Konu Anlatımı / Ders Notu
Anadolu'da İlk Türk Beylikleri ve Türkiye Selçukluları Ders Notu
KPSS Ön Lisans Tarih: İlk Anadolu Türk beylikleri, Türkiye Selçuklu Devleti, Miryokefalon, Yassıçemen, Kösedağ, ticaret ve kültür.
Anadolu'da İlk Türk Beylikleri ve Türkiye Selçukluları — Ders Notu
Önce Bu Tarihleri Bil
| Tarih | Olay | Kişi/taraf | | --- | --- | --- | | **1071** | Malazgirt | Büyük Selçuklu Alp Arslan–Bizans | | **1077** | Türkiye Selçuklu kuruluşu | Süleyman Şah, İznik | | **1096–1099** | I. Haçlı Seferi | I. Kılıç Arslan; Konya'ya başkent değişimi | | **1176** | Miryokefalon | II. Kılıç Arslan–Bizans; zafer | | **1230** | Yassıçemen | I. Alâeddin Keykubad–Harzemşahlar; zafer | | **1240** | Bâbailer | İç ayaklanma | | **1243** | Kösedağ | II. Gıyaseddin Keyhüsrev–Moğollar; yenilgi | | **1277** | Karamanoğlu Mehmet Bey'in kararı | Türkçenin devlet işlerindeki kullanımına vurgu | | **1308** | Türkiye Selçuklu siyasi sona erişi | Devletin sonu |
Beylik – Merkez – Eser
| İlk dönem beyliği | Merkezi/çevresi | Eser/kişi | | --- | --- | --- | | Saltuklular | Erzurum | Mama Hatun Külliyesi | | Danişmentliler | Sivas–Tokat | Yağıbasan Medresesi | | Mengücekliler | Erzincan–Divriği | Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası | | Artuklular | Mardin–Hasankeyf–Harput | El-Cezerî | | Çaka Beyliği | İzmir | Çaka Bey; ilk Türk denizcilik faaliyetleri |
**İkinci dönem:** Karamanoğulları (Karaman/Konya), Germiyanoğulları (Kütahya), Aydınoğulları (Aydın/İzmir), Saruhanoğulları (Manisa), Menteşeoğulları (Muğla), Candaroğulları (Kastamonu/Sinop), Karesioğulları (Balıkesir), Dulkadiroğulları (Maraş).
Hükümdarlar ve Olaylar
- **Süleyman Şah:** 1077 kuruluş; ilk başkent İznik.
- **I. Kılıç Arslan:** I. Haçlı Seferi ve Konya'nın başkent olması.
- **II. Kılıç Arslan:** 1176 Miryokefalon; Bizans'a karşı zafer.
- **I. Alâeddin Keykubad:** Alanya ve ticaretin güçlenmesi; 1230 Yassıçemen.
- **II. Gıyaseddin Keyhüsrev:** 1240 Bâbailer ve 1243 Kösedağ dönemi.
- **Karamanoğlu Mehmet Bey:** 1277 Türkçe kararı.
Kurumlar ve Ekonomi
- **Sinop:** Karadeniz; **Antalya–Alanya:** Akdeniz.
- **Kervansaray:** Yolcu ve ticaret malının konaklama/güvenliği.
- **Ahilik:** Esnaf dayanışması, meslek ahlakı.
- **Medrese:** Eğitim; **darüşşifa:** sağlık.
- **Vakıf:** Kamusal hizmete kaynak; **ikta:** vergi geliri tahsisi.
- **Kubadabad Sarayı:** Beyşehir Gölü kıyısı, Türkiye Selçuklu eseri.
Sınav Sorularında Karıştırılan Dört Fark
- **Malazgirt (1071)** ile **Miryokefalon (1176)**: İkisi de Bizans'a karşı Türk zaferi ama farklı devlet ve hükümdarlar.
- **Yassıçemen (1230)** ile **Kösedağ (1243)**: İlki Harzemşahlara karşı zafer, ikincisi Moğollara karşı yenilgi.
- **1243** ile **1308**: İlki ağır yenilgi ve otorite kaybı, ikincisi devletin siyasi sona erişi.
- **Çaka Beyliği** ile **Aydınoğulları**: İlki erken dönem İzmir denizci beyliği, ikincisi sonraki beylikler döneminden.
Kısa Özet
**1077 İznik–Süleyman Şah**, **I. Kılıç Arslan–Konya**, **II. Kılıç Arslan–Miryokefalon (1176)**, **I. Alâeddin Keykubad–Yassıçemen (1230)**, **II. Gıyaseddin Keyhüsrev–Kösedağ (1243)** eşleştirmelerini bil. İlk Türk beyliklerinde **Saltuk–Erzurum, Danişment–Sivas/Yağıbasan, Mengücek–Divriği, Artuk–Mardin/Cezerî, Çaka–İzmir** anahtardır. 1240 Bâbailer iç ayaklanması ve 1243 Kösedağ yenilgisi Selçuklu gücünü sarsar; 1308 siyasi sona eriş tarihidir. Kervansaray, Ahilik ve limanlar ekonomi; medrese, darüşşifa ve vakıflar toplumsal hizmet açısından ayırt edicidir.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
KPSS Ön Lisans Tarih Anadolu'da İlk Türk Beylikleri ve Türkiye Selçukluları - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
KPSS Ön Lisans Tarih Anadolu'da İlk Türk Beylikleri ve Türkiye Selçukluları - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
KPSS Ön Lisans Tarih Anadolu'da İlk Türk Beylikleri ve Türkiye Selçukluları - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
KPSS Ön Lisans Tarih Anadolu'da İlk Türk Beylikleri ve Türkiye Selçukluları - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.