İnsan ve Kader Ders Notu

İnsan ve Kader – Ders Notu

Kader ve Kaza

Kader, Allah’ın sonsuz ilmi ve kudretiyle evrende gerçekleşecek her şeyi bilmesi, planlaması, takdir etmesi ve bir ölçü içinde belirlemesidir.

Kaza, kaderde takdir edilen olayların zamanı geldiğinde gerçekleşmesiyle ilişkilidir.

Tohum örneğinde:

• nasıl gelişeceğinin belirlenmesi kader,
• bu gelişimin gerçekleşmesi kazadır.

Sünnetullah

Sünnetullah, Allah’ın evren ve varlıklar için koyduğu kurallar ve tabiat kanunlarıdır.

Kapsadığı yasalar:

• fiziksel,
• biyolojik,
• toplumsal.

Örnekler:

• yer çekimi,
• gece ve gündüz,
• canlıların doğup büyümesi,
• kurallara uyulan toplumlarda düzen.

Afet

Afetler kader kapsamında değerlendirilir.

Ancak insanın:

• tedbir alma,
• plansız davranışlardan kaçınma,
• sorumluluğunu yerine getirme

yükümlülüğü devam eder.

Plansız yapılaşma gibi insan davranışları, doğal olayların daha büyük zararlara dönüşmesinde etkili olabilir.

Rızık

Rızık:

• maddi,
• manevi

bütün nimetleri kapsar.

Maddi:

• yiyecek,
• içecek,
• giyim,
• barınma.

Manevi:

• huzur,
• sevgi,
• mutluluk.

Rızkın Allah’tan olması çalışmayı bırakmak anlamına gelmez. İnsan helal kazanç için çalışır ve sonra tevekkül eder.

Sabır

Sabır, zorluklar karşısında Allah’a sığınarak direnç göstermektir.

Sabır:

• pasiflik değil,
• iradeyi kullanarak sorumluluğu sürdürmektir.

Ömür ve Ecel

Ömür:

• doğumdan ölüme kadar geçen süredir.

Ecel:

• bu sürenin sonu,
• ölüm anıdır.

Ecel kaderin değişmez bir parçasıdır.

Hastalık ve Sağlık

Sağlık Allah’ın nimetidir.

Hastalık:

• sağlığın bozulması,
• insanın imtihanlarından biridir.

İnsan:

• sağlığını korur,
• tedbir alır,
• hastalandığında tedavi arar,
• sabır ve tevekkülle davranır.

Başarı ve Başarısızlık

İnsan:

• aklı ve hür iradesiyle karar verir,
• çalışır,
• çaba gösterir.

Başarı:

• emek,
• dürüstlük,
• meşru yol

temelinde değer kazanır.

İnsan çalışmaktan sorumludur; sonuç Allah’ın takdiriyle gerçekleşir.

Hidayet ve Dalalet

Hidayet:

• doğru yolun gösterilmesi ve doğruya yönelmedir.

Dalalet:

• doğru yoldan sapmadır.

Allah:

• peygamberler,
• akıl,
• irade

ile insana doğruyu gösterir.

İnsan seçimini kendisi yapar ve seçiminden sorumludur.

Hayır ve Şer

Hayır:

• faydalı,
• Allah’ın rızasına uygun,
• sevap kazandıran davranışlardır.

Şer:

• yasaklanan,
• insanı dünya ve ahirette zarara sürükleyen davranışlardır.

Zorluk ve hastalık gibi durumlar görünüşte olumsuz olsa da imtihan olarak değerlendirilebilir.

Dua

Dua:

• insanın Allah’a yönelmesi,
• kendi güçsüzlüğünü kabul ederek O’ndan yardım istemesidir.

Dua çalışma ve tedbirin yerine geçmez.

Tevekkül ve Teslimiyet

Tevekkül:

• gerekli tedbiri almak,
• çalışmak,
• gayret etmek,
• sonucu Allah’a bırakmaktır.

Teslimiyet:

• sonuç ortaya çıktıktan sonra Allah’ın takdirine gönülden razı olmaktır.

Rıza

Rıza:

• Allah’tan gelen sevindirici veya üzücü durumları isyan etmeden kabul etmektir.

İbadetler yalnız Allah’ın rızasını kazanma amacıyla yapılmalıdır.

İmtihan

İmtihan:

• nimetler ve zorluklar karşısındaki sınanma hâlidir.

Hz. Eyyüb:

• malını,
• sağlığını

kaybetmesine rağmen:

• sabrını,
• duasını,
• teslimiyetini

korumuştur.

Yanlış Kader Anlayışı

Yanlış kader anlayışı:

• her şeyi kadere bağlamak,
• iradenin etkisini yok saymak,
• çalışmadan sonuç beklemek,
• insanın hiçbir şeyi değiştiremeyeceğini düşünmek,
• kendi sorumluluğunu kadere yüklemektir.

Doğru kader anlayışında insan:

• tercih yapar,
• tedbir alır,
• çalışır,
• sorumluluğunu üstlenir,
• sonucu Allah’a bırakır.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Kader insan iradesini yok etmez.
• Afet kader kapsamında olsa da tedbir gerekir.
• Rızık Allah’tandır; helal kazanç için çalışmak gerekir.
• Sabır pasiflik değildir.
• Ecelin belirli olması sağlığı koruma sorumluluğunu kaldırmaz.
• Dua, çalışma ve tedbirin yerine geçmez.
• Tevekkül süreçte; teslimiyet sonuçtan sonra öne çıkar.
• Her sonucu kadere bağlamak yanlış kader anlayışıdır.

İnsan ve Kader Kısa Özeti

Kader Allah’ın ilmi, kudreti, planı ve takdiridir. İnsan ise özgür iradesiyle tercihte bulunur ve tercihlerinden sorumludur. Kaderle bağlantılı kavramların tamamında insanın çalışması, tedbir alması, doğru seçim yapması ve sorumluluğunu üstlenmesi esastır. İnsan elinden geleni yaptıktan sonra tevekkül eder ve ortaya çıkan sonucu teslimiyet ve rıza ile karşılar.