Metal, Alaşım ve Metal Nanoparçacıkların Çevresel Etkileri Hızlı Tekrar

Alaşımlar

Bronz → Cu + Sn Lehim → Sn + Pb Pirinç → Cu + Zn Duralümin → Al + Cu + Mn + Mg Paslanmaz çelik → Fe + C + Cr

Nanoparçacık Kaynakları

Doğal: kolloit, çöl kumu, volkanik/orman yangını dumanı, atmosferik toz.

İnsan kaynaklı: egzoz, endüstriyel emisyon, lehim/kaynak dumanı.

Sucul Ekosistem

Ağır metal ve NP: birikir → canlı dokularına geçer → ekolojik dengeyi bozar.

Toksisite sırası: **Hg > Cd > Ag > Ni > Pb > Cr > Sn > Zn**

Karasal Ekosistem

Toprakta birikim: bitki + toprak canlıları + tarım sürdürülebilirliği etkilenir.

Hedef 15 → **Karasal Yaşam**

Temizleme Yöntemleri

Pirina → biyokütle, düşük maliyet Membran → adsorpsiyon, atık çamuru oluşturabilir Su mercimeği → bitkisel giderim Bakteri → düşük maliyet, kontrol sorunu Fitoekstraksiyon → metal biriktirici bitki Manyetit NP → manyetik giderim

Minamata

Cıva kirliliği Japonya / Minamata Körfezi Balık ve kabuklu canlılar → insanlara besin zinciriyle etki

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Ağır metalin ölçütü yoğunluğun 5 g/cm³'ten yüksek olmasıdır.
• Bronz Cu+Sn'dir.
• Pirinç Cu+Zn'dir.
• Lehim Sn+Pb'dir.
• Nanoparçacıklar yalnız insan üretimi değildir.
• AgNP, Cu/CuO NP, TiO₂ NP ve ZnO NP çevresel etki oluşturabilir.
• Sucul ekosistemde toksisite sırası Hg > Cd > Ag > Ni > Pb > Cr > Sn > Zn'dir.
• Hedef 14 Sudaki Yaşam'dır.
• Hedef 15 Karasal Yaşam'dır.
• Pirina her ağır metal için uygun değildir.
• Membran yöntemi atık çamuru oluşturabilir.
• Bakterilerle temizlemede hızlı üreme kontrol sorunu oluşturabilir.
• Fitoekstraksiyon bitkilerle yapılır.
• Manyetit yöntemi manyetik demir oksit nanoparçacıklardan yararlanır.
• Minamata hastalığı cıva kirliliğiyle ilişkilidir.

Son 2 Dakikalık Tekrar

>5 g/cm³ → ağır metal Cu+Sn → bronz Cu+Zn → pirinç Sn+Pb → lehim Hg → en toksik sıranın başında Hedef 14 → su Hedef 15 → kara pirina → biyokütle bakteri → düşük maliyet / kontrol zor fitoekstraksiyon → bitki manyetit → manyetik Fe oksit Minamata → cıva

Kendini Kontrol Et

1. Ağır metal nasıl tanımlanır?
2. Bronz ve pirinç hangi metalleri içerir?
3. Sucul ekosistemdeki toksisite sırasının ilk metali hangisidir?
4. Hedef 14 ve Hedef 15 neyi korumayı amaçlar?
5. Minamata hastalığı hangi ağır metalle ilişkilidir?