Yürütme – Cumhurbaşkanlığı Sistemi Hızlı Tekrar

Hızlı Tekrar – Yürütme ve Cumhurbaşkanlığı

Kritik Bilgiler

Kısa Hatırlatmalar

• Yürütme = Cumhurbaşkanı; yasama = TBMM.
• Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar Cumhurbaşkanınca atanır; kendisine karşı sorumludur.
• Milletvekili Cumhurbaşkanı, yardımcısı veya bakan olursa milletvekilliği sona erer.
• Makamın boşalmasında **45 gün içinde seçim**; geçici ayrılıkta yardımcının vekâleti.
• Soruşturma: **301 önerge, 360 açma, 400 sevk**.
• TBMM seçim yenileme kararı = **360**; Cumhurbaşkanının yenileme yetkisi de vardır.

ÖSYM Soru Kalıpları

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• 301 imza **soruşturma isteği**; 360 **açma**; 400 **Yüce Divana sevk**.
• 100.000 imza **aday gösterme**; seçilme için geçerli oyların çoğunluğu aranır.
• Olağan CBK siyasi haklarda düzenleme yapamaz; OHAL CBK'nın kendine özgü koşulları vardır.
• Kanunla açık düzenlenmiş alanda olağan CBK çıkarılamaz; aynı konuda sonraki kanun CBK'yı hükümsüz kılar.
• Cumhurbaşkanı yardımcısı TBMM'den güvenoyu almaz.
• İlk OHAL ilanı **6 ay**, uzatma **4 ay**, OHAL CBK'sının Mecliste görüşülme süresi **3 ay** (anayasal istisna saklı).
• Cumhurbaşkanı **bütçe teklif eder**, TBMM **bütçe kanunu yapar**.

Sınavda Dikkat

Son 2 Dakikalık Tekrar

1. Cumhurbaşkanı: 40 yaş, yükseköğrenim, 5 yıl, kural olarak iki dönem.
2. Aday gösterme: parti grupları / %5 ölçütündeki partiler / 100.000 seçmen.
3. CBK: yürütme alanı; haklar ve kanun alanlarıyla sınırlı; kanun üstün.
4. Yardımcılar ve bakanlar: Cumhurbaşkanı atar ve görevden alır.
5. Soruşturma: 301 / 360 / 400.
6. Seçim yenileme: TBMM 360; ikinci dönemde TBMM kararı özel üçüncü adaylık imkânı.
7. OHAL: ilk ilan en çok 6 ay; uzatma kural olarak en çok 4 ay.
8. Bütçe teklifi: Cumhurbaşkanı, malî yılbaşından en az 75 gün önce.

Kendini Kontrol Et

1. Yürütme yetkisi kime aittir? **Cumhurbaşkanına.**
2. Cumhurbaşkanlığı seçilme yaşı nedir? **40.**
3. İlk turda hangi çoğunluk gerekir? **Geçerli oyların salt çoğunluğu.**
4. Soruşturma açmak için kaç oy gerekir? **360.**
5. Yüce Divana sevk için kaç oy gerekir? **400.**
6. Olağan CBK ile siyasi haklar düzenlenebilir mi? **Hayır.**
7. Kanun ile CBK çatışırsa hangisi uygulanır? **Kanun.**
8. Makam boşalmasında kaç gün içinde seçim olur? **45 gün.**
9. TBMM 2. dönemde seçimleri yenilerse üçüncü adaylık mümkün mü? **Anayasa m. 116'nın özel koşuluyla evet.**
10. Bütçe kanun teklifini kim sunar? **Cumhurbaşkanı.**

**Kaynak:** https://www.anayasa.gov.tr/tr/mevzuat/anayasa/