9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Dilin Zenginliği Özgünlük Ders Notu

Özgünlük – Ders Notu

Özgünlük Nedir?

Özgünlük, anlatımın başkasından alınmamış, söyleyenin kendi bakış açısını ve söyleyişini taşıması, yani kişisel ve yeni olmasıdır.

Özgün Düşünce ve Söyleyiş

Özgünlük hem düşüncede (konuya yeni bir açıdan bakmak) hem söyleyişte (yeni benzetme, imge ve sözcük seçimi) aranır.

Klişe ve Kalıp İfadeler

Çok kullanıldığı için etkisini yitirmiş hazır söz ve düşüncelerdir. Özgünlüğü zayıflatır. Örnek: “Hayat bir yolculuktur”, “Zaman su gibi akıp geçti”.

Taklit ve İntihal

Taklit, başkasını kendi katkısı olmadan yinelemektir. İntihal, başkasının sözünü kaynak göstermeden kendi sözü gibi sunmaktır. Alıntı yapılabilir ama kaynak gösterilmelidir.

Özgünlüğü Sağlayan Unsurlar

Kişisel bakış, yeni benzetme ve imge, kendi sözcük seçimi, klişeden kaçınma, dürüst duygu ve deneyim.

Özgünlük, Üslup ve Yaratıcılık

Yaratıcılık üretir, özgünlük ayırt eder, üslup yazarın imzasına dönüşür.

Diğer Kavramlarla İlişki

Duruluk fazlalıktan arınmak, yalınlık süssüzlük, akıcılık takılmadan okunma, özgünlük kişisel ve yeni olmaktır.

Sınav Soru Kalıpları

• özgünlük tanımı,
• özgün mü klişe mi,
• taklit ve intihal,
• kavram ayrımı,
• özgünleştirme.

Sık Karıştırılanlar

• Özgünlük ile yalınlık.
• Alıntı ile intihal.
• Etkilenme ile taklit.

Kısa Özet

Hazır kalıbı bul, kendi gözlemine ve yeni bir imgeye çevir, anlaşılırlığı koru.