Konu Anlatımı / Ders Notu
Olasılık ve Olasılık Dağılımları – Hızlı Tekrar
KPSS Alan Bilgisi İstatistik: Olasılık ve Olasılık Dağılımları, hızlı tekrar.
Son 2 Dakikalık Tekrar
Temel: 0≤P(A)≤1; P(S)=1; P(Aᶜ)=1−P(A). İki olay için P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B).
Koşullu olasılık P(A|B)=P(A∩B)/P(B). Toplam olasılık P(A)=ΣP(A|Bᵢ)P(Bᵢ). Bayes'te P(Bⱼ|A)=[P(A|Bⱼ)P(Bⱼ)]/P(A).
Sayma: P(n,r)=n!/(n−r)!; C(n,r)=n!/[r!(n−r)!]. Sıra önemliyse permütasyon, önemsizse kombinasyon.
Kesikli dağılım: Σp(x)=1; F(x)=P(X≤x). E(X)=Σxp(x); Var(X)=E(X²)−[E(X)]². E(aX+b)=aE(X)+b, Var(aX+b)=a²Var(X).
Bernoulli: tek deneme, E=p. Binom: n bağımsız deneme, E=np, Var=np(1−p). Poisson: olay sayısı, E=Var=λ. Geometrik: ilk başarı denemesi, E=1/p. Hipergeometrik: yerine koymadan çekim.
Sürekli dağılım: P(X=a)=0, aralık olasılığı yoğunluğun altında kalan alandır. Uniform U(a,b): E=(a+b)/2, Var=(b−a)²/12. Normal N(μ,σ²): Z=(X−μ)/σ.
Sınavda En Çok Karıştırılanlar
Koşullu olayın yeri: P(A|B)'de payda P(B)'dir, P(A) değildir.
Ayrık-bağımsız ayrımı: “kesişim sıfır” ve “çarpım eşitliği” farklı kurallardır.
Binom-geometrik ayrımı: sabit n deneme mi, ilk başarıya kadar değişen sayıda deneme mi?
Binom-hipergeometrik ayrımı: bağımsız deneme mi, yerine koymadan seçim mi?
Poisson parametresi: λ hem ortalama hem varyanstır; süre değişirse λ de değişir.
Normalde ikinci parametre: σ değil σ²'dir.
Sürekli-kesikli ayrımı: yoğunluğun f(x) değeri nokta olasılığı değildir.
Son Kontrol Soruları
- “Birinci olay olduktan sonra ikinci olayın olasılığı nedir?” deniyorsa koşullu olasılık hesabı yapılır.
- “Belli sayıdaki denemede tam k başarı” binom dağılımına işaret eder; denemeler bağımsız ve p sabit olmalıdır.
- “İlk başarıya kadar deneme sayısı” geometrik dağılımdır; ilk başarı ilk denemedeyse X=1 olur.
- “Sabit zamanda gerçekleşen çağrı sayısı” için Poisson uygun olabilir; sürenin uzunluğu parametreyi değiştirir.
- “Ortalamadan kaç standart sapma uzakta?” sorusu için z=(x−μ)/σ hesaplanır.
- Sayma sorusunda aynı grubun farklı sıralanması ayrı sonuç sayılıyorsa permütasyon, sayılmıyorsa kombinasyon kullanılır.
- Rastgele değişkenin aralığında alan aranan sürekli modellerde sınır noktasının tek başına eklenmesi olasılığı değiştirmez.
Kendini Kontrol Et
- A olayının olasılığı 0,35 ise gerçekleşmeme olasılığı kaçtır? Yanıt: 0,65; 1−0,35.
- Bağımsız iki olayın kesişim olasılığı nasıl bulunur? Yanıt: P(A)×P(B). Ayrık olaylarda ise kesişim sıfırdır.
- B gerçekleşmişken A olasılığı hangi payda ile hesaplanır? Yanıt: P(B); P(A|B)=P(A∩B)/P(B).
- Yerine koymadan çekilen ürünler arasındaki başarı sayısı hangi dağılımdadır? Yanıt: Hipergeometrik.
- Beş bağımsız denemede başarı sayısı hangi dağılımdadır? Yanıt: Binom; n=5 ve başarı olasılığı p ile.
- Bir aralıkta ortalama λ olay varsa Poisson modelinin ortalama ve varyansı nedir? Yanıt: İkisi de λ.
- Geometrik değişken ilk başarıya kadar deneme sayısıysa en küçük değeri kaçtır? Yanıt: 1.
- X∼N(50,100) normal dağılımında standart sapma kaçtır? Yanıt: 10; ikinci parametre varyanstır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
KPSS Alan Bilgisi İstatistik Olasılık ve Olasılık Dağılımları - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
KPSS Alan Bilgisi İstatistik Olasılık ve Olasılık Dağılımları - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
KPSS Alan Bilgisi İstatistik Olasılık ve Olasılık Dağılımları - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
KPSS Alan Bilgisi İstatistik Olasılık ve Olasılık Dağılımları - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.