Konu Anlatımı / Ders Notu
222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu Ders Notu
MEB AGS için 222 sayılı Kanun maddeleri, süreler, okul ve veli yükümlülükleri
222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu – Ders Notu
Kanunun Kimliği ve Temel Hükümler
- **Numara:** 222. **Kabul:** 5 Ocak 1961. **Resmî Gazete:** 12 Ocak 1961, 10705.
- **Madde 1:** İlköğretim, bütün Türklerin bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişimine hizmet eden temel eğitim ve öğretimdir.
- **Madde 2:** Öğrenim çağındaki kız ve erkek çocuklar için **mecburi**, devlet okullarında **parasız**dır.
- **Madde 3:** **6–14 yaş**, ilkokul birinci sınıfa kayıt için **31 Aralık'ta 72 ay**. Erken başlama ve erteleme yönetmelikle düzenlenir.
- **Madde 4:** Türk vatandaşı çocukların resmî veya özel Türk ilköğretim okulunda öğrenim görme yükümlülüğü.
- **Madde 5:** Yurt dışında olma, okul bulunmaması, sağlık nedeniyle devam edememe ve özel öğretim hâlinde **sınavla uygun sınıfa alma**.
Kurumlar ve Eğitim Kadroları
**m.6:** Zorunlu kurumlar: gündüzlü, pansiyonlu, yatılı ve gezici ilkögretim okulları; yetiştirici/tamamlayıcı sınıflar; özel eğitime ihtiyacı olanların okul ve sınıfları. İsteğe bağlı okul öncesi ve tamamlayıcı kurumlar ayrıca yer alır.
**m.7:** **4 yıl zorunlu ilkokul + 4 yıl zorunlu ortaokul**.
**m.8:** Eski 'beş yıllık ilkokul' hükmü mülga.
**m.9:** İlkokul ve ortaokul bağımsız; koşullarla birlikte olabilir. Az ve dağınık nüfus → bölge, yatılı, gezici okul/öğretmen.
**m.10:** Köy halkı yaylaya/otlağa taşınırsa okulun çalışmasını sürdürmesi.
**m.11:** Yaşıtlarıyla zamanında öğrenemeyen çocuklar için yetiştirici ve tamamlayıcı sınıf/kurs.
**m.12:** Zorunlu öğrenim çağındaki engelli çocuklara özel eğitim ve öğretim.
**m.13:** Mecburi çağ öncesi okul öncesi; çağ dışındaki yurttaşlar için isteğe bağlı tamamlayıcı sınıflar/kurslar.
**m.14:** Müdür, müdür yardımcısı, sınıf/branş/okul öncesi/özel eğitim ve gezici öğretmenler, usta öğreticiler, rehberlik uzmanları ve destek personeli.
**m.15–22, 23, 24–25, 26–39:** Eski teşkilat ve öğretmenlik hükümleri mülga. Mülga metni güncel hüküm gibi kullanma.
Eğitim Takvimi ve Kayıt
**m.42:** Okulların açılma, kapanma ve öğretime ara verme zamanlarını **MEB yönetmeliği** belirler.
**m.43:** İlköğretim okulunun yaz tatili sınav bitiminden yeni yıl başlangıcına kadardır; bazı alt bentler mülgadır.
**m.44:** Öğretmenler, kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle verilmemiş meslek dışı görevlerle yükümlü tutulamaz.
**m.45:** Mülga.
**m.46:** Veli/vasi/aile başkanı çocuğu zamanında kaydettirir. Zorunlu çağ sonunda bitiremeyene **en çok iki öğretim yılı** daha devam; bitiremeyene tasdikname ve kayıt silme.
**m.47:** Öğretim yılı derslerden **bir hafta önce** başlar, son sınıf sınavları bitince sona erer.
**m.48:** Muhtar ve okul müdürü derslerden **en az 15 gün önce üç nüsha** zorunlu çağdaki çocuk çizelgesi hazırlar. Kayıt yapılmamış çocuğu **müdür resen kaydeder**.
**m.49:** Nüfus belgesi olmayanın yaşı çocuğa bakılarak **ihtiyar kurulu** tarafından belirlenebilir.
**m.50:** Birleştirilmiş sınıflar dahil bir öğretmene **en çok 40 öğrenci**.
**m.51:** **Eylülün üçüncü haftası İlköğretim Haftası**.
Devamsızlık ve İzin Süreci
| Madde | Yükümlülük / temel rakam | | --- | --- | | **52** | Veli düzenli devamı sağlar, özrü **en geç 3 gün** içinde okula bildirir | | **53** | Okul ve müfettiş nedenleri araştırır, engelleri giderir; köyde **muhtar**, diğer yerde **mülki amir** | | **54** | Ailede ölüm, düğün, yaralanma vb. için **bir yılda en çok 15 gün** okulca izin | | **55** | Hastalık, kar, sel, deprem, yangın gibi zorlayıcı nedenler; muhtar/mülki amir **en geç 3 günde tebliğ** | | **56** | Tebliğe rağmen devam sağlanmaması hâlinde idarî para cezası | | **57** | Sorulara cevap vermekten kaçınma veya gerçeğe aykırı beyanın yaptırımı | | **58** | Mülga | | **59** | Zorunlu çağda okula devam etmeyen çocuğun ücretli/ücretsiz çalıştırılması yasaktır |
**İki ayrı üç gün:** **m.52 veli → okul** mazeret bildirimi; **m.55 muhtar/mülki amir → veli** tebliği. İkinci üç günlük sürede bildirimi yapan makam farklıdır.
**İzin farkı:** **m.54** ailevi gereksinimlerin yıllık 15 günlük izin çerçevesi; **m.55** zorlayıcı nedenlerdir. Kar yağışı ile düğünü aynı bent sanma.
**İdarî para cezaları:** Kanundaki tarihsel tutarların güncel uygulanması yeniden değerleme ve diğer özel mevzuata bağlı olabilir. Sınav için önce usul ve yetkiyi bil: kanundaki idarî para cezalarının verilmesinde **mahallî mülkî amir** esas alınır.
Okul Arsası, Çevresi ve İhtiyaçlar
**m.60:** Okul için uygun arsa ve arazinin komisyonda seçilmesi.
**m.61:** Okulun sağlıklı/ulaşılabilir konumu; kanunda sayılan bazı umuma açık yerler için **kapıdan kapıya en az 100 metre**. Turizmin yoğun olduğu yörelerde okul tatilinde özel istisna.
**m.62:** Kamu arazisinin okula parasız tahsisi; okula gelir sağlayacak toprak **en çok 50 dekar**.
**m.63:** Tahsis sağlanamazsa rızayla satın alma; rıza yoksa mevzuat çerçevesinde kamulaştırma.
**m.64:** Köy okulu uygulama bahçesi **2–10 dekar**.
**m.65–66:** Okul taşınmazlarının tescili, bakım ve gelirlerin okul için kullanılması.
**m.67:** Köy öğretmen bahçesi **500–1000 m²**; öğretmen yararlanır, kiraya veremez.
**m.68:** Uygulama bahçesi tarım çalışması; ürün ve gelir **okul ihtiyaçları ve öğrenci beslenmesi** için.
**m.69:** Mülga.
**m.75:** Gönüllü ayni, nakdî ve bedeni yardımlar okul yapımı ve donatımına katkıda bulunabilir. Zorunlu bağış/çalışma sonucunu doğurmaz.
**m.76–84:** İlköğretimin gelir, gider, planlama ve yapım-donatım düzeni. Tarihsel oranları güncel bütçe uygulamasıyla karıştırma.
**m.86:** Kayıt, devam ve mezuniyetle ilgili öğrenci belgeleri **damga resmine tabi değildir**.
**m.87:** Köy öğretmen konutları öğretmenlere **parasız tahsis edilir** ve başka işte kullanılamaz.
Kısa Özet
**222:** 5 Ocak 1961; **m.2 zorunlu/devlette parasız**; **m.3 6–14 ve 31 Aralık/72 ay**; **m.7 4+4**; **m.8 mülga**; **m.9 bölge/yatılı okul**; **m.12 özel eğitim**; **m.14 personel**; **m.46 ek iki yıl**; **m.48 resen kayıt ve 15 gün/üç nüsha**; **m.50 40 öğrenci**; **m.51 eylül üçüncü hafta**; **m.52 üç günde bildirim**; **m.53 devamsızlık nedeni araştırması**; **m.54 yılda 15 gün ailevi izin**; **m.55 zorlayıcı sebep ve üç günde tebliğ**; **m.59 çalıştırma yasağı**; **m.61 100 metre**; **m.62 50 dekar**; **m.64 2–10 dekar**; **m.86 damga resmi muafiyeti**.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MEB-AGS Mevzuat 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MEB-AGS Mevzuat 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MEB-AGS Mevzuat 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MEB-AGS Mevzuat 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.