Periyodik Hareketler Ders Notu

Periyodik Hareket

Belirli zaman aralıklarında denge noktası etrafında tekrarlanan hareketlere periyodik hareket denir.

Basit sarkaç ve yay sarkacı salınımları örnektir.

Enerji kayıpları ihmal edildiğinde hareket düzenli tekrar eder ve periyot sabit kalır.

Bir Tam Titreşim

Basit sarkaçta:

• uç nokta → denge noktası: T/4
• bir uç → karşı uç: T/2
• başlangıç noktasına dönüş: T

Basit Sarkaç

Üst ucu sabit ip ve alt ucuna bağlı kütleden oluşur.

Periyot:

• ip uzunluğu arttıkça artar,
• yer çekimi ivmesi küçüldükçe artar,
• kütle değişiminden etkilenmez.

Kitapta basit sarkaç için düşeyle yapılan açının 10 dereceden küçük olması koşulu verilir.

Saniyeleri Vuran Sarkaç

Tam periyot: 2 s

Bir uçtan diğer uca: 1 s

Kütle artışı periyodu değiştirmez.

Çubuk kısalırsa periyot azalır ve saat daha hızlı ilerler.

Yay Sarkacı

Bir yay ve yaya bağlı kütleden oluşur.

Periyot:

• kütle arttıkça artar,
• yay daha yumuşak oldukça artar,
• yer çekimi ivmesinden etkilenmez.

Daha sert yay ve küçük kütle → daha küçük periyot.

Daha yumuşak yay ve büyük kütle → daha büyük periyot.

Periyot ve Frekans

Periyot artarsa frekans azalır.

Periyot azalırsa frekans artar.

Doğal Titreşim Frekansı

Cismin dışarıdan etki olmadan yaptığı salınımın frekansıdır.

Gitar telinde doğal titreşim frekansını:

• kalınlık,
• uzunluk,
• gerginlik

belirler.

Köprü ve binaların da doğal titreşim frekansları vardır.

Kısa Özeti

Basit sarkaçta periyot ip uzunluğu ve yer çekimine bağlı, kütleden bağımsızdır. Yay sarkacında periyot kütle ve yay sabitine bağlı, yer çekiminden bağımsızdır. Periyot arttığında frekans azalır. Periyodik hareketlerin düzenli tekrar özelliği zaman ölçümünde kullanılmasını sağlar.