Konu Anlatımı / Ders Notu

Osmanlı Devleti’nin Dağılma Dönemi Ders Notu

KPSS Ön Lisans Tarih: Osmanlı Dağılma Dönemi (1792–1922), ıslahatlar, antlaşmalar, Meşrutiyet, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı.

Osmanlı Devleti’nin Dağılma Dönemi — Ders Notu

1. Temel Dönem ve Padişahlar

  • Geleneksel **1792–1922** kapsamı, akademik açıdan mutlak değildir.
  • **III. Selim:** Nizam-ı Cedid, **1807 Kabakçı Mustafa**.
  • **II. Mahmud:** **1808 Sened-i İttifak**, **1826 Vak'a-i Hayriye**.
  • **Abdülmecid:** **1839 Tanzimat**, **1856 Islahat**.
  • **II. Abdülhamid:** **1876 I. Meşrutiyet**, **1908 II. Meşrutiyet**; **1909'da tahttan indirildi**.
  • **V. Mehmed Reşad:** 1909 sonrası saltanat, 1911–1918 olayları.

2. Erken Dönem: 1798–1830

| Yıl | Gelişme | Anahtar | | --- | --- | --- | | **1798** | Mısır Seferi | **Fransa–Napolyon** | | **1804** | Sırp İsyanı | Milliyetçilik ve özerklik | | **1807** | Kabakçı Mustafa | **III. Selim** tahttan indirildi | | **1808** | Sened-i İttifak | **Ayanlar–Alemdar–II. Mahmud** | | **1812** | Bükreş | **Rusya**, Sırp hakları süreci | | **1821** | Yunan İsyanı | Mora | | **1826** | Vak'a-i Hayriye | Yeniçeri Ocağı kaldırıldı | | **1827** | Navarin | **İngiltere–Fransa–Rusya**, Osmanlı-Mısır deniz kaybı | | **1829** | Edirne | **Rusya**, Yunan bağımsızlığı kabul süreci | | **1830** | Londra Protokolü | Bağımsız Yunan devletinin tanınması |

3. Mısır Meselesi ve Diplomasi

  • **1833 Kütahya:** **Kavalalı Mehmed Ali Paşa** ve Mısır meselesi.
  • **1833 Hünkâr İskelesi:** **Rusya'yla yardımlaşma antlaşması**.
  • **1838 Balta Limanı:** **İngiltere'yle ticaret**, yabancı tacirlere ayrıcalıklar.
  • **1841 Londra Boğazlar:** Barış zamanında yabancı **savaş gemilerine kapalı** boğazlar ilkesi.

4. Reform Belgeleri

| Tarih | Ad | Odak | | --- | --- | --- | | **1839** | **Tanzimat Fermanı** | Genel can-mal güvenliği, hukuk, vergi/askerlik | | **1856** | **Islahat Fermanı** | Gayrimüslim tebaa için hak ve eşitlik | | **1876** | **Kanun-i Esasi** | İlk anayasa, **I. Meşrutiyet**, Meclis-i Mebusan | | **1908** | **II. Meşrutiyet** | Meclisin ve anayasal düzenin yeniden işletilmesi |

5. Savaş, Borç ve Berlin

  • **1853–1856 Kırım Savaşı:** Rusya'ya karşı; Osmanlı'nın yanında İngiltere/Fransa.
  • **1854 ilk dış borç**, Kırım Savaşı giderleri.
  • **1856 Paris Antlaşması**, Kırım Savaşı'nın bitişi.
  • **1877–1878 93 Harbi:** Rusya'yla savaş; büyük yenilgi.
  • **1878 Ayastefanos ve Berlin:** Berlin, Ayastefanos'u yeniden düzenledi; Romanya, Sırbistan ve Karadağ bağımsızlığı tanındı, Bulgaristan özerk prenslik oldu.
  • **1881 Muharrem Kararnamesi**, **Düyun-u Umumiye**; kurum 1882'de faaliyete geçti.

6. XX. Yüzyılın Başlangıcı

  • **1908:** II. Meşrutiyet.
  • **1909:** 31 Mart Vakası (13 Nisan), **Hareket Ordusu**, II. Abdülhamid indirildi; **V. Mehmed** tahta çıktı.
  • **1911:** İtalya Trablusgarp'a saldırdı.
  • **1912:** **Uşi**; Trablusgarp ve Bingazi'nin fiilî kaybı.
  • **1912–1913:** Balkan Savaşları; **1913 Edirne geri alındı**.
  • **1913 Babıali Baskını:** İttihat ve Terakki'nin iktidarını güçlendiren darbe.

7. I. Dünya Savaşı ve Sonu

  • **1914–1918:** Osmanlı Devleti **İttifak Devletleri** safında.
  • **1915 Çanakkale:** İtilaf saldırıları püskürtüldü.
  • **1916 Kutü'l-Amare:** İngiliz kuvvetleri teslim oldu.
  • **30 Ekim 1918 Mondros:** **Ateşkes**.
  • **10 Ağustos 1920 Sevr:** Osmanlı hükûmeti imzaladı; **TBMM tanımadı, yürürlüğe girmedi**.
  • **1 Kasım 1922:** **Saltanat kaldırıldı**.
  • **1923 Cumhuriyet** ve **1924 halifeliğin kaldırılması** sonraki dönemin olaylarıdır.

8. Hızlı Ayırma

  • **III. Selim/Nizam-ı Cedid** ≠ **II. Mahmud/Asakir-i Mansure**.
  • **1833 Kütahya/Mısır** ≠ **1833 Hünkâr İskelesi/Rusya**.
  • **1838 Balta Limanı/ticaret** ≠ **1841 Londra/Boğazlar**.
  • **1839 Tanzimat/ferman**, **1856 Islahat/ferman**, **1876 Kanun-i Esasi/anayasa**.
  • **1854 borçlanma** ≠ **1881 Düyun-u Umumiye**.
  • **1876 I. Meşrutiyet** ≠ **1908 II. Meşrutiyet**.
  • **1918 Mondros/ateşkes** ≠ **1920 Sevr/reddedilen barış**.

Kısa Özet

**III. Selim–Nizam-ı Cedid**, **1807 Kabakçı Mustafa**, **II. Mahmud–1808 Sened-i İttifak/1826 Yeniçerilerin kaldırılması**; **1827 Navarin–1829 Edirne–1830 Yunan bağımsızlığı**; **1833 Kütahya/Mısır ve Hünkâr İskelesi/Rusya**, **1838 Balta Limanı/İngiltere**; **1839 Tanzimat**, **1856 Islahat/Paris**, **1876 Kanun-i Esasi**, **1877–1878 93 Harbi/1878 Berlin**, **1881 Düyun-u Umumiye**; **1908 II. Meşrutiyet/1909 31 Mart**, **1911–1912 Trablusgarp/Uşi**, **1912–1913 Balkanlar**, **1914–1918 Dünya Savaşı**, **1918 Mondros**, **1920 Sevr**, **1922 saltanatın kaldırılması** temel çizgidir.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Osmanlı Devleti’nin Dağılma Dönemi Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Osmanlı Devleti’nin Dağılma Dönemi Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Ön Lisans Tarih Osmanlı Devleti’nin Dağılma Dönemi - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Ön Lisans Tarih Osmanlı Devleti’nin Dağılma Dönemi - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Ön Lisans Tarih Osmanlı Devleti’nin Dağılma Dönemi - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Ön Lisans Tarih Osmanlı Devleti’nin Dağılma Dönemi - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium