Konu Anlatımı / Ders Notu
Dağılım ve Değişkenlik Ölçüleri – Hızlı Tekrar
KPSS Alan Bilgisi İstatistik: Dağılım ve Değişkenlik Ölçüleri, hızlı tekrar.
Son 2 Dakikalık Tekrar
- **Açıklık R=max−min**.
- **IQR=Q3−Q1**.
- **Çeyrek sapma=IQR/2**.
- **Σ(x−ortalama)=0**.
- **Anakütle varyansı σ²=Σ(x−μ)²/N**.
- **Örneklem varyansı s²=Σ(x−x̄)²/(n−1)**.
- **Standart sapma SD=√varyans**.
- **Varyans birimi kareli, standart sapma asıl birimdedir**.
- **Varyans ve standart sapma sıfır veya pozitiftir**.
- **Hepsi aynı değer → SD=0**.
- **n=1 örneklem varyansı tanımsız**.
- **Frekanslı varyans: Σf(x−x̄)²/(n−1)**, örneklem için.
- **Gruplu seri: sınıf orta noktasıyla yaklaşık**.
- **Ortalama mutlak sapma=Σ|x−x̄|/n**.
- **Medyan mutlak sapması farklı MAD tanımıdır**.
- **CV=(s/x̄)×100**, uygun koşullarda.
- **x̄=0 ise CV tanımsız**.
- **y=ax+b → Var(y)=a²Var(x)**.
- **y=ax+b → SD(y)=|a|SD(x)**.
- **z=(x−μ)/σ**.
- **Z pozitif → ortalamanın üstünde**.
- **Tukey alt çit=Q1−1,5IQR**.
- **Tukey üst çit=Q3+1,5IQR**.
- **Normal μ±1σ≈%68, ±2σ≈%95, ±3σ≈%99,7**.
- **Chebyshev k=2: en az %75**.
- **Standart hata s/√n, standart sapma s değildir**.
Mini Hesaplar
- 2,4,6 → ortalama 4, kareli sapmalar toplamı **8**.
- Aynı dizi anakütle varyansı **8/3**, örneklem varyansı **4**.
- Aynı dizi örneklem standart sapması **2**.
- Q1=8, Q3=20 → **IQR=12**, çeyrek sapma **6**.
- Ortalama 100, SD=20 → **CV=%20**.
- μ=50, σ=10, x=70 → **z=+2**.
- x'in SD'si 3, y=−2x+7 → yeni SD **6**.
Göreli Yayılım ve Aykırılar
- A grubu ortalama=100, SD=20 → CV=%20.
- B grubu ortalama=50, SD=15 → CV=%30.
- B'nin göreli yayılımı daha yüksek.
- Q1=10, Q3=20 → IQR=10, alt çit=−5, üst çit=35.
- 40 potansiyel aykırıdır; otomatik silinmez.
Ölçek Değişimi
- Tüm değerlere +5 → varyans/SD **değişmez**.
- Tüm değerleri ×3 → SD **×3**, varyans **×9**.
- Tüm değerleri ×(−2) → SD **×2**, varyans **×4**.
Genel ve Normal Dağılım
- Normal kabul edilen dağılımda μ±2σ yaklaşık %95.
- Chebyshev için k=2, sonlu varyansta en az %75.
- İki yüzde aynı iddia değildir.
- Standart hata, örneklem ortalamasının belirsizliğidir.
Kendini Kontrol Et
- Açıklık? **max−min**.
- IQR? **Q3−Q1**.
- Örneklem varyansı paydası? **n−1**.
- Anakütle varyansı paydası? **N**.
- Standart sapma? **Varyansın karekökü**.
- SD negatif olabilir mi? **Hayır**.
- Tüm değerler eşitse SD? **0**.
- Ortalama etrafındaki sapmalar toplamı? **0**.
- Varyans birimi? **Ölçü biriminin karesi**.
- CV? **100×SD/ortalama** (uygun koşul).
- Ortalama sıfırken CV? **Tanımsız**.
- x→x+5 dönüşümünde varyans? **Değişmez**.
- x→3x dönüşümünde SD? **3 katına çıkar**.
- x→3x dönüşümünde varyans? **9 katına çıkar**.
- Z puanı +2 ne demek? **Ortalamanın 2 SD üstü**.
- IQR üst çiti? **Q3+1,5IQR**.
- Normal ±1σ yaklaşık yüzde? **%68**.
- Normal ±2σ yaklaşık yüzde? **%95**.
- Chebyshev ±2σ en az yüzde? **%75**.
- Standart hata ile standart sapma aynı mı? **Hayır**.
Sınavda En Çok Karıştırılanlar
- Açıklık / IQR.
- Sapmalar toplamı / sapma kareleri.
- Anakütle N / örneklem n−1.
- Varyans / standart sapma.
- Kareli birim / orijinal birim.
- Frekanslı / gruplanmış tahmini varyans.
- Ortalama mutlak / medyan mutlak sapması.
- Standart sapma / CV.
- CV'de sıfır ortalama.
- Ortak ekleme / ortak çarpma.
- Z puanı / ham puan.
- IQR çiti / veri silme.
- Normal ampirik kural / Chebyshev.
- Standart sapma / standart hata.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
Kolay
Testi ÇözKPSS Alan Bilgisi İstatistik Dağılım ve Değişkenlik Ölçüleri - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
Orta
Testi ÇözKPSS Alan Bilgisi İstatistik Dağılım ve Değişkenlik Ölçüleri - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
Zor
Testi ÇözKPSS Alan Bilgisi İstatistik Dağılım ve Değişkenlik Ölçüleri - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
Karma
Testi ÇözKPSS Alan Bilgisi İstatistik Dağılım ve Değişkenlik Ölçüleri - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
PDF İndirme
PDF İNDİR · PremiumBu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.