Konu Anlatımı / Ders Notu
Bölme ve Bölünebilme Ders Notu
KPSS Ön Lisans Matematik bölme bağıntısı, 2–25 bölünebilme kuralları, bilinmeyen basamak ve kalan problemleri.
Bölme ve Bölünebilme — Ders Notu
Bölme Bağıntısı
**A=bölüm×bölen+kalan**, yani A=bq+r. Pozitif bölen b için **0≤r<b**. Örnek: 95=9×10+5; kalan 5. 178=12×14+10; kalan 10.
Bölünebilme Tablosu
| Bölen | Kısa kural | |---|---| | 2 | Son rakam çift | | 3 | Rakamlar toplamı 3’ün katı | | 4 | Son iki basamak 4’ün katı | | 5 | Son rakam 0 veya 5 | | 6 | Hem 2 hem 3 | | 8 | Son üç basamak 8’in katı | | 9 | Rakamlar toplamı 9’un katı | | 10 | Son rakam 0 | | 11 | Alternatif rakam toplamı 11’in katı | | 12 | Hem 3 hem 4 | | 15 | Hem 3 hem 5 | | 18 | Hem 2 hem 9 | | 25 | Son iki basamak 00,25,50,75 |
Bilinmeyen Rakam
- 4a6, 3’e tam bölünüyorsa 10+a=12,15,18 → a=2,5,8.
- 52a, 9’a tam bölünüyorsa 7+a=9 → a=2.
- 73a, 4’e tam bölünüyorsa 30+a=32 veya 36 → a=2,6.
- 5a4, 11’e tam bölünüyorsa 5−a+4=0 → a=9.
- 7a2, 6’ya bölünüyorsa sayı zaten çift; 9+a, 3’ün katı olmalı → a=0,3,6,9.
Kalanlarla İşlem
- N’nin b’ye kalanı r ise mN+k’nin kalanı **mr+k’nin b ile kalanı**dır.
- N’nin 8 ile kalanı 5 ise 3N+7’nin 8 ile kalanı: 3×5+7=22 → **6**.
- N’nin 7 ile kalanı 4 ise 2N+6’nın 7 ile kalanı: 2×4+6=14 → **0**.
- Çarpımda her sayının kalanı alınıp çarpılabilir; sonra yeniden kalan alınır.
Üslü Sayı Kalanı
- 2³≡1 (mod 7) → 2²⁰≡2²=4.
- 3²≡1 (mod 8) → 3¹⁵≡3.
- 5²≡1 (mod 6) → 5³⁰≡1.
- 2⁴≡1 ve 3⁴≡1 (mod 5) → 2²⁵+3¹²≡2+1=3.
Birlikte Bölünebilme
- 4 ve 6’nın EKOK’u 12; 48 ikisine de bölünür.
- 4 ve 9’un EKOK’u 36; üç basamaklı 36 katlarından sonu 2 olan ilk sayı 252’dir.
- “En küçük pozitif” sorusunda sıfır uygun değildir.
Kısa Özet
Önce **A=bq+r, 0≤r<b** bağıntısını ve bölenin kuralını belirle. 3/9 için rakamlar toplamı, 4/8 için son basamaklar; 6/12/18 için ortak kuralları kullan. Kalanlarda işlemi kalanla yap; kuvvetlerde döngüyü bul. Her sonuç için kalan ve rakam sınırlarını son kez denetle.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
KPSS Ön Lisans Matematik Bölme ve Bölünebilme - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
KPSS Ön Lisans Matematik Bölme ve Bölünebilme - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
KPSS Ön Lisans Matematik Bölme ve Bölünebilme - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
KPSS Ön Lisans Matematik Bölme ve Bölünebilme - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.