Konu Anlatımı / Ders Notu

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi Ders Notu

KPSS Ön Lisans Tarih: Mondros, işgaller, cemiyetler, Samsun, Havza, Amasya, Erzurum, Sivas, Misak-ı Millî ve TBMM hazırlık dönemi.

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi — Ders Notu

Sınavda Bilinmesi Gereken Ana Çerçeve

**1918 Mondros ile 1920 TBMM'nin açılışı**, hazırlık döneminin temel sınav aralığıdır. **30 Ekim 1918 Mondros 7. madde** güvenlik gerekçeli işgal imkânı; **24. madde** doğu vilayetlerine ilişkin işgal ihtimaliyle anılır. **15 Mayıs 1919 İzmir Yunan işgali**, protesto ve direnişi hızlandırdı.

Yararlı Cemiyetler — Bölge

| Bölge/amaç | Cemiyet | | --- | --- | | Trakya | **Trakya Paşaeli** | | İzmir ve çevresi | **İzmir Müdafaa-i Hukuk**, **Redd-i İlhak** | | Doğu Anadolu | **Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk** | | Doğu Karadeniz | **Trabzon Muhafaza-i Hukuk** | | Çukurova | **Kilikyalılar** | | Basın, belge ve kamuoyu | **Millî Kongre** |

**Zararlı cemiyetler ayrımı:** **İngiliz Muhipleri = İngiliz himayesi**; **Wilson Prensipleri = Amerikan mandası**; **Mavri Mira = Yunan/Rum genişleme faaliyetleri**; **Pontus = Doğu Karadeniz'de Rum devleti iddiası**. Millî cemiyetler, Sivas Kongresi'nde **Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti** adıyla birleştirildi.

Kuvay-ı Millîye

Yerel ve gönüllü **düzensiz direniş birlikleri** işgaller karşısında ilk savunmayı örgütledi. Direnişi canlı tutmaları olumlu, **merkezî komuta ve disiplin eksikliği** düzenli orduya geçiş ihtiyacının önemli nedenidir. Düzenli orduyu **1919'da Samsun'da kurulmuş TBMM ordusu** diye adlandırma.

Samsun, Havza, Amasya

  • **19 Mayıs 1919 Samsun:** Mustafa Kemal **Dokuzuncu Ordu Kıtaatı Müfettişi** olarak geldi.
  • **28 Mayıs 1919 Havza Genelgesi:** **Mitingler ve protesto telgrafları**, kamuoyunu harekete geçirme.
  • **22 Haziran 1919 Amasya Genelgesi:** **“Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.”** İstanbul Hükûmeti'nin yetersizliği ve **Sivas'ta ulusal kongre** çağrısı.

**Havza = protesto**, **Amasya = millî irade + kongre çağrısı**.

Erzurum ve Sivas Kongreleri

**Erzurum (23 Temmuz–7 Ağustos 1919):** Bölgesel kongre, **ulusal kararlar**. **Vatan bir bütündür, bölünemez. Manda ve himaye kabul edilemez. Kuvay-ı Millîye etkin ve millî irade hâkim olacaktır.** **İlk Temsil Heyeti** kuruldu. Mustafa Kemal **8–9 Temmuz gecesi Erzurum'da** görevinden istifa etmişti.

**Sivas (4–11 Eylül 1919):** Ulusal nitelikte kongre. **Millî cemiyetlerin birleşmesi**, Temsil Heyeti'nin **ülke çapında temsil yetkisinin genişlemesi**, **İrade-i Milliye** gazetesinin yayımlanması, **Ali Fuat Paşa'nın Batı Anadolu Kuvay-ı Millîye komutanlığı**.

**Erzurum ilk Temsil Heyeti; Sivas genişleyen temsil ve cemiyet birliği.** Manda-himaye reddi iki kongrede de savunulmuştur.

Amasya Görüşmeleri ve Ankara

**20–22 Ekim 1919 Amasya Görüşmeleri:** İstanbul Hükûmeti adına **Salih Paşa**, Temsil Heyeti adına **Mustafa Kemal ve arkadaşları**. Millî teşkilatın **siyasi muhatap alınması**; meclisin toplanması gündemi. Bütün protokol maddelerinin uygulanması şart değildir.

**27 Aralık 1919 Ankara:** Mustafa Kemal ve Temsil Heyeti Ankara'ya geldi. **İrade-i Milliye = Sivas**, **Hâkimiyet-i Milliye = Ankara**.

Son Meclis-i Mebusan, Misak-ı Millî, TBMM

**12 Ocak 1920:** Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı İstanbul'da açıldı. **28 Ocak 1920:** **Misak-ı Millî** kabul edildi; **17 Şubat** kamuoyuna duyuruldu. Ulusal sınırlar ve **tam bağımsızlık**, Batı Trakya ile Kars-Ardahan-Batum için halk oylaması, kapitülasyonlara karşı çıkış, ilgili bölgelerin halk iradesi temel esaslardır.

**16 Mart 1920:** İstanbul **resmen işgal edildi**, Meclis-i Mebusan baskı ve tutuklamalarla etkisizleştirildi. **23 Nisan 1920:** **TBMM Ankara'da açıldı**.

Kısa Özet

**Mondros → İzmir işgali → Samsun → Havza → Amasya Genelgesi → Erzurum → Sivas → Amasya Görüşmeleri → Ankara → Son Meclis-i Mebusan/Misak-ı Millî → İstanbul'un resmî işgali → TBMM.**

Hazırlık dönemi **işgallere karşı yerel savunmanın ulusal siyasi teşkilata dönüşmesi** sürecidir. Sınavda olayın adını ezberlemek kadar **belge/kurum/karar/kapsam ayrımını** bilmek gerekir.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Ön Lisans Tarih Millî Mücadele Hazırlık Dönemi - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Ön Lisans Tarih Millî Mücadele Hazırlık Dönemi - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Ön Lisans Tarih Millî Mücadele Hazırlık Dönemi - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Ön Lisans Tarih Millî Mücadele Hazırlık Dönemi - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium