Konu Anlatımı / Ders Notu
1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu Ders Notu
1739 sayılı Kanun maddeleri, sınavda karıştırılan ilkeler ve güncel sayısal bilgiler
1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu – Ders Notu
Temel Bilgiler
- **Kanun:** 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu (METK).
- **Kabul:** 14 Haziran 1973. **Resmî Gazete:** 24 Haziran 1973.
- **m.1:** Kanunun kapsamı; **m.2:** Türk millî eğitiminin genel amaçları; **m.3:** Kurumların özel amaçları genel amaç ve ilkelerle uyumlu olmalıdır.
- **m.2'nin üç boyutu:** Cumhuriyetin temel niteliklerine bağlı sorumlu yurttaş; beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımından dengeli ve bilimsel düşünen birey; ilgi/kabiliyete göre hayata ve mesleğe hazırlanma.
Temel İlkeler — 14 Maddelik Dizilim
| Madde | İlke | Anahtar kelime | | --- | --- | --- | | **4** | Genellik ve eşitlik | Ayrımcılık ve imtiyaz yok | | **5** | Ferdin ve toplumun ihtiyaçları | Birey–toplum dengesi | | **6** | Yöneltme | Rehberlik, ilgi, yetenek | | **7** | Eğitim hakkı | İlköğretim hakkı | | **8** | Fırsat ve imkân eşitliği | Burs, kredi, parasız yatılılık | | **9** | Süreklilik | Hayat boyu öğrenme | | **10** | Atatürk ilkeleri ve milliyetçiliği | Millî kültür ve Türk dili | | **11** | Demokrasi eğitimi | Demokratik sorumluluk, siyasi telkin yasağı | | **12** | Laiklik | Din kültürü ve ahlak öğretimi hükmü | | **13** | Bilimsellik | Araştırma, bilim, teknoloji | | **14** | Planlılık | Kalkınma, istihdam, insan gücü | | **15** | Karma eğitim | Kız ve erkek birlikte; koşullu istisna | | **16** | Eğitim kampüsleri ve okul-aile iş birliği | Zorunlu bağış yasak | | **17** | Her yerde eğitim | Ev, çevre, işyeri |
Temel İlkelerin Birbirinden Ayrıldığı Noktalar
**m.4 / m.8:** Ayrımcılığın önlenmesi **4**; yoksul başarılı öğrenciye burs veya özel eğitim ihtiyacı olan çocuğa destek **8**.
**m.5 / m.14:** Bireyin ve toplumun gereksinimini dengelemek **5**; eğitimi ekonomik kalkınma, insan gücü ve istihdam ilişkisiyle planlamak **14**.
**m.6 / m.30:** Rehberlik ve objektif ölçmeyle yöneltme **6**; bunun ortaöğretimde sürmesi ve yatay/dikey geçişler **30**.
**m.9 / m.17:** Hayatın **her döneminde** eğitim **9**; her **ortamda ve yerde** eğitim **17**.
**m.13 / m.14:** Kanıta dayalı eğitim yöntemi geliştirme **13**; kaynak ve kurumları kalkınma hedefine göre planlama **14**.
**m.15 / m.16:** Kız-erkek birlikte eğitim **15**; okul ile veli arasında iş birliği **16**. Bağışa zorlama 16. maddeye aykırıdır.
Eğitim Sisteminin Yapısı ve Kademeler
**m.18:** İki ana bölüm **örgün** ve **yaygın** eğitim. Örgün kapsamda okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim bulunur.
**m.19:** Okul öncesi **isteğe bağlı**dır; mecburi ilköğrenim çağına gelmemiş çocukları kapsar.
**m.20:** Okul öncesinin amaçları: gelişim, iyi alışkanlık, ilköğretime hazırlık, elverişsiz çevreden gelen çocuklara ortak yetişme ortamı, Türkçeyi doğru ve güzel konuşma.
**m.21:** Bağımsız anaokulu, ilköğretime bağlı anasınıfı veya başka eğitim kurumuna bağlı uygulama sınıfı.
**m.22:** Zorunlu ilköğretim çağı **6–14**; **31 Aralık itibarıyla 72 ayını dolduranlar** ilkokul birinci sınıfa kaydedilir. Yönetmeliğe bağlı erken başlama/erteleme koşulları ayrıca vardır.
**m.23:** İlköğretimin amaçları: temel bilgi, beceri, alışkanlık ve yurttaşlık; sonraki eğitim ve hayata hazırlık.
**m.24:** İlkokul ve ortaokulun bağımsız kurulması esas; gerektiğinde birlikte kurulabilir.
**m.25:** **4 yıl zorunlu ilkokul + 4 yıl zorunlu ortaokul** (imam-hatip ortaokulları dahil).
**m.26:** **4 yıl zorunlu ortaöğretim**; genel, mesleki ve teknik kurumlar ile mesleki eğitim merkezlerini kapsar.
**m.27:** Ortaöğretime geçmeye hak kazananın yararlanma hakkı.
**m.28:** Ortak genel kültür; yükseköğretime, mesleğe ve hayata hazırlık.
**m.29:** Ortaöğretim kurumlarının program ve okul türlerine göre kuruluşu.
**m.30:** Ortaöğretimde yöneltme sürer; yatay/dikey geçişleri MEB düzenler.
**m.31:** Lise veya dengi okul mezunu yükseköğretim için aday olabilir.
**m.34:** Yükseköğretim, ortaöğretim üzerine **en az iki yıllık** eğitimdir.
Yaygın Eğitim ve Öğretmenlik Hükümleri
**m.40:** Yaygın eğitimin amaçları: okuryazarlık, eksik öğrenimi tamamlama, meslek ve kültürel gelişim, topluma uyum.
**m.41:** Yaygın eğitim örgün eğitimi tamamlar; **genel** ve **mesleki-teknik** yaygın eğitim ayrımı.
**m.42:** Yaygın eğitim kuruluşları arasındaki koordinasyon **Millî Eğitim Bakanlığının** görevidir.
**m.43 ve m.45:** 7354 sayılı Kanun'un 10. maddesiyle **2022'de mülga**. Öğretmenlik mesleğine ilişkin güncel özel hükümler 7528 sayılı Kanun'da ayrıca düzenlenir.
**m.46:** Öğretmenlerin çeşitli bölgelerde görev yapması; **m.47:** uzman ve usta öğreticilerin görevlendirilmesi; **m.48:** öğretmenlerin hizmet içi yetiştirilmesi; **m.50/A:** yaz tatili içinde aralıksız iki ay izin esasına ilişkin düzenleme.
Kısa Özet
**1739:** 1973 kabul ve yayımlanma; **m.2 amaçlar**, **m.4–17 ilkeler**, **m.18 örgün/yaygın**, **m.19 okul öncesi isteğe bağlı**, **m.22 6–14 yaş ve 31 Aralık/72 ay**, **m.25 4+4**, **m.26 ortaöğretim dört yıl**, **m.41 yaygın eğitim alt dalları**, **m.42 MEB koordinasyonu**, **m.43 ve 45 mülga**, **m.47 uzman/usta öğretici**, **m.48 hizmet içi eğitim**, **m.50/A iki ay yaz izni**.
**Güncel kaynak:** https://iegm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_11/28150724_milliegitimtemelkanunu.pdf
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MEB-AGS Mevzuat 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MEB-AGS Mevzuat 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MEB-AGS Mevzuat 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MEB-AGS Mevzuat 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.