Konu Anlatımı / Ders Notu

Öz Kaynaklar, Gelir-Gider Hesapları ve Dönem Sonu İşlemleri – Ders Notu

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe: Öz Kaynaklar, Gelir-Gider Hesapları ve Dönem Sonu İşlemleri, ders notu.

Konu Özeti

**Öz kaynaklar = varlıklar − yükümlülükler.** Klasik planda **5 Öz Kaynaklar**, **6 Gelir Tablosu**, **69 Dönem Kârı/Zararı** hesapları temel gruplardır. Sermaye, yedek ve geçmiş kârlar birbirinden ayrılır; net satışlar ve brüt kâr hesaplanmadan dönem sonucuna geçilmez.

Öz Kaynak Kodları

| Kod | Hesap | |---|---| | 500 | Sermaye | | 501 | Ödenmemiş Sermaye (-) | | 520 | Hisse Senedi İhraç Primleri | | 540 | Yasal Yedekler | | 541 | Statü Yedekleri | | 542 | Olağanüstü Yedekler | | 570 | Geçmiş Yıllar Kârları | | 580 | Geçmiş Yıllar Zararları (-) | | 590 | Dönem Net Kârı | | 591 | Dönem Net Zararı (-) |

Gelir ve İndirim Hesapları

  • **600/601/602**: yurtiçi/yurtdışı/diğer brüt satışlar.
  • **610 Satıştan İadeler (-)**, **611 Satış İskontoları (-)**, **612 Diğer İndirimler (-)**.
  • **620 Satılan Mamuller Maliyeti (-)**, **621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)**, **622 Satılan Hizmet Maliyeti (-)**.
  • **630 Ar-Ge**, **631 Pazarlama-Satış-Dağıtım**, **632 Genel Yönetim** giderleri.
  • **642 Faiz Gelirleri**; **660/661** kısa/uzun vadeli borçlanma giderleri.
  • **750/760/770** giderlerin 7/A hesabında dönem boyunca izlenmesi ile **630/631/632** gelir tablosu işlevleri uygun yansıtma kapanışına bağlıdır.

Dönem Sonu Hesapları

  • **690 Dönem Kârı veya Zararı**: gelir ve giderler toplanır, vergi öncesi sonuç.
  • **691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)**: uygun dönem vergi gideri, karşılığı **370**.
  • **692 Dönem Net Kârı veya Zararı**: vergi sonrası hesaplanan sonuç.
  • **590 Dönem Net Kârı** ve **591 Dönem Net Zararı (-)**: sonucun öz kaynakta gösterilmesi.

**Dönem sonu akış:** geçici mizan → envanter/düzeltme → düzeltilmiş mizan → mali tablolar → hesapların kapatılması. İlgili dönemin gideri nakit ödenmese de doğabilir; amortisman tek başına nakit çıkışı değildir. Mizan eşitliği tüm kayıtların doğru olduğunu kanıtlamaz.

Örnekli Kâr Hesaplama

Brüt satış **600.000**, satış iadeleri **20.000**, iskontolar **10.000** → net satış **570.000**. Satış maliyeti **360.000** → brüt kâr **210.000**. Faaliyet gideri **120.000** → başka faaliyet kalemi yoksa faaliyet kârı **90.000**. Finansman gideri **15.000**, diğer ilgili gelir **5.000** → vergi öncesi kâr **80.000**. Verilen dönem vergi karşılığı **16.000** → net kâr **64.000 TL**.

Marj ve Öz Kaynak Analizi

**Brüt kâr marjı = brüt kâr/net satış ×100**, **net kâr marjı = net kâr/net satış ×100**. Örnek net satış 400.000, brüt kâr 160.000 → **%40**; net kâr 40.000 → **%10**. Öz kaynak kârlılığı için yaygın payda ortalama öz kaynaktır; sorunun verdiği yöntemi izle.

Sık Karıştırılan Noktalar

  • 500 sermaye / 501 henüz ödenmemiş sermaye (-).
  • 520 pay ihraç primi / 600 satış hasılatı.
  • 540 yasal / 542 olağanüstü yedek.
  • 570 geçmiş kâr / 590 dönem net kârı.
  • 580 geçmiş zarar / 591 dönem net zararı (-).
  • Brüt satış / net satış; 610 iade / 611 iskonto.
  • 620 mamul / 621 ticari mal / 622 hizmet maliyeti.
  • 770 dönem gider takibi / 632 gelir tablosu gideri.
  • 690 vergi öncesi / 692 vergi sonrası.
  • 691 dönem vergi gideri / 371 peşin vergi düzeltmesi.
  • Net kâr / nakit akışı; brüt kâr / net kâr.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

Öz kaynak sorusunda varlık−borcu veya 500−501i doğru kur. Gelir tablosunda sırasıyla brüt satışı netleştir, satış maliyetini düş, faaliyet ve finansman etkilerini dahil et, verilen vergiyi çıkar. Kâr marjında paydanın net satış olduğunu kontrol et; 690–692 ve 590/591 hesaplarını karıştırma.

Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın

Öz kaynak kalemlerini koduyla tanıyabilmeli; sermaye ödemesi, yedek, geçmiş yıl ve dönem sonucu hesaplarını ayırabilmeli; brüt/net satış, brüt kâr, faaliyet kârı ve net dönem kârını çözebilmeli; dönemsellik ve kapanış kayıtlarının mantığını açıklayabilmelisin.

Kısa Özet

  • **Öz kaynak = varlık−yabancı kaynak.**
  • **500 Sermaye; 501 Ödenmemiş Sermaye (-).**
  • **540 yasal, 542 olağanüstü yedek.**
  • **570 geçmiş kâr, 580 (-) geçmiş zarar.**
  • **590 net dönem kârı, 591 (-) net dönem zararı.**
  • **600/601 brüt satışlar; 610/611/612 (-) satış indirimleri.**
  • **620/621/622 (-) satışların maliyeti.**
  • **690 vergi öncesi; 691 vergi gideri; 692 net dönem sonucu.**
  • **Net satış−satış maliyeti = brüt satış kârı.**

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Öz Kaynaklar, Gelir-Gider Hesapları ve Dönem Sonu İşlemleri – Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Öz Kaynaklar, Gelir-Gider Hesapları ve Dönem Sonu İşlemleri – Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Öz Kaynaklar, Gelir-Gider Hesapları ve Dönem Sonu İşlemleri - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Öz Kaynaklar, Gelir-Gider Hesapları ve Dönem Sonu İşlemleri - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Öz Kaynaklar, Gelir-Gider Hesapları ve Dönem Sonu İşlemleri - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Öz Kaynaklar, Gelir-Gider Hesapları ve Dönem Sonu İşlemleri - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium