Manyetik Alan ve Manyetik Kuvvet Hızlı Tekrar

Manyetik Alan Çizgileri

Kapalı eğriler oluşturur.

Birbirini kesmez.

Çizgi sıklığı arttıkça alan büyür.

Düz Tel

B∝i

B∝1/d

Yön: sağ el kuralı

Akım Makarası

B∝i

B∝N

B∝1/L

N/L sabitse alan değişmez.

Elektromıknatıs

Akım artırılır → alan güçlenir.

Akım kesilir → manyetik etki büyük ölçüde kaybolur.

Yüklü Parçacık

F=Bqv sinθ

90° → maksimum

0° → sıfır

Negatif yükte yön ters.

Çembersel Hareket

r=mv/(Bq)

T=2πm/(Bq)

Akım Geçen Tel

F=BiL sinθ

B↑ → F↑

i↑ → F↑

L↑ → F↑

Paralel Teller

Aynı yönlü akım → çekme

Zıt yönlü akım → itme

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Tek kutuplu mıknatıs yoktur.
• Manyetik alan çizgileri kapalıdır.
• Düz tel alanı d² ile değil d ile ters orantılıdır.
• Akım yönü değişince alan yönü değişir.
• Akım makarasının alanı N/L oranına bağlıdır.
• Negatif yükte kuvvet yönü ters alınır.
• Manyetik kuvvet parçacığın süratini değiştirmek zorunda değildir.
• Parçacık veya tel alanla paralelse kuvvet sıfırdır.
• Aynı yönlü paralel akımlar birbirini çeker.
• Manyetik kuvvetin döndürücü etkisi elektrik motorlarının temelidir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

B_düz tel = 2Ki/d

B_selenoid = 4KπiN/L

F_yük = Bqv sinθ

F_tel = BiL sinθ

90° → maksimum

0° → sıfır

Sağ el kuralını yön için kullan.

Kendini Kontrol Et

1. Manyetik alan çizgileri mıknatısın dışında hangi yöndedir?
2. Düz telin alanı hangi değişkenlere bağlıdır?
3. Akım makarasının alanı nasıl artırılır?
4. Negatif yüke etki eden kuvvet yönü nasıl bulunur?
5. Akım geçen tel için manyetik kuvvet bağıntısı nedir?
6. Aynı yönlü paralel teller neden birbirini çeker?