Konu Anlatımı / Ders Notu
Rasyonel Sayılar Ders Notu
KPSS Ön Lisans Matematik rasyonel sayılar, kesirlerde işlemler, ondalık gösterim, kesirli denklemler ve problemler.
Rasyonel Sayılar — Ders Notu
Tanım ve Gösterim
- **ℚ={a/b | a,b tam sayı; b≠0}**. Payda sıfır olamaz; 0/5=0 olabilir.
- Her tam sayı rasyoneldir: 7=7/1.
- 6/8=3/4; pay ve payda aynı sıfırdan farklı sayıya bölünür.
- −3/5=3/(−5); (−3)/(−5)=3/5.
Sıralama
- Pozitif kesirlerde ortak payda: 3/4=15/20 > 2/5=8/20.
- Paydaları pozitif yaptıktan sonra çapraz çarpım karşılaştırması yapılabilir.
- Negatif kesirlerde sıfıra yakın olan büyüktür: −1/4>−1/2.
İşlemler
- **Toplama/çıkarma:** Önce ortak payda, ardından payların işlemi.
- **Çarpma:** Pay×pay, payda×payda; mümkünse önceden sadeleştir.
- **Bölme:** İkinci kesrin tersini al ve çarp.
- **Kuvvet:** (a/b)²=a²/b² (b≠0).
- 1/2+1/4=3/4; 5/6−1/3=1/2.
- (2/3)×(3/4)=1/2; (4/5)÷(2/5)=2.
- (3/5)²=9/25; (2/3)⁻¹=3/2.
Ondalık ve Devirli Ondalıklar
- 0,5=1/2; 0,25=1/4; 0,125=1/8; 0,75=3/4.
- **0,(3)=1/3; 0,(6)=2/3; 0,(27)=3/11**.
- **0,1(6)=1/6; 0,2(7)=5/18**.
- **1,2(3)=37/30; 1,0(6)=16/15**.
- 0,1(6) ifadesinde sadece 6 devreder; 0,(16) ile aynı değildir.
Denklemler ve Mutlak Değer
- |−5/9|=5/9; mutlak değer negatif olamaz.
- x+1/3=5/6 → x=1/2.
- 2x−1/4=3/4 → x=1/2.
- a/18=5/6 → a=15.
- Sonucu denklemde yerine koyarak kontrol et.
Kesir Problemleri
- Bütünün 3/4’ü: bütün×3/4; 20×3/4=15.
- Bir sayının 2/5’i 18 → x=18×5/2=45.
- 120 TL’nin önce 1/4’ü, sonra kalanın 1/3’ü harcanırsa: 120×3/4×2/3=**60 TL** kalır.
- 240 kitabın 2/5’i matematik, kalanın 1/3’ü fen ise: 240×3/5×2/3=**96 kitap** diğer derslerdendir.
Kısa Özet
**Payda sıfır olamaz.** Toplama–çıkarma ortak payda, çarpma paylar/paydalarda çarpma, bölme ikinci kesrin tersiyle çarpma işlemini gerektirir. 0,1(6)=1/6 ve 0,2(7)=5/18 gibi devirli ondalıkları doğru oku. Kesirli denklemde sonucu yerine koy; art arda harcama sorularında her defasında **kalan miktar** üzerinden işlem yap.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
KPSS Ön Lisans Matematik Rasyonel Sayılar - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
KPSS Ön Lisans Matematik Rasyonel Sayılar - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
KPSS Ön Lisans Matematik Rasyonel Sayılar - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
KPSS Ön Lisans Matematik Rasyonel Sayılar - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.