Dalgaların Yayılma Süratini Etkileyen Etmenler Hızlı Tekrar

Temel İlişkiler

Mekanik dalga:

Esneklik ↑ → sürat ↑

Yoğunluk ↑ → sürat ↓

Elektromanyetik dalga maddesel ortamda:

Ortam yoğunluğu ↑ → ortalama sürat ↓

Günlük Yaşam Örnekleri

İpli telefon → gergin ipte titreşim daha etkili iletilir.

Tren rayı → ses katıda havadan daha hızlıdır.

Şimşek → ışık önce, ses sonra ulaşır.

Kıyı → su sığlaştıkça dalga yavaşlar.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Ses boşlukta yayılmaz.
• Ses katıda gazdan daha hızlıdır.
• Aynı maddesel ortamda sıcaklık artarsa ses sürati artar.
• Su dalgası derinlik arttıkça hızlanır.
• Kıyıya yaklaşan su dalgası yavaşlar.
• Deprem dalgası sert zeminde daha hızlıdır.
• Elektromanyetik dalgalar boşlukta ışık süratiyle yayılır.
• Her dalga türü için aynı ortam genellemesi yapılmaz.
• Mekanik dalga sürati esneklik ve yoğunlukla ilişkilidir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

Ses: katı hızlı → gaz yavaş

Sıcaklık ↑ → ses sürati ↑

Su: derin ↑ → sürat ↑

Deprem: sert zemin → hızlı

EM: boşluk → ışık sürati

Kendini Kontrol Et

1. Dalga süratini etkileyen ortam özellikleri nelerdir?
2. Ses hangi ortamda daha hızlı yayılır?
3. Sıcaklık ses süratini nasıl etkiler?
4. Su derinliği su dalgası süratini nasıl etkiler?
5. Deprem dalgaları hangi zeminde daha hızlı yayılır?
6. Elektromanyetik dalgalar boşlukta hangi süratle yayılır?