Konu Anlatımı / Ders Notu

Dönen Varlıklar: Hazır Değerler, Menkul Kıymetler ve Ticari Alacaklar – Ders Notu

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe: Dönen Varlıklar: Hazır Değerler, Menkul Kıymetler ve Ticari Alacaklar, ders notu.

Dönen Varlıklar – Ders Notu

Konu Özeti

Tekdüzen sınıf **1** dönen varlıklardır. Bu derste **10 Hazır Değerler, 11 Menkul Kıymetler, 12 Ticari Alacaklar** konu edilir. Aktif hesaplar normalde borç bakiyesi, **103, 119, 122 ve 129** gibi aktifi düzenleyici (-) hesaplar normalde alacak bakiyesi verebilir.

Hazır Değerler: 100–108

  • **100 Kasa:** işletmedeki nakit. Tahsilat **borç**, ödeme **alacak**.
  • **101 Alınan Çekler:** başkalarından alınan, henüz tahsil edilmemiş çek. Alınması **borç**, tahsil edilmesi **alacak**.
  • **102 Bankalar:** banka mevduatı. Para girişi **borç**, çıkışı **alacak**.
  • **103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-):** işletmenin verdiği ve bankadan henüz ödenmemiş çekler. Çek verilince **alacak**, bankadan ödenince **borç**.
  • **108 Diğer Hazır Değerler:** uygun diğer hazır değer niteliğindeki kalemler.

Menkul Kıymetler: 110–119

  • **110:** Hisse Senetleri.
  • **111:** Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları.
  • **112:** Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonoları.
  • **118:** Diğer Menkul Kıymetler.
  • **119:** Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı **(-)**.

**Örnek:** bankadan 20.000 TL uygun pay alımı → **110 borç / 102 alacak**. Brüt menkul kıymet 40.000, 119 karşılık 3.000 → **net 37.000 TL**. Finansal raporlama standartlarının özel değerleme kuralları ayrıca değerlendirilir.

Ticari Alacaklar: 120–129

  • **120 Alıcılar:** asıl ticari faaliyet nedeniyle doğan **senetsiz** alacak.
  • **121 Alacak Senetleri:** ticari faaliyet nedeniyle doğan **senetli** alacak.
  • **122 Alacak Senetleri Reeskontu (-):** senedin dönem sonu değerini düzenleyen eksi hesap.
  • **126 Verilen Depozito ve Teminatlar:** ticari nitelikli geri alınabilir teminatlar.
  • **127 Diğer Ticari Alacaklar:** uygun başka ticari alacak kalemleri.
  • **128 Şüpheli Ticari Alacaklar:** şüpheli sınıfa alınan ticari alacağın brüt tutarı.
  • **129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-):** koşulları varsa ayrılan karşılığın eksi hesabı.

**Vadeli hizmet satışı:** 120 borç / satış geliri alacak. **Eski alacak tahsili:** 102 borç / 120 alacak. **Senede bağlama:** 121 borç / 120 alacak. **Şüpheli sınıflama:** 128 borç / 120 alacak. **Uygun karşılık:** ilgili gider borç / 129 alacak. KDV ve diğer unsur olmadığı varsayımı geçerlidir.

Bakiye ve Net Değer

  • 102 Bankalar borç toplamı 75.000, alacak toplamı 25.000 → **50.000 TL borç bakiye**.
  • 121 Alacak Senetleri 80.000, 122 Reeskont 5.000 → **75.000 TL net**.
  • 128 Şüpheli Ticari Alacaklar 42.000, 129 Karşılık 12.000 → **30.000 TL net**.
  • 110–118 brüt yatırım 62.000, 119 Karşılık 7.000 → **55.000 TL net**.

Sık Karıştırılan Noktalar

  • 100 fizikî nakit / 102 banka mevduatı.
  • 101 alınan çek / 103 verilen çek (-).
  • 110 yatırım amaçlı pay / 120 satıştan müşteri alacağı.
  • 111 özel kesim / 112 kamu kesimi borçlanma aracı.
  • 120 senetsiz / 121 senetli alacak / 122 reeskont (-).
  • 128 brüt şüpheli alacak / 129 karşılık (-).
  • Alacak tahsilatı / yeni gelir; karşılık / nakit çıkışı.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

İşlemin türünü seç: nakit, banka, alınan/verilen çek, menkul kıymet, müşteri alacağı, senet veya şüpheli alacak. Hesabın aktif mi düzenleyici mi olduğuna bak. Borç–alacak yönünü belirle. Yeni satış ile eski alacağın tahsilini ayrı düşün. Net tutarda (-) hesapları düş.

Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın

10/11/12 hesap gruplarını ve kodlarını ayırabilmeli, nakit–banka–çek hareketlerini kaydedebilmeli, 120/121/128 aktarımlarını yapabilmeli, 103/119/122/129 eksi hesaplarını tanıyabilmeli, brüt/net alacak ve menkul kıymet değerini çözebilmelisin.

Kısa Özet

  • **1:** dönen varlıklar; **10:** hazır değerler; **11:** menkul kıymetler; **12:** ticari alacaklar.
  • **100 Kasa / 102 Bankalar:** nakit ve mevduat; ikisi de aktif.
  • **101 Alınan Çekler:** aktif; **103 Verilen Çekler (-):** aktifi düzenleyici.
  • **110 pay**, **111 özel borçlanma**, **112 kamu borçlanma** aracı; **119 karşılık (-)**.
  • **120 Alıcılar:** senetsiz; **121 Alacak Senetleri:** senetli; **122 Reeskont (-)**.
  • **128 Şüpheli Ticari Alacaklar:** brüt; **129 Karşılık (-):** düzenleyici.
  • **Eski alacağın tahsili veya senede bağlanması yeni gelir yaratmaz.**
  • **Net değer = brüt ilgili varlık−aktifi düzenleyici ilgili hesap.**

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Dönen Varlıklar: Hazır Değerler, Menkul Kıymetler ve Ticari Alacaklar – Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Dönen Varlıklar: Hazır Değerler, Menkul Kıymetler ve Ticari Alacaklar – Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Dönen Varlıklar: Hazır Değerler, Menkul Kıymetler ve Ticari Alacaklar - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Dönen Varlıklar: Hazır Değerler, Menkul Kıymetler ve Ticari Alacaklar - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Dönen Varlıklar: Hazır Değerler, Menkul Kıymetler ve Ticari Alacaklar - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Dönen Varlıklar: Hazır Değerler, Menkul Kıymetler ve Ticari Alacaklar - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium