Konu Anlatımı / Ders Notu

Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi Ders Notu

KPSS Ön Lisans Tarih: Osmanlı yükselme dönemi 1453–1579, padişahlar, fetihler, savaşlar, antlaşmalar, denizcilik ve kurumlar.

Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi — Ders Notu

1. Padişah ve Önemli Olay Tablosu

| Padişah | Ayırt edici olaylar | | --- | --- | | **Fatih Sultan Mehmed** | **1453 İstanbul**, 1461 Trabzon, **1473 Otlukbeli**, 1475 Kırım | | **II. Bayezid** | **Cem Sultan**, 1492 Sefarad Yahudilerinin kabulü, 1511 Şahkulu | | **Yavuz Sultan Selim** | **1514 Çaldıran**, 1515 Turnadağ, **1516 Mercidabık**, **1517 Ridaniye** | | **Kanuni Sultan Süleyman** | **1521 Belgrad**, 1522 Rodos, 1526 Mohaç, 1529 Viyana, **1538 Preveze**, 1555 Amasya, 1566 Zigetvar | | **II. Selim** | **1571 Kıbrıs**, **1571 İnebahtı yenilgisi**, 1574 Tunus | | **III. Murad başları** | Sokullu Mehmed Paşa'nın sadrazamlığı, **1579 ölümü** |

2. Fatih Sultan Mehmed

  • **1453 İstanbul'un Fethi:** Bizans sona erdi; İstanbul Osmanlı başkenti oldu.
  • **1461 Sinop ve Trabzon:** Karadeniz'in Anadolu kıyısında Osmanlı gücü arttı.
  • **1473 Otlukbeli:** **Uzun Hasan – Akkoyunlular** yenildi.
  • **1475 Kırım:** Kırım Hanlığı Osmanlı himayesine girdi.
  • **Kanunname-i Âl-i Osman:** Devlet ve hanedan düzenlemeleri.
  • **Sahn-ı Seman Medreseleri:** Fatih'in İstanbul'da geliştirdiği eğitim kurumu.

3. II. Bayezid

  • **Cem Sultan:** Taht meselesi Avrupa siyasetine uzandı.
  • **1485–1491:** Osmanlı–Memlük savaşları.
  • **1492:** İspanya'dan ayrılan Sefarad Yahudilerinden bir kısmının Osmanlı ülkesine kabulü.
  • **1511:** Şahkulu Ayaklanması.

4. Yavuz Sultan Selim

| Yıl | Savaş | Karşı taraf / sonuç | | --- | --- | --- | | **1514** | Çaldıran | **Safevi – Şah İsmail**, Osmanlı zaferi | | **1515** | Turnadağ | **Dulkadiroğulları**, siyasi birliğin güçlenmesi | | **1516** | Mercidabık | **Memlükler**, Suriye'nin alınması | | **1517** | Ridaniye | **Memlükler**, Mısır'ın alınması ve Memlük Devleti'nin sona ermesi |

**Anahtar:** **Otlukbeli Fatih/Akkoyunlu**; **Çaldıran Yavuz/Safevi**; **Mercidabık-Ridaniye Yavuz/Memlük**.

5. Kanuni'nin Avrupa, Akdeniz ve İran Siyaseti

  1. **1521 Belgrad** – Orta Avrupa yolunda önemli kale.
  2. **1522 Rodos** – Doğu Akdeniz'de stratejik ada.
  3. **1526 Mohaç** – Macar ordusuna karşı zafer.
  4. **1529 I. Viyana** – **Fethedilemedi**.
  5. **1533 İstanbul Antlaşması** – **Avusturya**; arşidük–sadrazam diplomatik statüsü.
  6. **1538 Preveze** – Barbaros Hayreddin Paşa; **deniz zaferi**.
  7. **1555 Amasya Antlaşması** – **Safeviler**; barış.
  8. **1560 Cerbe** – Haçlı donanmasına karşı **deniz zaferi**.
  9. **1566 Zigetvar** – Kanuni'nin son seferi ve vefatı.

6. II. Selim ve Sokullu

  • **1571 Kıbrıs'ın Fethi:** Venedik idaresinden alındı.
  • **1571 İnebahtı:** Osmanlı **donanması yenildi**; Kıbrıs'ın fethiyle aynı yıl ancak farklı sonuç.
  • **1574 Tunus:** Kuzey Afrika'da hâkimiyet güçlendi.
  • **Sokullu Mehmed Paşa:** Kanuni'nin son yılları ile II. Selim ve III. Murad devirlerinde sadrazam.
  • **1569 Don–Volga Projesi:** Hazar ve Karadeniz havzalarını bağlamak istendi; tamamlanmadı.
  • **1579 Sokullu'nun ölümü:** Yükselme döneminin geleneksel bitiş işareti.

7. Hızlı Ayırma Listesi

  • **1473 Otlukbeli – Akkoyunlu** ≠ **1514 Çaldıran – Safevi**.
  • **1515 Turnadağ – Dulkadirli** ≠ **1516–1517 Mercidabık/Ridaniye – Memlük**.
  • **1522 Rodos – Kanuni** ≠ **1571 Kıbrıs – II. Selim**.
  • **1529 Viyana kuşatma, fetih yok**.
  • **1533 İstanbul – Avusturya** ≠ **1555 Amasya – Safevi**.
  • **1538 Preveze – zafer** ve **1560 Cerbe – zafer** ≠ **1571 İnebahtı – yenilgi**.

Kısa Özet

**Fatih:** 1453 İstanbul, 1473 Otlukbeli, 1461 Trabzon ve 1475 Kırım. **II. Bayezid:** Cem Sultan ve 1492 Sefarad kabulü. **Yavuz:** 1514 Çaldıran/Safevi, 1515 Turnadağ/Dulkadirli, 1516 Mercidabık ve 1517 Ridaniye/Memlük. **Kanuni:** 1521 Belgrad, 1522 Rodos, 1526 Mohaç, 1529 başarısız Viyana kuşatması, 1538 Preveze zaferi, 1555 Safevilerle Amasya, 1566 Zigetvar. **II. Selim:** 1571 Kıbrıs'ın fethi ve aynı yıl İnebahtı yenilgisi, 1574 Tunus. **Sokullu Mehmed Paşa:** Üç padişah döneminde sadrazamlık ve 1579'da ölüm.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Ön Lisans Tarih Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Ön Lisans Tarih Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Ön Lisans Tarih Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Ön Lisans Tarih Osmanlı Devleti’nin Yükselme Dönemi - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium