İlk Türk-İslam Devletlerinde Kültür ve Uygarlık Hızlı Tekrar

İlk Türk-İslam Devletlerinde Kültür ve Uygarlık – Hızlı Tekrar

Kritik Bilgiler

Kısa Hatırlatmalar

• **Atabeg:** melikin yetiştirilmesi. **Hâcib:** saray protokolü. **Vezir:** yönetim.
• **Kadı:** şer'î yargı. **Emîr-i dâd:** örfî adalet işleri.
• **Gulâm:** yetiştirilmiş asker. **Hassa:** hükümdara bağlı askerî birlik.
• **Vakıf:** hayır/eğitim hizmetlerinin finansmanı. **Kervansaray:** yol ve konaklama.

ÖSYM Soru Kalıpları

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• **Kutadgu Bilig:** siyaset/erdem. **Dîvânü Lugâti't-Türk:** dil/sözlük. **Atebetü'l-Hakâyık:** öğüt/ahlak. **Dîvân-ı Hikmet:** tasavvuf.
• **Nizâmiye:** Nizâmülmülk; **Celâlî Takvimi:** Melikşah–Ömer Hayyâm.
• **Türbe:** mezar; **dârüşşifâ:** sağlık; **imaret:** hayır/beslenme; **medrese:** eğitim.
• **Divan:** maliye ile teftişi birbirine karıştırmayın.

Sınavda Dikkat

Son 2 Dakikalık Tekrar

1. **Atabeg – melik**; **hâcib – saray**; **kadı – hukuk**.
2. **İstifâ – maliye**; **Arz – ordu**; **İşrâf – teftiş**; **Tuğrâ – yazışma**.
3. **İktâ – gelir/hizmet**; **vakıf – sosyal amaç**; **gulâm – asker**.
4. **Kutadgu Bilig – Yusuf**; **DLT – Mahmud**; **Siyâsetnâme – Nizâmülmülk**.
5. **Nizâmiye – Nizâmülmülk**; **Celâlî – Melikşah/Ömer Hayyâm**.

Kendini Kontrol Et

1. **Arz divanı neyle ilgilenir?** Askerî işler.
2. **İşrâf divanı neyle ilgilenir?** Denetim.
3. **İktâ sahibinin toprağın mutlak maliki olduğu söylenebilir mi?** Hayır.
4. **Melikin eğitimi hangi görevliyle ilişkilidir?** Atabeg.
5. **Kutadgu Bilig'in yazarı kimdir?** Yusuf Has Hâcib.
6. **Türk dili sözlüğünün adı?** Dîvânü Lugâti't-Türk.
7. **Celâlî takvimi hangi sultan zamanında?** Melikşah.
8. **Dârüşşifânın işlevi?** Sağlık/tedavi.