Paşa

Ahmet Mithat

Şemsettin Sami

Ahmet Vefik Paşa

İkinci Dönem

Sanat için sanat eğilimi

Bireysel konular

Realizm / natüralizm

Recaizade Mahmut Ekrem

Abdülhak Hamit Tarhan

Sami Paşazade Sezai

Nabizade Nâzım

Muallim Naci

Şinasi

Şair Evlenmesi → ilk Batılı tiyatro

Durub-ı Emsal-i Osmaniye → atasözleri

Namık Kemal

Vatan + hürriyet

İntibah → ilk edebî roman

Cezmi → ilk tarihî roman

Vatan Yahut Silistre

Tahrib-i Harabat

Ziya Paşa

Şiir ve İnşa → halk şiiri

Harabat → divan şiirine yakınlık

Zafername → hiciv

Ahmet Mithat

Halkı eğitme

Felatun Bey ile Rakım Efendi

Letaif-i Rivayat

Şemsettin Sami

Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat → ilk yerli roman

Kamus-ı Türki

Recaizade

Araba Sevdası → ilk realist roman

Zemzeme

Talim-i Edebiyat

Abdülhak Hamit

Şair-i Âzam

Makber → ölüm/metafizik

Sahra → doğa

Sami Paşazade Sezai

Sergüzeşt → esaret

Küçük Şeyler → modern kısa hikâye

Nabizade Nâzım

Karabibik → köy

Zehra → natüralist etki

Muallim Naci

Demdeme

Lügat-ı Naci

Eski-yeni arasında denge

Sık Karıştırılan Noktalar

• 1860 → başlangıç.
• Tercüman-ı Ahval → ilk özel gazete.
• Şair Evlenmesi → Şinasi.
• İntibah → ilk edebî roman.
• Cezmi → ilk tarihî roman.
• Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat → ilk yerli roman.
• Araba Sevdası → ilk realist roman.
• Karabibik → köy yaşamı.
• Sergüzeşt → esaret.
• Makber → Abdülhak Hamit.
• Şiir ve İnşa ↔ Harabat → Ziya Paşa.
• Zemzeme ↔ Demdeme → Recaizade-Muallim Naci.

Tanzimat Edebiyatı Kısa Özeti

Şinasi → ilkler

Namık Kemal → vatan/hürriyet

Ziya Paşa → eski-yeni

Ahmet Mithat → halkı eğitme

Şemsettin Sami → ilk yerli roman

Recaizade → realizm

Abdülhak Hamit → Makber

Sezai → Sergüzeşt

Nabizade → natüralizm

Muallim Naci → Demdeme