Yazım Kuralları Ders Notu

Yazım Kuralları – Ders Notu

de/da, ki ve mi: görevine göre yazım

| Yapı | Yazım | Örnek | Hızlı ölçüt | |---|---|---|---| | Bağlaç **de/da** | Ayrı | *Ben de gelirim.* | “Ayrıca” anlamı | | Bulunma **-de/-da** | Bitişik | *Evde, kitapta* | Yer/durum anlamı; -te/-ta olabilir | | Bağlaç **ki** | Ayrı | *Biliyorum ki* | İki yargı bağlar | | Aitlik/sıfat **-ki** | Bitişik | *Masadaki, dünkü* | Adı belirler/aitlik | | Soru eki **mı/mi** | Ayrı | *Gelecek misin?* | Kişi eki mi'ye bitişir |

**Kalıplaşmış bitişik ki bağlaçları:** *belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki.*

Ayrı ve bitişik sözcükler

• **Şey ayrı:** *bir şey, her şey, hiçbir şey*.
• **Belirsizlik bitişik:** *biraz, birkaç, birçok, birtakım, herhangi, hiçbir, hiçbiri*.
• **Anlama göre:** *bir takım* = ekip; *birtakım* = bazı.
• **İkileme ayrı:** *yan yana, peş peşe, iç içe, art arda, ardı ardına*.
• **Pekiştirme bitişik:** *masmavi, yemyeşil, simsiyah, sapasağlam, kupkuru*.
• **Ses olayı yoksa yardımcı fiil ayrı:** *fark etmek, kabul etmek, not etmek, terk etmek*.
• **Ses olayı varsa birleşik:** *hissetmek, affetmek, zannetmek, emretmek, kaybolmak*.
• **Kalıplaşmış:** *pazartesi, nasıl* bitişik.

Büyük harf kullanımı

| Alan | Doğru biçim | |---|---| | Dil, millet | Türkçe, İngilizce, Türk | | Yer adları | Ankara, Ege Denizi, Van Gölü | | Kurumlar | Türk Dil Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi | | Tarih/olay | 29 Ekim 2026; Kurtuluş Savaşı | | Yön | Doğu Anadolu Bölgesi; Türkiye'nin **doğusu** | | Belirsiz gün/ay | *pazartesi görüşürüz, gelecek eylül* | | Eser başlığında bağlaç | *Suç ve Ceza, Leyla ile Mecnun* |

Kesme işareti

• **Şehir/kişi özel adı + çekim eki:** *Ankara'ya, Ayşe'nin, Türkiye'de*.
• **Kurum/kuruluş adı + ek:** *Türk Dil Kurumundan, Ankara Üniversitesine* (**kesmesiz**).
• **Özel ad + yapım/çokluk eki:** *Ankaralı, Türkçenin, Ahmetler* (**kesmesiz**).
• **Kısaltma + ek:** *TDK'nin, TBMM'nin, ABD'de* (**kesmeli, okunuşa uygun**).
• **Rakam + ek:** *2026'da, 8'inci*.

Sayılar ve sık yanlış yazılanlar

• Binlik: **4.567**; ondalık: **15,2**.
• Sıra: **8.** veya **8'inci**; **8.'inci** değil.
• Üleştirme: **ikişer**, **2'şer** değil.
• Ölçü: **25 km**, **3 kg**.
• Doğru sözcükler: **yalnız, yanlış, sürpriz, tıraş, şoför, egzoz, makine**.

Sık karıştırılanlar

1. *Ben de* (bağlaç) / *bende* (bulunma).
2. *Dedi ki* (bağlaç) / *evdeki* (ek).
3. *Bir şey* (ayrı) / *birkaç* (bitişik).
4. *Bir takım* (ekip) / *birtakım* (bazı).
5. *Fark etmek* (ayrı) / *hissetmek* (bitişik).
6. *Ankara'ya* (kesme) / *Türk Dil Kurumuna* (kesme yok).
7. *29 Ekim* (belirli tarih, büyük) / *gelecek eylül* (genel, küçük).

Kısa Özet

**de/da** ve **ki** bağlaçken ayrı, ekken bitişik; **mi** ayrı yazılır. **Şey** ayrı, *birkaç/hiçbir* bitişiktir. İkileme ayrı, pekiştirme bitişiktir. Ses olayı olmayan yardımcı fiiller ayrı, türeme/düşme olanlar bitişik yazılır. Büyük harf, kesme ve sayı yazımında **anlam, özel adın niteliği ve ekin görevi** ölçüttür.