10. Sınıf Coğrafya: Ekonomik Sektörler ve Gelişmişlik – Ders Notu

Ekonomik Sektörler ve Gelişmişlik – Ders Notu

Temel İlişki

Çalışan nüfusun ekonomik sektörlere dağılışı ile ülkelerin gelişmişlik düzeyi arasında güçlü ilişki vardır.

Gelişmiş ülkelerde:

• birincil sektörde çalışan oranı düşük,
• ikincil ve üçüncül sektörde çalışan oranı yüksek,
• kişi başına gelir yüksek,
• ham madde alınır, işlenmiş ürün satılır,
• enerji ve gıda tüketimi yüksek,
• nüfus artış hızı düşük,
• yaşam süresi uzun,
• kentli nüfus ve okuryazarlık yüksek.

Az gelişmiş ülkelerde bu özelliklerin tersi görülür.

GSYİH

Bir ülkede genellikle bir yılda, ülke sınırları içinde üretilen bütün mal ve hizmetlerin piyasa fiyatlarıyla değerlendirilmiş toplamıdır.

Dördüncül ve beşincil sektör verileri istatistiklerde üçüncül sektöre dâhil edilir.

İtalya

Çalışan nüfus:

• tarım %3,6
• sanayi %26,6
• hizmet %69,8

Zambiya

Çalışan nüfus:

• tarım %55,4
• sanayi %9,9
• hizmet %34,7

Kanada

Çalışan nüfus:

• tarım %1,3
• sanayi %19,2
• hizmet %79,5

GSYİH:

• birincil %1,9
• ikincil %24,8
• üçüncül %73,3

Çad

Çalışan nüfus:

• tarım %69,1
• sanayi %9,6
• hizmet %21,3

GSYİH:

• birincil %34,2
• ikincil %41,6
• üçüncül %24,2

Diğer Ülkeler: Çalışan Nüfus

Belçika: %1,1 / %19,4 / %79,5 Uganda: %65,9 / %7,1 / %27 Romanya: %17,9 / %33,2 / %48,9 Brezilya: %8,2 / %20,2 / %71,6 ABD: %1,6 / %19,3 / %79,1

Sıra: birincil / ikincil / üçüncül.

Diğer Ülkeler: GSYİH

Belçika: %0,9 / %20,5 / %78,6 Uganda: %25,5 / %28,5 / %46 Romanya: %4,2 / %29,2 / %66,6 Brezilya: %6,9 / %25,4 / %67,8 ABD: %1 / %18 / %81

Ekonomik Sektörler ve Gelişmişlik Kısa Özeti

Gelişmiş ülkelerde birincil sektörün payı düşük, üçüncül sektörün payı yüksektir. Az gelişmiş ülkelerde birincil sektör daha yüksek paya sahiptir. Gelişmişlik değerlendirilirken çalışan nüfusun sektörlere dağılışı ile sektörlerin GSYİH payı birlikte incelenir.