Konu Anlatımı / Ders Notu
Millî Mücadele Hazırlık Dönemi Ders Notu
KPSS Ön Lisans Tarih: Mondros, işgaller, cemiyetler, Samsun, Havza, Amasya, Erzurum, Sivas, Misak-ı Millî ve TBMM hazırlık dönemi.
Millî Mücadele Hazırlık Dönemi — Ders Notu
Sınavda Bilinmesi Gereken Ana Çerçeve
**1918 Mondros ile 1920 TBMM'nin açılışı**, hazırlık döneminin temel sınav aralığıdır. **30 Ekim 1918 Mondros 7. madde** güvenlik gerekçeli işgal imkânı; **24. madde** doğu vilayetlerine ilişkin işgal ihtimaliyle anılır. **15 Mayıs 1919 İzmir Yunan işgali**, protesto ve direnişi hızlandırdı.
Yararlı Cemiyetler — Bölge
| Bölge/amaç | Cemiyet | | --- | --- | | Trakya | **Trakya Paşaeli** | | İzmir ve çevresi | **İzmir Müdafaa-i Hukuk**, **Redd-i İlhak** | | Doğu Anadolu | **Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk** | | Doğu Karadeniz | **Trabzon Muhafaza-i Hukuk** | | Çukurova | **Kilikyalılar** | | Basın, belge ve kamuoyu | **Millî Kongre** |
**Zararlı cemiyetler ayrımı:** **İngiliz Muhipleri = İngiliz himayesi**; **Wilson Prensipleri = Amerikan mandası**; **Mavri Mira = Yunan/Rum genişleme faaliyetleri**; **Pontus = Doğu Karadeniz'de Rum devleti iddiası**. Millî cemiyetler, Sivas Kongresi'nde **Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti** adıyla birleştirildi.
Kuvay-ı Millîye
Yerel ve gönüllü **düzensiz direniş birlikleri** işgaller karşısında ilk savunmayı örgütledi. Direnişi canlı tutmaları olumlu, **merkezî komuta ve disiplin eksikliği** düzenli orduya geçiş ihtiyacının önemli nedenidir. Düzenli orduyu **1919'da Samsun'da kurulmuş TBMM ordusu** diye adlandırma.
Samsun, Havza, Amasya
- **19 Mayıs 1919 Samsun:** Mustafa Kemal **Dokuzuncu Ordu Kıtaatı Müfettişi** olarak geldi.
- **28 Mayıs 1919 Havza Genelgesi:** **Mitingler ve protesto telgrafları**, kamuoyunu harekete geçirme.
- **22 Haziran 1919 Amasya Genelgesi:** **“Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.”** İstanbul Hükûmeti'nin yetersizliği ve **Sivas'ta ulusal kongre** çağrısı.
**Havza = protesto**, **Amasya = millî irade + kongre çağrısı**.
Erzurum ve Sivas Kongreleri
**Erzurum (23 Temmuz–7 Ağustos 1919):** Bölgesel kongre, **ulusal kararlar**. **Vatan bir bütündür, bölünemez. Manda ve himaye kabul edilemez. Kuvay-ı Millîye etkin ve millî irade hâkim olacaktır.** **İlk Temsil Heyeti** kuruldu. Mustafa Kemal **8–9 Temmuz gecesi Erzurum'da** görevinden istifa etmişti.
**Sivas (4–11 Eylül 1919):** Ulusal nitelikte kongre. **Millî cemiyetlerin birleşmesi**, Temsil Heyeti'nin **ülke çapında temsil yetkisinin genişlemesi**, **İrade-i Milliye** gazetesinin yayımlanması, **Ali Fuat Paşa'nın Batı Anadolu Kuvay-ı Millîye komutanlığı**.
**Erzurum ilk Temsil Heyeti; Sivas genişleyen temsil ve cemiyet birliği.** Manda-himaye reddi iki kongrede de savunulmuştur.
Amasya Görüşmeleri ve Ankara
**20–22 Ekim 1919 Amasya Görüşmeleri:** İstanbul Hükûmeti adına **Salih Paşa**, Temsil Heyeti adına **Mustafa Kemal ve arkadaşları**. Millî teşkilatın **siyasi muhatap alınması**; meclisin toplanması gündemi. Bütün protokol maddelerinin uygulanması şart değildir.
**27 Aralık 1919 Ankara:** Mustafa Kemal ve Temsil Heyeti Ankara'ya geldi. **İrade-i Milliye = Sivas**, **Hâkimiyet-i Milliye = Ankara**.
Son Meclis-i Mebusan, Misak-ı Millî, TBMM
**12 Ocak 1920:** Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı İstanbul'da açıldı. **28 Ocak 1920:** **Misak-ı Millî** kabul edildi; **17 Şubat** kamuoyuna duyuruldu. Ulusal sınırlar ve **tam bağımsızlık**, Batı Trakya ile Kars-Ardahan-Batum için halk oylaması, kapitülasyonlara karşı çıkış, ilgili bölgelerin halk iradesi temel esaslardır.
**16 Mart 1920:** İstanbul **resmen işgal edildi**, Meclis-i Mebusan baskı ve tutuklamalarla etkisizleştirildi. **23 Nisan 1920:** **TBMM Ankara'da açıldı**.
Kısa Özet
**Mondros → İzmir işgali → Samsun → Havza → Amasya Genelgesi → Erzurum → Sivas → Amasya Görüşmeleri → Ankara → Son Meclis-i Mebusan/Misak-ı Millî → İstanbul'un resmî işgali → TBMM.**
Hazırlık dönemi **işgallere karşı yerel savunmanın ulusal siyasi teşkilata dönüşmesi** sürecidir. Sınavda olayın adını ezberlemek kadar **belge/kurum/karar/kapsam ayrımını** bilmek gerekir.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
KPSS Ön Lisans Tarih Millî Mücadele Hazırlık Dönemi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
KPSS Ön Lisans Tarih Millî Mücadele Hazırlık Dönemi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
KPSS Ön Lisans Tarih Millî Mücadele Hazırlık Dönemi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
KPSS Ön Lisans Tarih Millî Mücadele Hazırlık Dönemi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.