Kimya Bilimi – Hızlı Tekrar

Kimya Bilimi – Hızlı Tekrar

Bu içerik, Kimya Bilimi konusunu sınav öncesinde kısa sürede tekrar etmek için hazırlanmıştır.

1. Kimya Neyi İnceler?

Kimya;

• Maddenin yapısını
• Bileşimini
• Özelliklerini
• Maddeler arası etkileşimleri
• Kimyasal değişimleri

inceler.

1. Simya

Kimya bilim hâline gelmeden önce yapılan madde çalışmalarına simya denir.

Simyacıların amaçları arasında:

• Metalleri altına dönüştürmek
• Ölümsüzlük iksirini bulmak
• Hastalıkları tedavi edecek maddeler geliştirmek

vardır.

1. Simya Neden Bilim Değildir?

Çünkü:

• Sistematik değildir.
• Bilimsel yönteme tam olarak dayanmaz.
• Nicel ölçümler yeterli değildir.
• Sonuçlar her zaman tekrarlanabilir değildir.

1. Simyanın Kimyaya Katkısı

Simyacılar;

• Damıtma
• Süzme
• Kristallendirme
• Özütleme
• Isıtma

gibi yöntemleri kullanmıştır.

Ayrıca:

• Cam
• Seramik
• Sabun
• Boya
• Parfüm

gibi ürünlerin geliştirilmesine katkı sağlamışlardır.

1. Empedokles

Maddenin dört temel unsurdan oluştuğunu savunmuştur:

• Toprak
• Su
• Hava
• Ateş

1. Demokritos

Maddenin bölünemeyen küçük taneciklerden oluştuğunu ileri sürmüştür.

Bu taneciklere:

Atomos

adını vermiştir.

1. Cabir bin Hayyan

Özellikle:

• Deneysel çalışmalar
• Damıtma
• Kristallendirme
• Saflaştırma
• Laboratuvar araçları

ile ilişkilendirilir.

1. Robert Boyle

Element kavramının gelişmesine katkı sağlamıştır.

1. Antoine Lavoisier

Deneylerde nicel ölçümlere önem vermiştir.

Kütlenin Korunumu Kanunu ile ilişkilidir.

1. Kimyanın Alt Disiplinleri

Başlıca alt disiplinler:

• Analitik kimya
• Organik kimya
• Anorganik kimya
• Fizikokimya
• Biyokimya
• Polimer kimyası

1. Analitik Kimya

Maddelerin bileşimini ve miktarını inceler.

Nitel analiz: Ne var?

Nicel analiz: Ne kadar var?

1. Organik Kimya

Temel olarak karbon bileşiklerini inceler.

1. Anorganik Kimya

Organik kimyanın dışında kalan birçok maddeyi inceler.

Örnek:

• Metaller
• Mineraller
• Tuzlar
• Asitler
• Bazlar

1. Fizikokimya

Kimyasal olayların fiziksel yönlerini inceler.

Özellikle:

• Enerji
• Tepkime hızı
• Denge
• Sıcaklık
• Basınç

1. Biyokimya

Canlılardaki kimyasal olayları inceler.

Örnek:

• Protein
• Enzim
• Yağ
• Karbonhidrat
• Metabolizma

1. Polimer Kimyası

Büyük moleküllü yapıları inceler.

Örnek:

• Plastik
• Kauçuk
• Naylon
• Teflon

1. Kimyanın Çalışma Alanları

Kimya;

• İlaç
• Petrokimya
• Gıda
• Gübre
• Tekstil
• Boya
• Kozmetik
• Temizlik
• Enerji
• Çevre

gibi alanlarda kullanılır.

1. Element Sembolleri

Elementler sembollerle gösterilir.

Örnek:

H → Hidrojen

O → Oksijen

N → Azot

C → Karbon

Na → Sodyum

Fe → Demir

Cu → Bakır

Ag → Gümüş

Au → Altın

1. Sembol Yazımı

Tek harfli sembol:

Büyük harfle yazılır.

Örnek: H

İki harfli sembol:

İlk harf büyük, ikinci harf küçük yazılır.

Örnek: Na Cl Fe

1. Element ve Bileşik

Element: Sembolle gösterilir.

Bileşik: Formülle gösterilir.

Örnek:

O → Element sembolü

H₂O → Bileşik formülü

NaCl → Bileşik formülü

1. Laboratuvar Güvenliği

Laboratuvarda:

• Önlük kullanılmalıdır.
• Gerekirse koruyucu gözlük takılmalıdır.
• Kimyasalların tadına bakılmamalıdır.
• Kimyasallar doğrudan koklanmamalıdır.
• Etiketsiz madde kullanılmamalıdır.
• Maddeler rastgele karıştırılmamalıdır.
• Yiyecek ve içecek tüketilmemelidir.

1. Asitlerin Seyreltilmesi

Derişik asit yavaşça suya eklenir.

1. Yanıcı Madde

Kolay tutuşabilen maddeleri gösterir.

Alevden ve yüksek sıcaklıktan uzak tutulmalıdır.

1. Patlayıcı Madde

Darbe, ısı veya sürtünme gibi etkilerle patlama riski bulunan maddeleri gösterir.

1. Oksitleyici Madde

Yanmayı başlatabilir veya hızlandırabilir.

1. Aşındırıcı Madde

Cilde, gözlere veya metallere zarar verebilir.

Bazı kuvvetli asit ve bazlar aşındırıcıdır.

1. Zehirli Madde

Az miktarda bile ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

1. Tahriş Edici Madde

Cilt, göz veya solunum yollarında tahrişe neden olabilir.

1. Çevre İçin Tehlikeli Madde

Doğaya ve özellikle su canlılarına zarar verebilir.

1. Basınçlı Gaz

Basınç altında gaz içeren kapları belirtir.

Isıtılması veya zarar görmesi tehlikeli olabilir.

1. Temel Laboratuvar Araçları

Beherglas: Sıvı bulundurma ve karıştırma

Erlenmayer: Karıştırma ve deneyler

Mezür: Sıvı hacmi ölçme

Pipet: Belirli miktarda sıvı aktarma

Büret: Kontrollü sıvı ekleme

Balon joje: Belirli hacimde çözelti hazırlama

Deney tüpü: Küçük miktarlarda deney

Huni: Aktarma ve süzme

Kroze: Yüksek sıcaklıkta ısıtma

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Simya bilim değildir.
• Simya kimyanın gelişmesine katkı sağlamıştır.
• Demokritos'un atom görüşü deneysel değildir.
• Cabir bin Hayyan deneysel çalışmalarla ilişkilidir.
• Boyle element kavramıyla ilişkilidir.
• Lavoisier nicel ölçüm ve Kütlenin Korunumu ile ilişkilidir.
• Analitik kimya madde analizi yapar.
• Biyokimya canlı sistemleri inceler.
• Fizikokimya enerji, hız ve denge ile ilgilenir.
• Polimer kimyası plastik ve büyük molekülleri inceler.
• Karbon içeren her madde organik değildir.
• Element sembollerinde büyük-küçük harf önemlidir.
• Element sembolle, bileşik formülle gösterilir.
• Kimyasallar doğrudan koklanmaz.
• Asit suya eklenir.
• Yanıcı ve oksitleyici aynı değildir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Kimya: Maddenin yapısı, özellikleri ve dönüşümleri

Simya: Bilim değildir

Demokritos: Atomos

Cabir bin Hayyan: Deneysel çalışmalar

Boyle: Element kavramı

Lavoisier: Kütlenin Korunumu

Analitik: Madde analizi

Organik: Temel olarak karbon bileşikleri

Anorganik: Metaller, mineraller, tuzlar

Fizikokimya: Enerji, hız, denge

Biyokimya: Canlılardaki kimya

Polimer: Plastik, kauçuk, naylon

Element: Sembol

Bileşik: Formül

Kimyasal: Doğrudan koklanmaz

Asit: Suya eklenir

Yanıcı: Kolay tutuşur

Oksitleyici: Yanmayı hızlandırabilir

Kendini Kontrol Et

1. Simya ile kimya arasındaki temel farkı açıklayabiliyor musun?

1. Demokritos, Cabir bin Hayyan, Boyle ve Lavoisier'i temel katkılarıyla eşleştirebiliyor musun?

1. Analitik, organik, anorganik, fizikokimya, biyokimya ve polimer kimyasını ayırt edebiliyor musun?

1. Karbon içeren her bileşiğin neden organik olmadığını biliyor musun?

1. Element sembollerini doğru yazabiliyor musun?

1. Element ile bileşik gösterimini ayırt edebiliyor musun?

1. Laboratuvarda kimyasal maddelerin nasıl koklanması gerektiğini biliyor musun?

1. Asitlerin seyreltilmesinde doğru uygulamayı biliyor musun?

1. Yanıcı, oksitleyici, aşındırıcı ve zehirli madde sembollerini ayırt edebiliyor musun?

1. Temel laboratuvar araçlarını kullanım amaçlarıyla eşleştirebiliyor musun?